Bitigçi Okul Sözlükleri

Sözcüklerle büyüyen
bir öğrenme yolculuğu.

Doğayı tanımak, birlikte yaşamak, araştırmak ve düşüncelerini anlatmak için. Sözcüklerin anlamlarını düzeyine göre keşfet; gerçek metinlerde nasıl kullanıldıklarını gör.

2316 madde · 4113 anlam · 4144 derlem tanığı

Üç çocuk birlikte fidan dikiyor; biri fidanı tutuyor, biri toprağı yerleştiriyor, diğeri su getiriyor.
yardımlaşmak Bir işi yaparken birbirine yardım etmek.

SÖZCÜKLERİ KEŞFET

Her düzeyden sözcükler

2316 madde

ahbap çavuş ilişkisi

isim
OrtaokulBirlikte yaşam

İşlerde kişilerin birbirini kayırmasına ve karşılıklı çıkar sağlamasına dayanan yakınlık.

LiseBirlikte yaşam

İş ve görevlerin tarafsız ölçütler yerine kişisel yakınlık, kayırma ve karşılıklı çıkar gözetilerek yürütüldüğü ilişki.

Derlem tanığıyla

ahdetmek

fiil
LiseOkuma ve anlatma

Bir şeyi yapma veya yapmama konusunda kendine ya da başkasına kesin söz vermek.

Derlem tanığıyla

ahd-i atik

isim
OrtaokulBirlikte yaşam

Hristiyanların kutsal kitabında İsa'dan önceki dinî geleneğe ait metinlerin bulunduğu bölüm; Eski Ahit.

LiseBirlikte yaşam

Hristiyan Kutsal Kitabı'nın Yahudi kutsal metinlerini içeren ilk ana bölümü için kullanılan ad; Eski Antlaşma.

Derlem tanığıyla

ahd-i cedit

isim
OrtaokulBirlikte yaşam

Hristiyanların kutsal kitabında İsa'nın hayatı ve ilk Hristiyan topluluklarıyla ilgili metinlerin yer aldığı bölüm; Yeni Ahit.

LiseBirlikte yaşam

Hristiyan Kutsal Kitabı'nın İnciller, Elçilerin İşleri, mektuplar ve Vahiy kitabından oluşan ikinci ana bölümü; Yeni Antlaşma.

Derlem tanığıyla

ahenk

isim
OrtaokulOkuma ve anlatma

Seslerin birbirine yakışan bir bütün oluşturması.

LiseOkuma ve anlatma

Ses, ritim veya diğer ögelerin birbirini destekleyerek algılanabilir bir uyum kurması.

Derlem tanığıyla

ahenkleştirmek

fiil
LiseOkuma ve anlatma

Ayrı öğeler arasında uyum sağlamak.

Derlem tanığıyla

ahenkli

sıfat
OrtaokulOkuma ve anlatma

Sesleri veya parçaları birbiriyle uyum içinde olan.

Derlem tanığıyla

ahenksiz

sıfat
OrtaokulOkuma ve anlatma

Sesleri birbirine uymayan, kulağa uyumsuz gelen.

LiseOkuma ve anlatma

Sesler veya ritim arasında dinleyicide bütünlük duygusu oluşturacak uyum bulunmayan.

Derlem tanığıyla

aheste

zarf
OrtaokulOkuma ve anlatma

Acele etmeden, yavaşça.

LiseOkuma ve anlatma

Hızı düşük, telaştan uzak bir biçimde.

Derlem tanığıyla

aheste aheste

zarf
OrtaokulOkuma ve anlatma

Hareketini hızlandırmadan, yavaş bir biçimde.

LiseOkuma ve anlatma

Eylemin düşük hızla ve telaşsız sürdüğünü vurgulayan ikileme.

Derlem tanığıyla

aheste beste

zarf
LiseOkuma ve anlatma

İşi telaşa kapılmadan, ağır ve rahat hareketlerle yaparak.

OrtaokulOkuma ve anlatma

Acele etmeden, rahat bir biçimde.

Derlem tanığıyla

ahır

isim
İlkokulDoğa ve bilim

At, inek ve eşek gibi hayvanların barındığı yapı.

OrtaokulDoğa ve bilim

Büyükbaş hayvanların korunup beslendiği kapalı barınak.

LiseDoğa ve bilim

At ve sığır gibi evcil hayvanların bakım ve barınma gereksinimleri için düzenlenmiş yapı.

Derlem tanığıyla

ahıska türkleri

isim
OrtaokulBirlikte yaşam

Gürcistan'ın Ahıska yöresinden gelen, sürgün ve göçler sonucunda çeşitli ülkelerde yaşayan Türk topluluğu.

LiseBirlikte yaşam

Ana yurdu Gürcistan'ın Ahıska bölgesi olan, 1944'te Sovyet yönetimince Orta Asya'ya sürülen ve sonraki göçlerle farklı ülkelere dağılan Türk topluluğu.

Derlem tanığıyla

ahi

isim
OrtaokulBirlikte yaşam

Meslek dayanışmasını ve dürüst çalışmayı önemseyen ahilik birliğinin üyesi.

