aranmak

Bitigçi Sözlük Maddesi

aranmak

(nesnesiz, teklifsiz konuşmada)
· 7 meanings

Bulunmaya çalışılma, rağbet, eksiklik, gereklilik ve kendi kendine yoklama.

  1. 1.

    İşleme konu olma

    (nesnesiz) Kişiyi, nesneyi veya bilgiyi bulmaya, incelemeye ya da iletişim kurmaya yönelik girişimin hedefi olmak; ilgili: → aramak.

    Description source: BİTİGÇİ özgün içerik üretimi · 17.10.2026 11:22:00 · Türkiye saati (UTC+3)
  2. 2.

    Rağbet görme

    (nesnesiz) Edinilmek veya kendisinden yararlanılmak isteyen çok sayıda kişinin ilgisini çekmek; ilgili: → talep.

    Description source: BİTİGÇİ özgün içerik üretimi · 17.10.2026 11:22:00 · Türkiye saati (UTC+3)
  3. 3.

    Eksikliği duyulma

    (nesnesiz) Yokluğu hissedilip yeniden bulunması istenir duruma gelmek; ilgili: → özlenmek.

    Description source: BİTİGÇİ özgün içerik üretimi · 17.10.2026 11:22:00 · Türkiye saati (UTC+3)
  4. 4.

    Çevresini yoklama

    (nesnesiz) İstediği şeyi bulabilmek için kendi çevresini veya üzerindekileri yoklayıp durmak; ilgili: → aramak.

    Description source: BİTİGÇİ özgün içerik üretimi · 17.10.2026 11:22:00 · Türkiye saati (UTC+3)
  5. 5.

    Gerekli sayılma

    (nesnesiz) Bir işin kabulü veya gerçekleşmesi için gerekli koşul sayılmak; ilgili: → koşul.

    Description source: BİTİGÇİ özgün içerik üretimi · 17.10.2026 11:22:00 · Türkiye saati (UTC+3)
  6. 6.

    Kötü sonucu üstüne çekme

    (nesnesiz, teklifsiz konuşmada) Sakıncalı davranışlarıyla başına gelebilecek kötü sonucu kendisi çağırır gibi davranmak; ilgili: → tehlike.

    Description source: BİTİGÇİ özgün içerik üretimi · 17.10.2026 11:22:00 · Türkiye saati (UTC+3)
  7. 7.

    Romantik ilişki isteme

    (nesnesiz) Romantik birliktelik kurabileceği kişiyi bulmaya yönelmek; ilgili: → sevgili.

    Description source: BİTİGÇİ özgün içerik üretimi · 17.10.2026 11:22:00 · Türkiye saati (UTC+3)

ADVANCED ANALYSES

aranmak etymology and historical periods

Aranmak, ‘aramak’ fiilinin gövdesi ara- üzerine -n- ekinin getirilmesiyle kurulmuş bir fiildir. Bu ek hem edilgenlik hem dönüşlülük bildirdiği için sözcük iki ayrı işlev taşır: ‘arama işine konu olmak’ ve ‘kendi üstünde ya da çevresinde bir şey aramak’. Tietze bu iki kullanımı ayrı maddelerde verir. Kâmûs-ı Türkî taharri olunma ve üstünü başını yoklama anlamlarının yanında ‘değeri sonradan anlaşılmak’ anlamını da kaydeder; Modern Turkishndeki ‘eksikliği duyulmak’ kullanımı bu çizgiyi sürdürür. Bilinen en eski tanığı XV. yüzyılda derlenen Saltuk-nâme'dedir (_aranmağa kâbil olmadı_); sözlüklerdeki en eski kaydı Meninski'nin 1687'de yayımlanan sözlüğündedir.

  1. 15. yüzyıl · Old Anatolian Turkish: aranmak
  2. 17. yüzyıl · Ottoman Turkish: aranmak
  3. 18. yüzyıl · Ottoman Turkish: aranmak
  4. 19. yüzyıl · Ottoman Turkish: aranmak
  5. 20. yüzyıl · Modern Turkish: aranmak
Etimoloji Atlası'nda köken yolculuğunu aç

BD Bağlam Gösterimi · aranmak

Note: The sentences in this section are selected automatically by the corpus sentence-selection algorithm. Their views, wording and content belong to the source texts; they do not bind Bitigçi or represent its views or position.

Sayfadaki özellikler henüz yüklenmedi. Lütfen kısa bir süre bekleyiniz.

Sonuçların yüklenmesi için hesaplama yapılıyor.

Cite this entry

Preparing citation formats for the current entry.

Dilsel parmak izi, terimlik, kullanım sicili, yerleşme ve veri kalitesi tek profilden yükleniyor…

Related Entries

aranma aranılma aranılmak aranış acil aranabilme sığınılmak itibar görmek rast getirmek

The definition, field tag and the word family partnership are selected in the dictionary entry.

Spelling and Variants Verified relationships, frequency by period and usage share

Panel açıldığında BD varyant verileri yüklenir.

Earliest Attestation and Dispersion Source publication dates, confidence level and stages of dispersion

Panel açıldığında BD tanık verileri yüklenir.