Bitigçi Okul Sözlükleri

Sözcüklerle büyüyen
bir öğrenme yolculuğu.

Doğayı tanımak, birlikte yaşamak, araştırmak ve düşüncelerini anlatmak için. Sözcüklerin anlamlarını düzeyine göre keşfet; gerçek metinlerde nasıl kullanıldıklarını gör.

2316 madde · 4113 anlam · 4144 derlem tanığı

Üç çocuk birlikte fidan dikiyor; biri fidanı tutuyor, biri toprağı yerleştiriyor, diğeri su getiriyor.
yardımlaşmak Bir işi yaparken birbirine yardım etmek.

SÖZCÜKLERİ KEŞFET

Her düzeyden sözcükler

2316 madde

alakart

zarf
LiseBirlikte yaşam

Lokantada önceden belirlenmiş bir yemek takımı yerine, menüdeki yemekleri ayrı ayrı seçerek ve her biri için belirtilen ücreti ödeyerek.

Derlem tanığıyla

alakok

zarf
OrtaokulBirlikte yaşam

Yumurta için, sarısı katılaşmadan, az haşlanmış biçimde.

LiseBirlikte yaşam

Yumurtanın akı pişip sarısı akışkan kalacak ölçüde haşlandığını belirten söz.

Derlem tanığıyla

alalamak

fiil
LiseOkuma ve anlatma

Bir şeyi başka bir görünüş veya gerekçe altında saklayarak gerçek niteliğinin fark edilmesini önlemek.

Derlem tanığıyla

alamet

isim
OrtaokulOkuma ve anlatma

Bir durumun varlığını veya oluşacağını düşündüren belirti.

LiseOkuma ve anlatma

Bir olguya ilişkin çıkarım yapmayı sağlayan belirti veya işaret.

Derlem tanığıyla

alametifarika

isim
LiseOkuma ve anlatma

Bir kişiyi veya şeyi benzerlerinden ayırt etmeyi sağlayan belirgin özellik.

Derlem tanığıyla

alaminüt

sıfat
LiseOkuma ve anlatma

Kısa sürede, o anda hazırlanıp sunulan yemek için kullanılan.

Derlem tanığıyla

alaminüt yemek

isim
OrtaokulBirlikte yaşam

Sipariş üzerine kısa sürede hazırlanıp sunulan yemek.

LiseBirlikte yaşam

Önceden topluca pişirilmek yerine istendiği sırada hızlıca hazırlanan yemek.

Derlem tanığıyla

alan

isim
İlkokulDoğa ve bilim

Düz ve açık bir yer.

OrtaokulMatematik ve dil

Bir yüzeyin iki boyutta kapladığı yerin ölçüsü.

LiseMatematik ve dil

Bir yüzeyin büyüklüğünü birim yüzeylerle karşılaştırarak belirten, metrekare gibi alan birimleriyle ölçülen nicelik.

Derlem tanığıyla

alan araştırması

isim
OrtaokulAraştırma ve düşünme

Bir konuyu, ilgili insanların veya olayların bulunduğu ortamda bilgi toplayarak inceleme.

LiseAraştırma ve düşünme

Bir olguya ilişkin verilerin doğal veya toplumsal ortamında gözlem, görüşme ve benzeri yöntemlerle doğrudan toplandığı araştırma.

Derlem tanığıyla

alan korkusu

isim
OrtaokulBirlikte yaşam

Açık veya kalabalık yerlerde bulunurken duyulan yoğun korku; agorafobi.

LiseBirlikte yaşam

Kaçmanın ya da yardım almanın güç olabileceği açık, kalabalık veya kapalı ortamlarda yoğun kaygı duyma durumu; agorafobi.

Derlem tanığıyla

alan talan

sıfat
OrtaokulOkuma ve anlatma

Çok karışık ve darmadağınık durumda.

Derlem tanığıyla

alarga

zarf
LiseOkuma ve anlatma

Belli bir yerden uzak, açıkta veya mesafeli durumda.

Derlem tanığıyla

alarm

isim
OrtaokulBirlikte yaşam

Bir tehlike veya dikkat gerektiren durum için verilen uyarı.

LiseBirlikte yaşam

Tehlike ihtimalini ya da belirlenen bir koşulun gerçekleşmesini bildiren sesli, ışıklı veya başka tür uyarı.

Derlem tanığıyla

alaşım

isim
OrtaokulDoğa ve bilim

En az biri metal olan maddelerin birleşmesiyle elde edilen metal özellikli malzeme.

LiseDoğa ve bilim

En az bir metalin başka elementlerle birleştirilmesiyle oluşturulan, metalik özellikler taşıyan malzeme.

Derlem tanığıyla

alaşımlamak

fiil
LiseDoğa ve bilim

Bir metali istenen özellikleri kazandırmak için başka elementlerle eriterek birleştirmek.

Derlem tanığıyla

alaturka

sıfat
LiseOkuma ve anlatma

Geleneksel Türk müziğine veya eski Türk yaşayış biçimine özgü.

