gibi

Bitigçi Sözlük Maddesi

gibi

(edat)
· 11 meanings
  1. 1.

    (edat) -e benzer, -e benzeyen.

  2. 2.

    (edat) O anda, tam o sırada, hemen arkasından.

  3. 3.

    (edat) -e benzer biçimde; imişçesine, kadar.

  4. 4.

    (edat) -e yakışır biçimde.

  5. 5.

    (edat) Bir başkasının dediklerine değinirken kullanılan bir söz.

  6. 6.

    (edat) Arka arkaya gelen aynı tür örneklerin sonunda “ve benzerleri” anlamında kullanılan bir söz.

  7. 7.

    (edat) Cümlenin sonuna gelerek yükleme “denilebilir ki, öyle sanılır ki, sanki” anlamlı kuşku veya olabilirlik ayrıntısı katan bir söz.

  8. 8.

    (edat) Bazı sıfat-fiil eki almış kelimelerden sonra geldiğinde karşılaştırmaya dayanan denklik ve eşitlik bağlantısı kuran bir söz.

  9. 9.

    (edat) Sıfat-fiil eki almış kelimelerden sonra “-diği biçimde” anlamıyla denklik işlevi yüklenen bir söz; üzere.

  10. 10.

    (edat) -dık sıfat fiil eki dışında diğer sıfat-fiil eki almış kelimelerden sonra “imişçesine” anlamında varsayıma dayalı benzetme işlevi gören bir söz.

  11. 11.

    (edat) Aynı biçimde.

ADVANCED ANALYSES

Historical vocabulary

Patterns across historical periods of Turkish

Open / close
Büyük Meaning Atlas'nda aç

Earliest historical attestation: 21 Ağustos 732 · Kül Tigin Yazıtı · PDF s. 26

yazıtın dikiliş ve Türkçe metninin tamamlanma tarihi. Kaynak, Türkçe yazıtın 21 Ağustos 732'de tamamlandığını ve anıtın dikiliş tarihinin de bu gün olması gerektiğini belirtir. Tarih dayanağı: Giriş, PDF s. 13

Anlamsal gelişim çizgisi

İlk kayıttan günümüz Türkçesine

2 denetlenmiş basamak

720–735 · Orkhon Turkish kaydından canlı Bitigçi sözlük anlamlarına uzanan sıra. Aynı yazımlı ham tanıklar tek başına anlam değişimi sayılmaz.

Denetlenmiş ilişki türleri: kaynak yayındaki çağdaş anlam karşılığı

  1. 1

    720–735

    Orkhon Turkish

    Historical source

    Tarihleme dayanağı: yazıtların dikiliş tarihi aralığı · yazıtların yaklaşık dikiliş tarihleri

    Biçim: teg · edat

    Dönem anlamı

    İki varlık veya durum arasında benzerlik kurar.

    kaynak yayındaki çağdaş anlam karşılığı

    Canlı sözlükteki güncel anlam kimliğiyle denetlendi.

    Open primary-text attestations (2)
    Kül Tigin Güney Yüzü (KT Gl) t(e)nri t(e)g : t(e)nride : bolm(ı)ş : türük : bilge : k(a)g(a)n : bu ödke : ol(u)rt(u)m : s(a)b(ı)m(ı)n : tük(e)ti : (e)şidg(i)I : ul(a)yu :

    Kül Tigin Yazıtı · 21 Ağustos 732 · PDF s. 26

    Denetlenmiş tarihsel biçimin birincil metin tanığı; tek başına anlam değişimi kanıtı değildir.

    (KT D5) bolm(ı)ş (e)r(i)nç : oghtı : k(a)g(a)n bolm(ı)ş (e)r(i)nç : (a)nta : kisre : inişi : (e)çisin t(e)g : kıl(ı)nm(a)duk (e)r(i)nç : ogh : k(a)nin t(e)g : kıl(ı)nm(a)duk (e)r(i)nç : bil(i)gsiz : k(a)g(a)n : ol(u)rm(ı)ş (e)r(i)nç :

    Kül Tigin Yazıtı · 21 Ağustos 732 · PDF s. 30

    Denetlenmiş tarihsel biçimin birincil metin tanığı; tek başına anlam değişimi kanıtı değildir.

    Open supporting sources (2)

    Tekin, Talât (2020). Orhon Yazıtları. 6. baskı. Ankara: Türk Dil Kurumu Yayınları.

    Kül Tigin ve Bilge Kağan metinleri, açıklamaları ve tam sözlük-dizin; tarihsel biçim ve satır konumlarının ana dizin kaynağı.

    Tekin, Talât (1998). Orhon Yazıtları: Kül Tigin, Bilge Kağan, Tunyukuk. 2. baskı. İstanbul: Simurg.

    Üç yazıtın Eski Türkçe yazı çevrimi ve karşılıklı metin yayını; biçim ve satır denetimi.