LiseBirlikte yaşam

Anadolu'da esnaf ve zanaatkârların mesleki dayanışmasıyla ahlaki eğitimini bir araya getiren ahilik teşkilatına mensup kişi.

Derlem tanığıyla

ahilik

isim
OrtaokulBirlikte yaşam

Esnaf ve zanaatkârlar arasında meslek öğrenmeyi, dürüst çalışmayı ve dayanışmayı önemseyen gelenek.

LiseBirlikte yaşam

Anadolu'da gelişen, meslek eğitimini ahlaki kurallar ve toplumsal dayanışmayla birleştiren esnaf ve zanaatkâr örgütlenmesi.

Derlem tanığıyla

ahir

sıfat
LiseOkuma ve anlatma

Son, en sonda bulunan anlamında kullanılan eski söz.

Derlem tanığıyla

ahiret

isim
OrtaokulOkuma ve anlatma

Bazı dinlerde ölümden sonra sürdüğüne inanılan yaşam.

LiseOkuma ve anlatma

İslam ve bazı diğer inançlarda insanın ölümden sonraki varoluşunu ifade eden kavram.

Derlem tanığıyla

ahiret adamı

isim
OrtaokulBirlikte yaşam

Dünya işlerinden çok ibadete ve ahiret inancına yönelen kimse.

LiseBirlikte yaşam

Dünyevi uğraşları geri planda bırakarak yaşamını ibadet ve ahiret inancı etrafında düzenleyen kimse.

Derlem tanığıyla

ahiret suali

isim
OrtaokulOkuma ve anlatma

İnsanı bıktıran, yersiz veya cevaplaması güç soru.

LiseOkuma ve anlatma

Gereksiz ayrıntıya girerek ya da kişiyi zorlayarak usandıran soruları niteleyen mecazlı söz.

Derlem tanığıyla

ahiret yolculuğu

isim
OrtaokulOkuma ve anlatma

Ölümü daha dolaylı anlatmak için kullanılan söz.

LiseOkuma ve anlatma

Ölümü, ölüm sonrası yaşama ilişkin inançla bağlantılı bir yolculuk olarak anlatan örtmece.

Derlem tanığıyla

ahir zaman

isim
LiseOkuma ve anlatma

Dinî anlatılarda dünyanın sonuna yaklaşıldığı kabul edilen dönem.

Derlem tanığıyla

ahir zaman peygamberi

isim
OrtaokulBirlikte yaşam

İslam inancında son peygamber kabul edilen Hz. Muhammed için kullanılan ad.

LiseBirlikte yaşam

Peygamberliğin Hz. Muhammed ile sona erdiği inancını ifade etmek üzere İslam geleneğinde onun için kullanılan unvan.

Derlem tanığıyla

ahit

isim
LiseBirlikte yaşam

Bir işi yapma veya bir yükümlülüğü yerine getirme konusunda verilen bağlayıcı söz.

Derlem tanığıyla

ahize

isim
OrtaokulBirlikte yaşam

Telefonun konuşurken kulağa ve ağza yakın tutulan parçası.

LiseBirlikte yaşam

Telefonun ses alıp ileten bölümlerini bir araya getiren, elde tutularak kullanılan parçası.

Derlem tanığıyla

BİRİKEREK BÜYÜYEN SÖZLÜK

Bir sözcük, farklı öğrenme basamakları.

Düzeyi her anlam için ayrı öneriyoruz. Yakın çevredeki somut anlamlardan bilimsel ve soyut anlamlara ilerliyoruz. Örneğin bitkinin kökü ile bir sözcüğün kökü aynı öğrenme amacına hizmet etmiyor.

İlkokul 1–4. sınıf

Yakın çevreyi tanıma, birlikte yaşama ve öğrenme alışkanlıkları.

Ortaokul 5–8. sınıf

Araştırma yapma, bilgiyi karşılaştırma ve kavramlar arasında ilişki kurma.

Lise 9–12. sınıf

Soyut düşünme, bilimsel açıklama ve eleştirel okuma.

Tanıklar, düzeyler ve görsel içerikler hakkında

Tanımlar, öğrenme amaçları ve düzey önerileri BİTİGÇİ özgün içerik üretimi kapsamında hazırlanır. Düzeyler sınıf bantlarına göre başlangıç önerisidir; her öğrencinin sözcük deneyimi farklıdır. Sözcük sıklığı tek başına düzey belirlemez; anlamın somutluğu, gerekli ön bilgi ve öğrenme amacı birlikte değerlendirilir.

Tanıklar Bitigçi derlemindeki cümlelerden seçilir. Alıntı, kaynağı ve derlem cümle numarasıyla gösterilir. Yalnız noktalama çevresindeki boşluklar okunabilirlik için düzenlenir; cümlenin bir bölümü seçilmişse belirtilir. Tanıklardaki dil, yazıldığı kaynağın dilidir.

Özgün çizim ve animasyonlar öğrenmeye yardımcı olmak için hazırlanır; kaynak metinden alıntı sayılmaz. Görseller alternatif metinle, animasyonlar durdurma ve adımlama denetimleriyle sunulur.

Sınıf bantları için: MEB İlkokul Türkçe, MEB Ortaokul Türkçe ve öğretim programları.

Seçili maddeleri metin olarak indirJSON indir