gelmek

720–735 · Orhon Türkçesi kaydından canlı Bitigçi sözlük anlamlarına uzanan sıra. Aynı yazımlı ham tanıklar tek başına anlam değişimi sayılmaz.

Denetlenmiş ilişki türleri: kaynak yayındaki çağdaş anlam karşılığı

1. 1

   720–735

   Orhon Türkçesi

   Tarihsel kaynak

   Tarihleme dayanağı: yazıtların dikiliş tarihi aralığı · yazıtların yaklaşık dikiliş tarihleri

   Biçim: kel-, keligme, kelip, kelipen, kelmez, kelmiş, kelser, kelti, keltimiz · fiil

   Dönem anlamı

   Konuşanın bulunduğu ya da belirtilen yere doğru hareket edip ulaşmak.

   kaynak yayındaki çağdaş anlam karşılığı

   Canlı sözlükteki güncel anlam kimliğiyle denetlendi.

   Birincil metin tanıklarını aç (2)

   kuunk(a)n : ot(u)z t(a)t(a)r : kut(a)n : t(a)t(a)bı : bunça : bod(u)n : k(e)l(i)p(e)n : sıgtam(ı)ş : yoglam(ı)ş : (a)nt(a)g : kül(ü)g : k(a)g(a)n (e)rm(i)ş : (a)nta kisre : in(i)si k(a)g(a)n :

   Kül Tigin Yazıtı · 21 Ağustos 732 · PDF s. 30

   Denetlenmiş tarihsel biçimin birincil metin tanığı; tek başına anlam değişimi kanıtı değildir.

   (e)rm(i)ş b(a)rm(ı)ş : (e)dgü (e)l(i)ne : k(e)ntü : y(a)n(ı)lt(ı)g : y(a)bl(a)k : kigürt(ü)g : y(a)r(a)kl(ı)g : k(a)nt(a)n : k(e)l(i)p : y(a)ha (e)ltdi : sün(ü)gl(ü)g : k(a)nt(a)n : k(e)l(i)p(e)n : süre (e)ltdi : ıduk

   Kül Tigin Yazıtı · 21 Ağustos 732 · PDF s. 36

   Denetlenmiş tarihsel biçimin birincil metin tanığı; tek başına anlam değişimi kanıtı değildir.

   Kaynak dayanağını aç (2)

   Tekin, Talât (2020). Orhon Yazıtları. 6. baskı. Ankara: Türk Dil Kurumu Yayınları.

   Kül Tigin ve Bilge Kağan metinleri, açıklamaları ve tam sözlük-dizin; tarihsel biçim ve satır konumlarının ana dizin kaynağı.

   Tekin, Talât (1998). Orhon Yazıtları: Kül Tigin, Bilge Kağan, Tunyukuk. 2. baskı. İstanbul: Simurg.

   Üç yazıtın Eski Türkçe yazı çevrimi ve karşılıklı metin yayını; biçim ve satır denetimi.

2. 2

   Canlı Bitigçi sözlük kaydı

   Günümüz Türkçesi

   Güncel sözlük

   Biçim: gelmek

   1. güncel anlam

   Uzakta bulunduğu yerden, konuşma anının veya anlatımın yöneldiği merkeze ulaşmak; ilgili: → ulaşmak.

   2. güncel anlam

   Yanında taşıdığı nesneyi veya eşlik ettiği kişiyi bulunduğu yerden hedefe ulaştırmak; ilgili: → getirmek.

   3. güncel anlam

   Ziyaret amacıyla birinin bulunduğu yere uğramak; ilgili: → ziyaret.

   4. güncel anlam

   Fırlatılan veya ilerleyen cisim, karşılaştığı yüzeye vurmak; ilgili: → çarpmak.

   5. güncel anlam

   Zamanın aşındırıcı etkisine rağmen korunup yeni kuşaklara kalmak; ilgili: → aktarılmak.

   6. güncel anlam

   Yokluğu bilinen veya henüz seçilemeyen varlık ya da olay kendini göstermek; ilgili: → belirmek.

   7. güncel anlam

   Gündelik akışta, beklenen uğraşın veya evrenin vaktine erişmek; ilgili: → vakit.

