Bitigçi Okul Sözlükleri

Sözcüklerle büyüyen
bir öğrenme yolculuğu.

Doğayı tanımak, birlikte yaşamak, araştırmak ve düşüncelerini anlatmak için. Sözcüklerin anlamlarını düzeyine göre keşfet; gerçek metinlerde nasıl kullanıldıklarını gör.

2316 madde · 4113 anlam · 4144 derlem tanığı

Üç çocuk birlikte fidan dikiyor; biri fidanı tutuyor, biri toprağı yerleştiriyor, diğeri su getiriyor.
yardımlaşmak Bir işi yaparken birbirine yardım etmek.

SÖZCÜKLERİ KEŞFET

Her düzeyden sözcükler

2316 madde

alevi

özel isim
OrtaokulBirlikte yaşam

Alevilik inanç ve kültür geleneğine bağlı kişi.

LiseBirlikte yaşam

Hz. Ali ve Ehlibeyt bağlılığı çevresinde gelişen Alevilik geleneğine mensup olan veya bu kimliği benimseyen kişi.

Derlem tanığıyla

alevilik

özel isim
OrtaokulBirlikte yaşam

Hz. Ali ve Ehlibeyt sevgisine önem veren, cem ibadeti gibi kendine özgü uygulamaları bulunan inanç geleneği.

LiseBirlikte yaşam

Hz. Ali ve Ehlibeyt bağlılığını cem, ocak ve sözlü aktarım gibi kurum ve uygulamalarla yaşatan, kendi içinde farklı yorumları bulunan inanç ve kültür geleneği.

Derlem tanığıyla

alevlenmek

fiil
OrtaokulDoğa ve bilim

Alev çıkararak yanmaya başlamak.

LiseDoğa ve bilim

Yanma sırasında gözle görülen alevin oluşması veya güçlenmesi.

Derlem tanığıyla

alevli

sıfat
OrtaokulOkuma ve anlatma

Tartışma veya konuşma için, yoğun heyecan ve sert karşılıklarla süren.

LiseOkuma ve anlatma

Tartışma, görüşme veya bir dönem için, görüş ayrılıklarının yoğun ve hararetli biçimde ortaya çıktığı.

Derlem tanığıyla

alev alev

zarf
OrtaokulOkuma ve anlatma

Çok sıcak veya yanıyormuş gibi.

LiseOkuma ve anlatma

Yoğun bir yanma, sıcaklık veya kızarıklık duygusunu belirtecek biçimde.

Derlem tanığıyla

alev kırmızısı

sıfat
İlkokulOkuma ve anlatma

Alev gibi parlak kırmızı olan.

OrtaokulOkuma ve anlatma

Turuncuya çalan canlı kırmızı renkte olan.

LiseOkuma ve anlatma

Turuncuya yaklaşan, ateş alevini çağrıştıran sıcak ve parlak kırmızı renkte olan.

Derlem tanığıyla

alev makinesi

isim
LiseOkuma ve anlatma

Yanıcı sıvıyı alev hâlinde hedefe püskürten, özellikle askerî kullanım için geliştirilmiş araç.

Derlem tanığıyla

aleyh

isim
LiseOkuma ve anlatma

Bir kişinin veya görüşün karşısında, onun zararına olan yönü bildiren; genellikle ek alarak kullanılan söz.

Derlem tanığıyla

aleyhtar

sıfat
LiseAraştırma ve düşünme

Bir düşünceyi, kişiyi veya girişimi desteklemeyip ona karşı olan.

Derlem tanığıyla

aleykümselam

ünlem
İlkokulBirlikte yaşam

“Selamünaleyküm” diyen birine karşılık verirken kullanılan selam sözü.

OrtaokulBirlikte yaşam

“Selamünaleyküm” selamına, karşıdaki kişiye de esenlik dileyerek verilen cevap.

LiseBirlikte yaşam

“Esenlik sizin de üzerinize olsun” anlamıyla, “selamünaleyküm” biçimindeki selamı karşılamak için kullanılan söz.

Derlem tanığıyla

alfa

isim
OrtaokulMatematik ve dil

Yunan alfabesinin ilk harfinin adı.

LiseMatematik ve dil

Yunan alfabesinde ilk sırada bulunan, büyük biçimi Α ve küçük biçimi α olan harfin adı.

Derlem tanığıyla

alfabe

ad
OrtaokulMatematik ve dil

Bir dilin seslerini yazıda göstermek için kullanılan, belirli bir sırası bulunan harfler bütünü.

Derlem tanığıyla

alfabetik

sıfat
OrtaokulMatematik ve dil

Sözcük veya adların, harflerin alfabedeki sırası esas alınarak düzenlendiği.

Derlem tanığıyla

alfa ışınları

isim
OrtaokulDoğa ve bilim

Bazı radyoaktif atomların çekirdeklerinden çıkan, artı yüklü parçacıkların oluşturduğu ışınım.

LiseDoğa ve bilim

İki proton ve iki nötrondan oluşan helyum çekirdeklerinin yayılmasıyla ortaya çıkan, pozitif yüklü parçacık ışınımı.

