Bitigçi Okul Sözlükleri

Sözcüklerle büyüyen
bir öğrenme yolculuğu.

Doğayı tanımak, birlikte yaşamak, araştırmak ve düşüncelerini anlatmak için. Sözcüklerin anlamlarını düzeyine göre keşfet; gerçek metinlerde nasıl kullanıldıklarını gör.

2316 madde · 4113 anlam · 4144 derlem tanığı

Üç çocuk birlikte fidan dikiyor; biri fidanı tutuyor, biri toprağı yerleştiriyor, diğeri su getiriyor.
yardımlaşmak Bir işi yaparken birbirine yardım etmek.

SÖZCÜKLERİ KEŞFET

Her düzeyden sözcükler

2316 madde

alaycı

sıfat
OrtaokulBirlikte yaşam

Birini veya bir şeyi küçümseyerek eğlenen bir tavır taşıyan.

LiseBirlikte yaşam

Karşısındakini küçümseme veya gülünç gösterme eğilimini söz ya da davranışına yansıtan.

Derlem tanığıyla

alaylı

sıfat
OrtaokulOkuma ve anlatma

Birini veya bir durumu küçümseyen, onunla eğlenen bir tutum taşıyan.

OrtaokulBirlikte yaşam

Bir mesleği okulunda okumadan, çalışarak ve deneyim kazanarak öğrenmiş olan kişi.

LiseBirlikte yaşam

Mesleki bilgisini ilgili alandaki örgün eğitimden çok uygulama, gözlem ve iş deneyimiyle edinmiş kimse.

Derlem tanığıyla

alayuntlu

isim
OrtaokulBirlikte yaşam

Oğuz Türklerinin geleneksel boylarından biri.

LiseBirlikte yaşam

Oğuzların yirmi dört boyu arasında Üçok kolunda sayılan, Anadolu'nun yerleşme tarihinde adı geçen Türk boyu.

Derlem tanığıyla

alay alay

zarf
OrtaokulOkuma ve anlatma

Kalabalık gruplar hâlinde.

LiseOkuma ve anlatma

Birbiri ardından gelen çok sayıda topluluk oluşturarak.

Derlem tanığıyla

albastı

isim
OrtaokulBirlikte yaşam

Yeni doğum yapan kadınlarda görülen rahatsızlıklara halk arasında verilen eski bir ad.

LiseBirlikte yaşam

Doğum sonrasında görülen, özellikle ateşle seyreden rahatsızlıklar için kullanılan eski halk adı; halk inanışlarında doğaüstü nedenlerle de ilişkilendirilmiştir.

Derlem tanığıyla

albay

isim
OrtaokulBirlikte yaşam

Kara ve hava kuvvetlerinde yarbaydan sonra, tuğgeneralden önce gelen subay rütbesi; bu rütbedeki kişi.

LiseBirlikte yaşam

Kara ve hava kuvvetlerinin rütbe düzeninde yarbayın üstünde, tuğgeneralin altında bulunan kıdemli subay rütbesi.

Derlem tanığıyla

albeni

isim
OrtaokulOkuma ve anlatma

Bir şeyin insanlarda ilgi ve beğeni uyandıran özelliği.

LiseOkuma ve anlatma

Bir kişinin, nesnenin veya oluşumun görünümü ya da özellikleriyle dikkat çekip beğeni toplamasını sağlayan etki.

Derlem tanığıyla

albinos

sıfat
OrtaokulDoğa ve bilim

Doğuştan renk maddesi eksikliği nedeniyle derisi, saçı veya tüyü çok açık renkli olan; akşın.

LiseDoğa ve bilim

Vücudunda melanin üretimi azalmış veya bulunmayan, albinizm özelliği taşıyan insan ya da hayvan için kullanılan söz.

Derlem tanığıyla

albüm

isim
İlkokulBirlikte yaşam

Fotoğrafları veya resimleri bir arada sakladığımız defter.

OrtaokulBirlikte yaşam

Fotoğraf, resim veya benzeri belgeleri düzenli biçimde bir araya getiren kitap ya da dosya.

LiseBirlikte yaşam

Görsel belgeleri bir seçme ve sıralama düzeni içinde toplayan basılı veya dijital derleme.

Derlem tanığıyla

albümin

isim
LiseDoğa ve bilim

Kan plazmasında bol bulunan, karaciğerde üretilen ve damar içindeki sıvı dengesine katkıda bulunarak çeşitli maddelerin taşınmasını da sağlayan protein.

Derlem tanığıyla

alçacık

sıfat
İlkokulOkuma ve anlatma

Yerden yüksekliği çok az olan.

Derlem tanığıyla

alçak

sıfat
İlkokulOkuma ve anlatma

Yerden veya bulunduğu yüzeyden yüksekliği az olan.

OrtaokulOkuma ve anlatma

Benzerlerine veya çevresindeki ölçüye göre yüksekliği az olan.

LiseOkuma ve anlatma

Bir yüzeye ya da karşılaştırılan nesnelere göre düşey uzanımı sınırlı olan.

Derlem tanığıyla

alçakça

sıfat
LiseOkuma ve anlatma

Dürüstlük ve insanlık ölçülerine aykırı bulunduğu için güçlü biçimde kınanan.

Derlem tanığıyla

alçaklaşmak

fiil
LiseOkuma ve anlatma

Dürüstlük ve insanlık ölçülerinden uzaklaştığı düşünülen davranışlara yönelmek.