   8. güncel anlam

   Takvimde beklenen tarih veya saat artık yaşanır olmak; ilgili: → erişmek.

   9. güncel anlam

   Hesaplandığında veya karşılaştırıldığında belirtilen boyutu ya da miktarı bulmak; ilgili: → ölçü.

   10. güncel anlam

   Etkenin doğurduğu yarar, zarar yahut başka sonuç, başkasına yönelmek; ilgili: → kaynaklanmak.

   11. güncel anlam

   Öndekini izleyerek aynı güzergâhta peşinden ilerlemek; ilgili: → izlemek.

   12. güncel anlam

   Uzak bir çıkış yerinden gönderilen eşya veya ileti, alıcısının çevresine ulaşmak; ilgili: → teslim.

   13. güncel anlam

   Dizilişte kendisine ayrılan konumu doldurup bütüne katılmak; ilgili: → eklenmek.

   14. güncel anlam

   → türemek

   15. güncel anlam

   Sözün yönünü, bırakılmış tartışma başlığına çevirmek; ilgili: → dönmek.

   16. güncel anlam

   Eylemin ardından, onun yol açtığı yarar veya başka netice belirmek; ilgili: → sonuçlanmak.

   17. güncel anlam

   Zorlanmanın yıpratıcı etkisine karşı varlığını veya sağlığını koruyabilmek; ilgili: → dayanmak.

   18. güncel anlam

   Gördüğü muameleyle veya sunulan işin kalitesiyle baş edebilmek; ilgili: → tahammül etmek.

   19. güncel anlam

   Başta itiraz ettiği görüşü veya öneriyi sonunda kabul etmek; ilgili: → kabullenmek.

   20. güncel anlam

   Hedefindeki varlığın hâlini iyileştiren ya da bozan bir etki doğurmak; ilgili: → etkilemek.

   21. güncel anlam

   Emek, mülk veya ticaret kaynaklı para, belirtilen kişiye ulaşmak; ilgili: → gelir.

   22. güncel anlam

   → uymak

   23. güncel anlam

   Kişiyi doğrudan ilgilendiren bir olay olarak onun payına düşmek; ilgili: → uğramak.

   24. güncel anlam

   İçerideki sıvı, çevreye sızıntı veya akıntı hâlinde boşalmak; ilgili: → akmak.

   25. güncel anlam

   Aydınlık, esinti veya benzeri bir dış etken belirli bir ortama ulaşmak; ilgili: → ulaşmak.

   26. güncel anlam

   Karşısındakinin gözünde, sözü edilen niteliği taşıyor sayılmak; ilgili: → görünmek.

   27. güncel anlam

   Eylemin yapılması, içinde bulunulan şartlar veya toplumca benimsenen sınırlar açısından elverişli sayılmak; ilgili: → uygunluk.

   28. güncel anlam

   Ağrı, duygu veya benzeri bir oluş, kendini duyurup etkisini sürdürmek; ilgili: → başlamak.

   29. güncel anlam

   Edinim veya yapım sonunda, birim ya da kişi başına hesaplanan bedeli bulmak; ilgili: → maliyet.

   30. güncel anlam

   Yolculuğunu başkasıyla birlikte yürütmek; ilgili: → eşlik.

   31. güncel anlam

   Uyuma veya benzeri bir ihtiyacın uyanışını adla birlikte ifade etmek; ilgili: → gereksinim.

   32. güncel anlam

   -a/-e alan eylem tabanına katılıp eskiden beri süren veya alışkanlıkla yinelenen bir işi anlatmak; ilgili: → sürmek.

   33. güncel anlam

   Adlaşmış olumsuz tabanla birleşip, bilinen veya fark edilen olayı yok sayma davranışını anlatmak; ilgili: → görmezlik.

   34. güncel anlam

   Sonuna -a/-e alan isimle, o ismin belirttiği oluşu karşılayan birleşik eylem oluşturmak; ilgili: → fiil.

   35. güncel anlam

   Tekrarlanan davranışa duyulan hevesin arttığını, -dıkça/-dikçe ve -ası/-esi eklerinin ardından bildirmek; ilgili: → istek.

   36. güncel anlam

   Derecelendirmede, kendisi için belirtilen sırayı elde etmek; ilgili: → sıra.