BİTİGÇİ OKUL SÖZLÜKLERİ

Sözcüklerle büyüyen
bir öğrenme yolculuğu.

Doğayı tanımak, birlikte yaşamak, araştırmak ve düşüncelerini anlatmak için. Sözcüklerin anlamlarını düzeyine göre keşfet; gerçek metinlerde nasıl kullanıldıklarını gör.

2021 madde · 3818 anlam · 3849 derlem tanığı

Üç çocuk birlikte fidan dikiyor; biri fidanı tutuyor, biri toprağı yerleştiriyor, diğeri su getiriyor.
yardımlaşmak Bir işi yaparken birbirine yardım etmek.

SÖZCÜKLERİ KEŞFET

Her düzeyden sözcükler

2021 madde

adam boyu

isim
İlkokulOkuma ve anlatma

Yetişkin bir insanın boyu kadar yükseklik.

OrtaokulOkuma ve anlatma

Yaklaşık olarak ayakta duran yetişkin bir insanın yüksekliği kadar ölçü.

LiseOkuma ve anlatma

Bir nesnenin yüksekliğini yetişkin insan boyuyla karşılaştırarak belirten yaklaşık uzunluk ölçüsü.

Derlem tanığıyla

adam sarrafı

isim
OrtaokulOkuma ve anlatma

İnsanları tanıma deneyimi sayesinde onların huylarını çabuk anlayabilen kişi.

LiseOkuma ve anlatma

İnsanlarla ilgili deneyimlerinden yararlanarak bir kişinin karakterini ve niyetlerini kısa sürede değerlendirebildiği düşünülen kimse.

Derlem tanığıyla

adam sendeci

isim
OrtaokulBirlikte yaşam

İlgilenmesi gereken işleri veya sorunları umursamayan kişi.

LiseBirlikte yaşam

Sorumluluk gerektiren durumları önemsemeyip kayıtsız kalmayı alışkanlık edinmiş kimse.

Derlem tanığıyla

adana kebabı

isim
OrtaokulBirlikte yaşam

Biberle tatlandırılmış kıymanın geniş şişlere geçirilip köz üzerinde pişirilmesiyle yapılan kebap.

LiseBirlikte yaşam

Adana'ya özgü, zırhla kıyılmış etin kuyruk yağı ve biberle hazırlanarak yassı şişlerde köz ateşinde pişirildiği kebap türü.

Derlem tanığıyla

adap

isim
OrtaokulBirlikte yaşam

Bir ortamda uygun davranmak için gözetilen görgü kuralları.

LiseBirlikte yaşam

Toplumsal ilişkilerde veya belirli bir uğraşta uyulması beklenen davranış ve görgü ölçüleri.

Derlem tanığıyla

adaptasyon

isim
OrtaokulBirlikte yaşam

Yeni bir ortamın veya etkinliğin koşullarına alışıp uyum sağlama süreci.

LiseBirlikte yaşam

Bir bireyin değişen çevreye, göreve ya da etkinlik koşullarına uygun tepkiler ve alışkanlıklar geliştirme süreci.

Derlem tanığıyla

adapte

sıfat
OrtaokulAraştırma ve düşünme

Bir ortama veya koşula uyum sağlamış.

LiseAraştırma ve düşünme

Yeni koşullara uygun hâle getirilmiş veya bu koşullara uyum kazanmış.

Derlem tanığıyla

adaptör

isim
OrtaokulAraştırma ve düşünme

Bir aygıtın elektrik kaynağına veya başka bir aygıta uygun biçimde bağlanmasını sağlayan araç.

LiseAraştırma ve düşünme

İki farklı bağlantı veya çalışma özelliğini uyumlu hâle getiren ara düzenek; elektrik kullanımında uygun gerilimi sağlayan güç birimi.

Derlem tanığıyla

adap erkân

isim
OrtaokulBirlikte yaşam

İnsanlarla ilişkilerde uyulması beklenen görgü ve davranış kuralları.