Derlem tanığıyla

alaturkacı

isim
LiseOkuma ve anlatma

Geleneksel Türk musikisiyle uğraşan veya bu müziği icra eden kişi.

Derlem tanığıyla

alaturka müzik

isim
OrtaokulOkuma ve anlatma

Türk müziğinin geleneksel makam ve ezgi özelliklerini taşıyan müzik.

LiseOkuma ve anlatma

Özellikle Osmanlı-Türk makam geleneği içinde gelişen, kendine özgü makam ve usul düzenlerine dayanan müzik.

Derlem tanığıyla

alaturka saat

isim
OrtaokulOkuma ve anlatma

Güneş battığında saatin on iki kabul edildiği eski saat düzeni.

LiseOkuma ve anlatma

Başlangıcı gün batımına göre belirlenen ve güneşin batışında on ikiyi gösterecek biçimde ayarlanan, ezanî saat olarak da anılan saat sistemi.

Derlem tanığıyla

alaturka tuvalet

isim
OrtaokulBirlikte yaşam

Çömelerek kullanılan, yerde bulunan tuvalet taşı düzeni.

LiseBirlikte yaşam

Kullanıcının oturmak yerine çömeldiği, zemine yerleştirilmiş tuvalet türü.

Derlem tanığıyla

alavere

isim
LiseOkuma ve anlatma

Bir nesnenin, yükün veya hakkın kişiler arasında devredilerek aktarılması.

Derlem tanığıyla

alavere dalavere

isim
OrtaokulBirlikte yaşam

Birini yanıltmak veya haksız çıkar sağlamak için çevrilen işler.

LiseBirlikte yaşam

Dürüst olmayan yollarla sonuç elde etmeye yönelik hile ve düzenler.

Derlem tanığıyla

alavere tulumbası

isim
İlkokulDoğa ve bilim

Suyu bir yerden çekip yukarıya çıkaran pompa.

OrtaokulDoğa ve bilim

Suyu emerek içine alan ve basınçla dışarı veren tulumba.

LiseDoğa ve bilim

Bir yerden emdiği sıvıyı basınç uygulayarak başka bir yere ileten pompa; emme basma tulumba.

Derlem tanığıyla

alay

isim
OrtaokulBirlikte yaşam

Birini veya bir şeyi küçümsemek amacıyla gülünç göstermeye çalışma.

LiseBirlikte yaşam

Bir kişi, davranış veya durumu küçümseyici söz ve tutumlarla gülünçleştirme.

OrtaokulBirlikte yaşam

Bir tören için bir araya gelip düzen içinde yürüyen insan topluluğu.

LiseBirlikte yaşam

Düğün, cenaze veya başka bir tören sırasında belirli bir düzenle ilerleyen topluluk.

OrtaokulBirlikte yaşam

Birkaç taburun bir komutanlık altında birleşmesiyle oluşan askerî birlik.

LiseBirlikte yaşam

Genellikle birkaç tabur ile bunları destekleyen unsurlardan oluşan, ortak komuta altında görev yapan askerî birlik.

Derlem tanığıyla

BİRİKEREK BÜYÜYEN SÖZLÜK

Bir sözcük, farklı öğrenme basamakları.

Düzeyi her anlam için ayrı öneriyoruz. Yakın çevredeki somut anlamlardan bilimsel ve soyut anlamlara ilerliyoruz. Örneğin bitkinin kökü ile bir sözcüğün kökü aynı öğrenme amacına hizmet etmiyor.

İlkokul 1–4. sınıf

Yakın çevreyi tanıma, birlikte yaşama ve öğrenme alışkanlıkları.

Ortaokul 5–8. sınıf

Araştırma yapma, bilgiyi karşılaştırma ve kavramlar arasında ilişki kurma.

Lise 9–12. sınıf

Soyut düşünme, bilimsel açıklama ve eleştirel okuma.

Tanıklar, düzeyler ve görsel içerikler hakkında

Tanımlar, öğrenme amaçları ve düzey önerileri BİTİGÇİ özgün içerik üretimi kapsamında hazırlanır. Düzeyler sınıf bantlarına göre başlangıç önerisidir; her öğrencinin sözcük deneyimi farklıdır. Sözcük sıklığı tek başına düzey belirlemez; anlamın somutluğu, gerekli ön bilgi ve öğrenme amacı birlikte değerlendirilir.

Tanıklar Bitigçi derlemindeki cümlelerden seçilir. Alıntı, kaynağı ve derlem cümle numarasıyla gösterilir. Yalnız noktalama çevresindeki boşluklar okunabilirlik için düzenlenir; cümlenin bir bölümü seçilmişse belirtilir. Tanıklardaki dil, yazıldığı kaynağın dilidir.

Özgün çizim ve animasyonlar öğrenmeye yardımcı olmak için hazırlanır; kaynak metinden alıntı sayılmaz. Görseller alternatif metinle, animasyonlar durdurma ve adımlama denetimleriyle sunulur.

Sınıf bantları için: MEB İlkokul Türkçe, MEB Ortaokul Türkçe ve öğretim programları.

Seçili maddeleri metin olarak indirJSON indir