Derlem tanığıyla

alçaklık

isim
LiseOkuma ve anlatma

Dürüstlük ve insanlık ölçülerine aykırı bulunduğu için ağır biçimde kınanan davranış.

Derlem tanığıyla

alçak basınç

isim
OrtaokulDoğa ve bilim

Hava basıncının çevresine göre daha düşük olduğu bölgedeki durum.

LiseDoğa ve bilim

Aynı seviyedeki çevre alanlara göre atmosfer basıncının daha düşük olduğu meteorolojik alan veya durum.

Derlem tanığıyla

alçak gerilim

isim
OrtaokulDoğa ve bilim

Elektrik dağıtımında, yüksek gerilime göre daha düşük gerilim düzeyi.

LiseDoğa ve bilim

Elektrik dağıtımında kullanılan düşük gerilim sınıfı; Türkiye'deki alternatif akım dağıtım uygulamalarında fazlar arası etkin değeri 1.000 voltu aşmayan gerilim.

OrtaokulDoğa ve bilim

Elektriği daha düşük gerilimle tüketicilere ulaştıran dağıtım hattı.

LiseDoğa ve bilim

Alçak gerilim düzeyinde elektrik taşıyan, dağıtım şebekesinin tüketiciye yakın bölümünü oluşturan hat veya hatlar.

Derlem tanığıyla

alçak gönüllü

sıfat
OrtaokulBirlikte yaşam

Yetenek ve başarılarıyla övünüp kendini başkalarından üstün görmeyen.

LiseBirlikte yaşam

Kendi değerini başkalarını küçümseme veya gösteriş gerekçesi yapmayan.

Derlem tanığıyla

alçak ses

isim
İlkokulOkuma ve anlatma

Güçlü çıkmayan, hafif duyulan ses.

OrtaokulOkuma ve anlatma

Fazla yüksek olmayan, yakından duyulabilen konuşma sesi.

LiseOkuma ve anlatma

Şiddeti düşük, sınırlı bir çevreye duyurulacak biçimde kullanılan ses.

Derlem tanığıyla

alçalma

isim
OrtaokulDoğa ve bilim

Bir şeyin yüksekliğinin azalması.

LiseDoğa ve bilim

Bir yüzeyin, nesnenin veya konumun önceki ya da karşılaştırılan düzeye göre daha aşağıda bulunur duruma gelmesi.

Derlem tanığıyla

alçalmak

fiil
OrtaokulOkuma ve anlatma

Bulunduğu yerden daha düşük bir konuma gelmek veya öyle görünmek.

Derlem tanığıyla

alçaltı

isim
LiseOkuma ve anlatma

Bir kimsenin değerini küçültme, onu aşağı görme veya küçük düşürme.

Derlem tanığıyla

alçaltmak

fiil
OrtaokulOkuma ve anlatma

Sesin duyulma gücünü azaltmak.

Derlem tanığıyla

alçı

isim
OrtaokulBirlikte yaşam

Suyla karıştırılıp biçim verildikten sonra sertleşen, yapı ve süsleme işlerinde kullanılan beyaz malzeme.

LiseBirlikte yaşam

Alçı taşının işlenmesiyle elde edilen, suyla karıştırıldıktan sonra sertleşen bağlayıcı ve biçimlendirme malzemesi.

Derlem tanığıyla

BİRİKEREK BÜYÜYEN SÖZLÜK

Bir sözcük, farklı öğrenme basamakları.

Düzeyi her anlam için ayrı öneriyoruz. Yakın çevredeki somut anlamlardan bilimsel ve soyut anlamlara ilerliyoruz. Örneğin bitkinin kökü ile bir sözcüğün kökü aynı öğrenme amacına hizmet etmiyor.

İlkokul 1–4. sınıf

Yakın çevreyi tanıma, birlikte yaşama ve öğrenme alışkanlıkları.

Ortaokul 5–8. sınıf

Araştırma yapma, bilgiyi karşılaştırma ve kavramlar arasında ilişki kurma.

Lise 9–12. sınıf

Soyut düşünme, bilimsel açıklama ve eleştirel okuma.

Tanıklar, düzeyler ve görsel içerikler hakkında

Tanımlar, öğrenme amaçları ve düzey önerileri BİTİGÇİ özgün içerik üretimi kapsamında hazırlanır. Düzeyler sınıf bantlarına göre başlangıç önerisidir; her öğrencinin sözcük deneyimi farklıdır. Sözcük sıklığı tek başına düzey belirlemez; anlamın somutluğu, gerekli ön bilgi ve öğrenme amacı birlikte değerlendirilir.

Tanıklar Bitigçi derlemindeki cümlelerden seçilir. Alıntı, kaynağı ve derlem cümle numarasıyla gösterilir. Yalnız noktalama çevresindeki boşluklar okunabilirlik için düzenlenir; cümlenin bir bölümü seçilmişse belirtilir. Tanıklardaki dil, yazıldığı kaynağın dilidir.

Özgün çizim ve animasyonlar öğrenmeye yardımcı olmak için hazırlanır; kaynak metinden alıntı sayılmaz. Görseller alternatif metinle, animasyonlar durdurma ve adımlama denetimleriyle sunulur.

Sınıf bantları için: MEB İlkokul Türkçe, MEB Ortaokul Türkçe ve öğretim programları.

Seçili maddeleri metin olarak indirJSON indir