BİTİGÇİ OKUL SÖZLÜKLERİ

Sözcüklerle büyüyen
bir öğrenme yolculuğu.

Doğayı tanımak, birlikte yaşamak, araştırmak ve düşüncelerini anlatmak için. Sözcüklerin anlamlarını düzeyine göre keşfet; gerçek metinlerde nasıl kullanıldıklarını gör.

2021 madde · 3818 anlam · 3849 derlem tanığı

Üç çocuk birlikte fidan dikiyor; biri fidanı tutuyor, biri toprağı yerleştiriyor, diğeri su getiriyor.
yardımlaşmak Bir işi yaparken birbirine yardım etmek.

SÖZCÜKLERİ KEŞFET

Her düzeyden sözcükler

2021 madde

aydınlatıcı

sıfat
LiseAraştırma ve düşünme

Bir konunun daha iyi anlaşılmasını veya belirsizliğin giderilmesini sağlayan.

Derlem tanığıyla

aydınlatma

isim
OrtaokulDoğa ve bilim

Bir yeri görülebilir duruma getirmek için ışık sağlama.

LiseDoğa ve bilim

Bir alanın görünürlüğünü ve kullanımını sağlamak üzere ışığın düzenlenmesi.

Derlem tanığıyla

aydınlatmak

fiil
OrtaokulAraştırma ve düşünme

Bir konuda bilgi vererek başkalarının anlamasını sağlamak.

LiseAraştırma ve düşünme

Bir konunun bilinmeyen yönlerini açıklayarak bilgi ve kavrayış kazandırmak.

Derlem tanığıyla

aydınlık

isim
İlkokulDoğa ve bilim

Çevremizdeki şeyleri görmemizi sağlayan ışık.

OrtaokulDoğa ve bilim

Bir yere yayılarak oradaki varlıkların görülmesini sağlayan ışık.

LiseDoğa ve bilim

Bir ortamın görünür olmasını sağlayan, kaynaktan doğrudan veya yansıyarak gelen ışık.

Derlem tanığıyla

aydınlıkölçer

isim
OrtaokulDoğa ve bilim

Bir ortamın ne kadar aydınlık olduğunu ölçen aygıt.

LiseDoğa ve bilim

Bir yüzeye düşen ışık miktarını lüks cinsinden ölçmeye yarayan aygıt.

Derlem tanığıyla

ayet

isim
OrtaokulOkuma ve anlatma

Kur'an'da sureleri oluşturan numaralı bölümlerden her biri.

LiseOkuma ve anlatma

Kur'an'ın sureler içindeki sınırları belirlenmiş, numaralandırılan metin birimlerinden her biri.

Derlem tanığıyla

aygın baygın

zarf
LiseOkuma ve anlatma

Dalgın, kendinden geçmiş veya yoğun duygulanmış bir bakışla.

Derlem tanığıyla

aygır

isim
OrtaokulDoğa ve bilim

Yetişkin erkek at.

LiseDoğa ve bilim

Erişkin, özellikle damızlık olarak kullanılabilen erkek at.

Derlem tanığıyla

aygır deposu

isim
OrtaokulDoğa ve bilim

Damızlık erkek atların barındırılıp bakıldığı büyük ahır.

LiseDoğa ve bilim

At yetiştiriciliğinde damızlık aygırların topluca barındırıldığı ve bakımlarının yapıldığı tesis.

Derlem tanığıyla

aygıt

isim
OrtaokulDoğa ve bilim

Belirli bir işi yapmak için hazırlanmış araç veya düzenek.

LiseDoğa ve bilim

Belirli bir işlevi yerine getirmek üzere parçaları bir araya getirilmiş teknik düzenek.

Derlem tanığıyla

ayı

isim
İlkokulDoğa ve bilim

Kalın kürkü, güçlü pençeleri ve iri gövdesi olan yabani hayvan.

OrtaokulDoğa ve bilim

Kalın kürklü, güçlü gövdeli, yürürken tabanını yere basan memeli.

LiseDoğa ve bilim

Ayıgiller içinde yer alan, güçlü gövdeli ve taban basarak yürüyen; beslenmesi türe göre değişen memelilere verilen ortak ad.

Derlem tanığıyla

ayıgiller

isim
OrtaokulDoğa ve bilim

Bozayı, kutup ayısı ve dev panda gibi hayvanların oluşturduğu memeli grubu.

LiseDoğa ve bilim

Etçiller takımında sınıflandırılan; bozayı, kutup ayısı ve dev panda gibi türleri kapsayan Ursidae familyası.

Derlem tanığıyla

ayık

sıfat
OrtaokulBirlikte yaşam

Uykulu veya dalgın olmayıp çevresinin farkında olan.

LiseBirlikte yaşam

Uyanıklık ve dikkatini sürdüren, çevresindeki durumları fark edebilen.

Derlem tanığıyla

ayıklamak

fiil
İlkokulBirlikte yaşam

Bir şeyin içindeki işe yaramayan veya istenmeyen parçaları seçip çıkarmak.

OrtaokulBirlikte yaşam

Bir bütünün içinden uygun olmayan kısımları seçerek ayırmak.

LiseBirlikte yaşam

Bir topluluk veya malzeme içindeki istenmeyen unsurları belirli bir ölçüte göre seçip uzaklaştırmak.