  2. 2

    Canlı Bitigçi sözlük kaydı

    Günümüz Türkçesi

    Current dictionary

    Biçim: gibi

    1. güncel anlam

    -e benzer, -e benzeyen

    2. güncel anlam

    O anda, tam o sırada, hemen arkasından

    3. güncel anlam

    -e benzer biçimde; imişçesine, kadar

    4. güncel anlam

    -e yakışır biçimde

    5. güncel anlam

    Bir başkasının dediklerine değinirken kullanılan bir söz

    6. güncel anlam

    Arka arkaya gelen aynı tür örneklerin sonunda “ve benzerleri” anlamında kullanılan bir söz

    7. güncel anlam

    Cümlenin sonuna gelerek yükleme “denilebilir ki, öyle sanılır ki, sanki” anlamlı kuşku veya olabilirlik ayrıntısı katan bir söz

    8. güncel anlam

    Bazı sıfat-fiil eki almış kelimelerden sonra geldiğinde karşılaştırmaya dayanan denklik ve eşitlik bağlantısı kuran bir söz

    9. güncel anlam

    Sıfat-fiil eki almış kelimelerden sonra “-diği biçimde” anlamıyla denklik işlevi yüklenen bir söz; üzere

    10. güncel anlam

    -dık sıfat fiil eki dışında diğer sıfat-fiil eki almış kelimelerden sonra “imişçesine” anlamında varsayıma dayalı benzetme işlevi gören bir söz

    11. güncel anlam

    Aynı biçimde

Method and dating limitations

Tarihsel basamaklar yalnız editoryal olarak denetlenmiş tarihsel tanım ve çağdaş anlam bağlantılarından kurulur; aynı yazımlı ham derlem eşleşmeleri anlam değişimi iddiasına dönüştürülmez.

Tarihler eser veya yazıt tarihleridir; bir anlamın dilde ilk ya da son kez kullanıldığı tarihi göstermez. Günümüz basamağı canlı sözlük durumudur.

Orkhon Turkishtegedat

Bağlama dayalı özgün Bitigçi tanımı: İki varlık veya durum arasında benzerlik kurar.

Çağdaş arama bağı: gibi · kaynak yayındaki çağdaş anlam karşılığı · kaynak biçimi ve özgün tanım denetimli

Kaynaklarda tanıklanan biçimler

  • teg (yalın biçim)
    Tanıklık: Kül Tigin Yazıtı, güney yüzü, 1. satır; Kül Tigin Yazıtı, kuzey yüzü, 10. satır; Kül Tigin Yazıtı, doğu yüzü, 5., 12., 31. satırlar; Tengri Kağan Yazıtı, güney yüzü, 13. satır; Bilge Kağan Yazıtı, kuzey yüzü, 1. satır; Bilge Kağan Yazıtı, doğu yüzü, 1., 5., 6., 11. satırlar

Bu kaynak kapsamındaki tanıklarda ayrıca çekimli bir biçim kaydedilmemiştir.

Corpus lines from historical sources

Her satır kendi kaynak birimini korur; farklı maddelerin metinleri birleştirilmez.

Bilge Kağan Kuzey Yüzü (BK Kİ) t(e)nri t(e)g : t(e)nride : bolm(ı)ş : türük bilge k(a)g(a)n : bödke : ol(u)rt(u)m : s(a)b(ı)m(ı)n : tük(e)ti: (e)ş(i)d : ul(a)yu : in(i)ygün(ü)m:

Orkhon Turkish · Bilge Kağan Yazıtı · 20 Eylül 735 · PDF s. 50 · çevriyazı güveni A

Bilge Kağan Doğu Yüzü (BK Dİ) t(e)nri t(e)g : t(e)nri : y(a)r(a)tm(ı)ş : türük : bilge : k(a)g(a)n : s(a)b(ı)m : [k](a)n(ı)m : türük : bilg[e] [k(a)g(a)n........ (a)l]tı

Orkhon Turkish · Bilge Kağan Yazıtı · 20 Eylül 735 · PDF s. 56 · çevriyazı güveni A

Source publications and reading notes

Tekin, Talât (1998). Orhon Yazıtları: Kül Tigin, Bilge Kağan, Tunyukuk. 2. baskı. İstanbul: Simurg.

Tekin, Talât (2020). Orhon Yazıtları. 6. baskı. Ankara: Türk Dil Kurumu Yayınları.

Yayın yılı, sözcüğün ilk kullanım tarihi değildir. Çağdaş madde bağlantıları kaynak yayındaki anlam karşılığı ve biçim denetimiyle kurulmuştur; tek başına ses benzerliği tarihsel akrabalık kanıtı sayılmaz.

BD Bağlam Gösterimi · gibi

Note: The sentences in this section are selected automatically by the corpus sentence-selection algorithm. Their views, wording and content belong to the source texts; they do not bind Bitigçi or represent its views or position.

Sayfadaki özellikler henüz yüklenmedi. Lütfen kısa bir süre bekleyiniz.

Sonuçların yüklenmesi için hesaplama yapılıyor.

Cite this entry

Preparing citation formats for the current entry.

Dilsel parmak izi, terimlik, kullanım sicili, yerleşme ve veri kalitesi tek profilden yükleniyor…

Related Entries

gibili gibisi gibilik gibisiz gibicilik gibi olmak gibi gelmek gibisi fazla (olmak)

The definition, field tag and the word family partnership are selected in the dictionary entry.

Spelling and Variants Verified relationships, frequency by period and usage share

Panel açıldığında BD varyant verileri yüklenir.

Earliest Attestation and Dispersion Source publication dates, confidence level and stages of dispersion

Panel açıldığında BD tanık verileri yüklenir.