Derlem tanığıyla

alfenit

isim
LiseDoğa ve bilim

Kaşık gibi sofra gereçlerinin yapımında kullanılan gümüş renkli bir alaşım.

Derlem tanığıyla

algı

isim
OrtaokulAraştırma ve düşünme

Duyularla gelen bilgilerin zihinde anlam kazanması.

LiseAraştırma ve düşünme

Duyusal verilerin seçilip düzenlenerek nesne veya durumlara ilişkin anlamlı yaşantılara dönüştürülmesi.

Derlem tanığıyla

algılamak

fiil
OrtaokulAraştırma ve düşünme

Duyularla gelen bilgiyi fark edip anlamlandırmak.

LiseAraştırma ve düşünme

Duyusal verileri zihinde düzenleyerek bir nesne, özellik veya durum olarak kavramak.

Derlem tanığıyla

algılayıcı

isim
LiseAraştırma ve düşünme

Duyularından gelen bilgileri zihninde işleyip çevresini anlamlandıran kişi; algılama eyleminin öznesi.

OrtaokulAraştırma ve düşünme

Duyularıyla aldığı bilgileri fark edip anlamlandıran kişi.

Derlem tanığıyla

algoritma

isim
OrtaokulAraştırma ve düşünme

Bir sorunu çözmek veya bir işi yapmak için izlenen açık ve sıralı adımlar.

LiseAraştırma ve düşünme

Belirli bir problemi çözmek için tanımlanan, uygulanabilir ve sonlu işlem adımlarından oluşan yöntem.

Derlem tanığıyla

alıcı

ad
OrtaokulOkuma ve anlatma

İletişimde gönderilen söz, yazı veya işareti alan kişi ya da taraf.

Derlem tanığıyla

alıcı yönetmeni

isim
OrtaokulAraştırma ve düşünme

Film çekiminde kamerayı kullanan ve hareketlerini yöneten kişi.

LiseAraştırma ve düşünme

Sinema ve televizyon çekiminde kamerayı çalıştıran, çekim planına uygun kamera hareketlerini uygulayan görevli.

Derlem tanığıyla

alıç

isim
OrtaokulDoğa ve bilim

Dikenli bir ağacın küçük, sert çekirdekli, sarı veya kırmızı meyvesi.

LiseDoğa ve bilim

Alıç türlerinin çoğunlukla sarı ya da kırmızı renkli, çekirdekleri sert ve eti az olan meyvesi.

Derlem tanığıyla

alık

sıfat
LiseOkuma ve anlatma

Olanları kavrayamıyor gibi duran veya şaşkın davranan kimse için küçümseyerek söylenen söz.

Derlem tanığıyla

alıklaşmak

fiil
LiseOkuma ve anlatma

Şaşırıp düşüncesini toparlayamaz, ne yapacağını bilemez duruma gelmek.

Derlem tanığıyla

BİRİKEREK BÜYÜYEN SÖZLÜK

Bir sözcük, farklı öğrenme basamakları.

Düzeyi her anlam için ayrı öneriyoruz. Yakın çevredeki somut anlamlardan bilimsel ve soyut anlamlara ilerliyoruz. Örneğin bitkinin kökü ile bir sözcüğün kökü aynı öğrenme amacına hizmet etmiyor.

İlkokul 1–4. sınıf

Yakın çevreyi tanıma, birlikte yaşama ve öğrenme alışkanlıkları.

Ortaokul 5–8. sınıf

Araştırma yapma, bilgiyi karşılaştırma ve kavramlar arasında ilişki kurma.

Lise 9–12. sınıf

Soyut düşünme, bilimsel açıklama ve eleştirel okuma.

Tanıklar, düzeyler ve görsel içerikler hakkında

Tanımlar, öğrenme amaçları ve düzey önerileri BİTİGÇİ özgün içerik üretimi kapsamında hazırlanır. Düzeyler sınıf bantlarına göre başlangıç önerisidir; her öğrencinin sözcük deneyimi farklıdır. Sözcük sıklığı tek başına düzey belirlemez; anlamın somutluğu, gerekli ön bilgi ve öğrenme amacı birlikte değerlendirilir.

Tanıklar Bitigçi derlemindeki cümlelerden seçilir. Alıntı, kaynağı ve derlem cümle numarasıyla gösterilir. Yalnız noktalama çevresindeki boşluklar okunabilirlik için düzenlenir; cümlenin bir bölümü seçilmişse belirtilir. Tanıklardaki dil, yazıldığı kaynağın dilidir.

Özgün çizim ve animasyonlar öğrenmeye yardımcı olmak için hazırlanır; kaynak metinden alıntı sayılmaz. Görseller alternatif metinle, animasyonlar durdurma ve adımlama denetimleriyle sunulur.

Sınıf bantları için: MEB İlkokul Türkçe, MEB Ortaokul Türkçe ve öğretim programları.

Seçili maddeleri metin olarak indirJSON indir