Derlem tanığıyla

ayıklanma

isim
OrtaokulDoğa ve bilim

Canlılarda yaşama ve üremeye yardımcı olan kalıtsal özelliklerin kuşaklar boyunca daha yaygın duruma gelmesi; doğal seçilim.

LiseDoğa ve bilim

Bir topluluktaki kalıtsal özelliklerin, çevre koşullarında sağladıkları farklı üreme başarısına bağlı olarak kuşaklar boyunca sıklık değiştirmesi; doğal seçilim.

Derlem tanığıyla

ayılık

isim
OrtaokulBirlikte yaşam

Başkalarını rahatsız eden, düşüncesiz ve kaba davranış.

LiseBirlikte yaşam

Nezaket ve başkalarının haklarını gözetme ölçülerine aykırı davranışları küçümseyerek niteleyen söz; kabalık.

Derlem tanığıyla

ayılmak

fiil
OrtaokulBirlikte yaşam

Baygınlıktan çıkıp yeniden kendine gelmek.

LiseBirlikte yaşam

Geçici bilinç kaybının ardından çevresini yeniden fark eder duruma gelmek.

Derlem tanığıyla

ayıp

sıfat
OrtaokulBirlikte yaşam

Başkalarını incittiği veya uygun bulunmadığı için yapılmaması gerektiği düşünülen.

LiseBirlikte yaşam

Bir topluluğun görgü veya ahlak ölçülerine göre kınanan davranış ya da durum.

Derlem tanığıyla

ayıplamak

fiil
OrtaokulBirlikte yaşam

Bir davranışı doğru bulmayıp kınamak.

LiseBirlikte yaşam

Bir davranışı toplumsal veya ahlaki ölçülere aykırı görerek eleştirmek.

Derlem tanığıyla

ayıraç

isim
LiseDoğa ve bilim

Bir maddenin varlığını veya bir özelliğini, oluşturduğu kimyasal değişim üzerinden belirlemeye yarayan madde.

Derlem tanığıyla

ayırmak

fiil
OrtaokulBirlikte yaşam

Bir şeyi belirli bir amaç veya kimse için kullanmak üzere belirlemek.

LiseBirlikte yaşam

Bir kaynağın, yerin veya miktarın bir bölümünü özel bir amaç için tahsis etmek.

Derlem tanığıyla

ayırtı

isim
LiseOkuma ve anlatma

Bir renk veya niteliğin başkasından küçük ölçüde ayrılan çeşidi; ince fark.

Derlem tanığıyla

ayırtman

isim
İlkokulBirlikte yaşam

Sınavda öğrencilerin cevaplarını ve başarısını değerlendiren görevli.

OrtaokulBirlikte yaşam

Sınav sorularının hazırlanması, uygulanması veya cevapların değerlendirilmesi gibi işlerde görev alan kişi.

LiseBirlikte yaşam

Bir sınavın hazırlanma, yürütülme ve puanlanma süreçlerinde değerlendirme görevi üstlenen kişi.

Derlem tanığıyla

ayırt etmek

fiil
OrtaokulAraştırma ve düşünme

İki şeyin farkını anlayıp onları birbirinden ayrı tanımak.

LiseAraştırma ve düşünme

Benzer veya karşılaştırılan ögeler arasında belirleyici farkları saptayarak ayrım yapmak.

Derlem tanığıyla

BİRİKEREK BÜYÜYEN SÖZLÜK

Bir sözcük, farklı öğrenme basamakları.

Düzeyi her anlam için ayrı öneriyoruz. Yakın çevredeki somut anlamlardan bilimsel ve soyut anlamlara ilerliyoruz. Örneğin bitkinin kökü ile bir sözcüğün kökü aynı öğrenme amacına hizmet etmiyor.

İlkokul 1–4. sınıf

Yakın çevreyi tanıma, birlikte yaşama ve öğrenme alışkanlıkları.

Ortaokul 5–8. sınıf

Araştırma yapma, bilgiyi karşılaştırma ve kavramlar arasında ilişki kurma.

Lise 9–12. sınıf

Soyut düşünme, bilimsel açıklama ve eleştirel okuma.

Tanıklar, düzeyler ve görsel içerikler hakkında

Tanımlar, öğrenme amaçları ve düzey önerileri BİTİGÇİ özgün içerik üretimi kapsamında hazırlanır. Düzeyler sınıf bantlarına göre başlangıç önerisidir; her öğrencinin sözcük deneyimi farklıdır. Sözcük sıklığı tek başına düzey belirlemez; anlamın somutluğu, gerekli ön bilgi ve öğrenme amacı birlikte değerlendirilir.

Tanıklar Bitigçi derlemindeki cümlelerden seçilir. Alıntı, kaynağı ve derlem cümle numarasıyla gösterilir. Yalnız noktalama çevresindeki boşluklar okunabilirlik için düzenlenir; cümlenin bir bölümü seçilmişse belirtilir. Tanıklardaki dil, yazıldığı kaynağın dilidir.

Özgün çizim ve animasyonlar öğrenmeye yardımcı olmak için hazırlanır; kaynak metinden alıntı sayılmaz. Görseller alternatif metinle, animasyonlar durdurma ve adımlama denetimleriyle sunulur.

Sınıf bantları için: MEB İlkokul Türkçe, MEB Ortaokul Türkçe ve öğretim programları.

Seçili maddeleri metin olarak indirJSON indir