LiseBirlikte yaşam

Bir toplulukta uygun sayılan davranışları, saygı biçimlerini ve usulleri belirleyen görgü kurallarının bütünü.

Derlem tanığıyla

adaş

isim
İlkokulBirlikte yaşam

Adı bizim adımızla aynı olan kişi.

OrtaokulBirlikte yaşam

Başka bir kişiyle aynı adı taşıyan kimse.

LiseBirlikte yaşam

Kişisel adı başka birininkiyle örtüşen kimse.

Derlem tanığıyla

aday

isim
OrtaokulBirlikte yaşam

Bir ödülü kazanması için seçime alınan kişi veya eser.

LiseBirlikte yaşam

Bir ödülün değerlendirme sürecinde seçilme olasılığı bulunan kişi, çalışma veya yapıt.

Derlem tanığıyla

adaylık

isim
OrtaokulBirlikte yaşam

Bir görev veya seçim için seçilmeyi isteme ve değerlendirmeye katılma durumu.

LiseBirlikte yaşam

Bir göreve, üyeliğe veya seçime talip olarak değerlendirme sürecinde bulunma.

Derlem tanığıyla

aday adayı

isim
OrtaokulBirlikte yaşam

Bir seçimde aday gösterilmek için başvurmuş, henüz aday olarak belirlenmemiş kişi.

LiseBirlikte yaşam

Bir görev veya seçim için kesin adaylık statüsünü elde etmek üzere başvuran ve aday belirleme sürecinde bulunan kişi.

Derlem tanığıyla

ada çayı

isim
İlkokulDoğa ve bilim

Yumuşak tüylü yaprakları güzel kokan bir bitki.

OrtaokulDoğa ve bilim

Açık renkli, tüylü ve kokulu yaprakları bulunan, çalımsı bir bitki.

LiseDoğa ve bilim

Ballıbabagillerden, gri yeşil tüylü yapraklı ve keskin kokulu, çok yıllık çalımsı bitki; Salvia officinalis.

İlkokulDoğa ve bilim

Ada çayı bitkisinin yapraklarıyla hazırlanan içecek.

OrtaokulDoğa ve bilim

Ada çayı yapraklarının sıcak suda bekletilmesiyle hazırlanan kokulu bitki çayı.

LiseDoğa ve bilim

Ada çayının yapraklarından demleme yoluyla elde edilen, kendine özgü kokusu ve buruk tadı bulunan içecek.

Derlem tanığıyla

ada tavşanı

isim
OrtaokulDoğa ve bilim

Toprak altında oyduğu yuvalarda topluluklar hâlinde yaşayan, evcil tavşanların da kökenini oluşturan tavşan türü.

LiseDoğa ve bilim

Tavşanımsılar takımından, yer altı yuvalarında koloniler kuran ve evcil tavşan ırklarının atası olan Oryctolagus cuniculus türü.

Derlem tanığıyla

adcılık

isim
LiseAraştırma ve düşünme

Genel kavramların, tek tek varlıkların dışında kendilerine ait bağımsız bir gerçekliği olmadığını; ortak adların varlıkları gruplamak için kullanıldığını savunan felsefe görüşü.

Derlem tanığıyla

adet

isim
İlkokulMatematik ve dil

Bir şey sayılırken kullanılan tane sözü.

OrtaokulMatematik ve dil

Sayılabilen nesnelerin kaç tane olduğunu belirtmeye yarayan birim sözü.

LiseMatematik ve dil

Tek tek sayılan varlıkların niceliğini ifade etmekte kullanılan sayma birimi.

Derlem tanığıyla

adezyon kuvveti

isim
OrtaokulDoğa ve bilim

Farklı maddelerin yüzeylerinin birbirine tutunmasını sağlayan çekim kuvveti.

LiseDoğa ve bilim

Farklı maddelerin temas eden yüzeylerindeki moleküller arasında etki ederek yüzeylerin birbirine tutunmasına katkı sağlayan çekim kuvveti.

