kalem

Kamıştan yontulan kalem, bir bütçenin gider listesine nasıl girdi?

Sözlüklerin anlam sırası adım adım bir yol çizer. Osmanlı Türkçesi Sözlüğü kalem için kamıştan yazı aracına, oradan yazı türüne ve devlet dairelerinde yazı işlerini yürüten bölüme uzanır; Bitigçi bugün sözü bir döküm ya da bütçe içinde ayrı tutulan ürün, gider veya işlem türünün adı olarak da kaydeder.

“Kalem” sözcüğünün yaşam eğrisi dil tarihini mi, Bitigçi Derlemi (BD) içindeki görünürlüğünü mü gösterir?

Grafik doğrudan dil tarihini değil, eldeki kaynakların derleme giriş dönemleri boyunca sözcüğün görünürlüğünü, yayılımını ve değişim yönünü gösterir.

“Kalem” maddesinin ilk tanımı neden tek bir kalem türünü saymak yerine ortak işlevi öne çıkarır?

Çünkü genel anlam, kurşun, tükenmez veya dolma gibi alt türleri kapsayacak üst kavramı ve ortak yazma-çizme işlevini vermelidir.

“Bir gider kalemi” kullanımındaki “kalem”, yazı aracından hangi anlam özelliğiyle ayrılır?

Bu kullanım nesneyi değil, bir liste veya hesapta ayrı satır hâlinde kayda geçirilen öğeyi adlandırır.