Derlem tanığıyla

adıl

isim
OrtaokulMatematik ve dil

“Ben”, “sen”, “bu” gibi, bir adı tekrar söylemeden onun yerine kullanılan sözcük.

LiseMatematik ve dil

Bir varlığı kişi, işaret, soru veya belirsizlik yoluyla karşılayan ve adın yerini tutabilen sözcük türü.

Derlem tanığıyla

adım

isim
OrtaokulMatematik ve dil

Yürürken bir ayağın bulunduğu yerden ileriye basması ve bu sırada alınan yol.

LiseMatematik ve dil

Yürümede bir ayağın yer değiştirip yeniden zemine basmasıyla oluşan hareket birimi veya bunun kapladığı uzaklık.

Derlem tanığıyla

adımbaşı

zarf
OrtaokulOkuma ve anlatma

Çok sık aralıklarla, hemen her yerde.

LiseOkuma ve anlatma

Bir şeyle kısa mesafeler içinde tekrar tekrar karşılaşıldığını belirten söz.

Derlem tanığıyla

adımlamak

fiil
İlkokulOkuma ve anlatma

Bir yerde adım atarak yürümek.

OrtaokulOkuma ve anlatma

Bir alanı adımlar atarak geçmek veya o alan içinde yürümek.

LiseOkuma ve anlatma

Adımlar atarak bir mekânda ilerlemek; yürüyüş hareketini adımları öne çıkararak gerçekleştirmek.

Derlem tanığıyla

adım adım

zarf
OrtaokulOkuma ve anlatma

Bir sonuca birden değil, birbirini izleyen küçük ilerlemelerle ulaşarak.

Derlem tanığıyla

adına

edat
OrtaokulBirlikte yaşam

Birini temsil ederek, onun yerine.

LiseBirlikte yaşam

Söz veya eylemi başka bir kişi ya da topluluğu temsil etme ilişkisiyle bağlayan söz.

Derlem tanığıyla

BİRİKEREK BÜYÜYEN SÖZLÜK

Bir sözcük, farklı öğrenme basamakları.

Düzeyi her anlam için ayrı öneriyoruz. Yakın çevredeki somut anlamlardan bilimsel ve soyut anlamlara ilerliyoruz. Örneğin bitkinin kökü ile bir sözcüğün kökü aynı öğrenme amacına hizmet etmiyor.

İlkokul 1–4. sınıf

Yakın çevreyi tanıma, birlikte yaşama ve öğrenme alışkanlıkları.

Ortaokul 5–8. sınıf

Araştırma yapma, bilgiyi karşılaştırma ve kavramlar arasında ilişki kurma.

Lise 9–12. sınıf

Soyut düşünme, bilimsel açıklama ve eleştirel okuma.

Tanıklar, düzeyler ve görsel içerikler hakkında

Tanımlar, öğrenme amaçları ve düzey önerileri BİTİGÇİ özgün içerik üretimi kapsamında hazırlanır. Düzeyler sınıf bantlarına göre başlangıç önerisidir; her öğrencinin sözcük deneyimi farklıdır. Sözcük sıklığı tek başına düzey belirlemez; anlamın somutluğu, gerekli ön bilgi ve öğrenme amacı birlikte değerlendirilir.

Tanıklar Bitigçi derlemindeki cümlelerden seçilir. Alıntı, kaynağı ve derlem cümle numarasıyla gösterilir. Yalnız noktalama çevresindeki boşluklar okunabilirlik için düzenlenir; cümlenin bir bölümü seçilmişse belirtilir. Tanıklardaki dil, yazıldığı kaynağın dilidir.

Özgün çizim ve animasyonlar öğrenmeye yardımcı olmak için hazırlanır; kaynak metinden alıntı sayılmaz. Görseller alternatif metinle, animasyonlar durdurma ve adımlama denetimleriyle sunulur.

Sınıf bantları için: MEB İlkokul Türkçe, MEB Ortaokul Türkçe ve öğretim programları.

Seçili maddeleri metin olarak indirJSON indir