Bitigçi Okul Sözlükleri

Sözcüklerle büyüyen
bir öğrenme yolculuğu.

Doğayı tanımak, birlikte yaşamak, araştırmak ve düşüncelerini anlatmak için. Sözcüklerin anlamlarını düzeyine göre keşfet; gerçek metinlerde nasıl kullanıldıklarını gör.

2316 madde · 4113 anlam · 4144 derlem tanığı

Üç çocuk birlikte fidan dikiyor; biri fidanı tutuyor, biri toprağı yerleştiriyor, diğeri su getiriyor.
yardımlaşmak Bir işi yaparken birbirine yardım etmek.

SÖZCÜKLERİ KEŞFET

Her düzeyden sözcükler

2316 madde

altı

sayı
İlkokulMatematik ve dil

Beşten sonra, yediden önce gelen sayının adı.

OrtaokulMatematik ve dil

Beş birime bir birim daha eklenmesiyle elde edilen doğal sayı.

LiseMatematik ve dil

Doğal sayılar dizisinde beşi izleyen, üç çift birime eşit niceliği gösteren sayı.

Derlem tanığıyla

altıgen

isim
OrtaokulMatematik ve dil

Altı kenarı ve altı köşesi olan çokgen.

LiseMatematik ve dil

Düzlemde, ardışık altı doğru parçasının oluşturduğu kapalı çokgensel şekil.

Derlem tanığıyla

altık

isim
LiseMatematik ve dil

Klasik mantıkta özne ve yüklemi ile olumlu ya da olumsuz oluşu aynı kalan, ancak kapsamı tümelden tikele indirilen önerme; “Bütün kuşlar canlıdır.” önermesinin altığı “Bazı kuşlar canlıdır.” olur.

Derlem tanığıyla

altılı

sıfat
OrtaokulMatematik ve dil

Altı sayısını temel alan veya altı parçadan oluşan.

LiseMatematik ve dil

Altı öğeli bir düzeni ya da altı tabanına dayalı sayısal yapıyı belirten.

Derlem tanığıyla

altın

isim
OrtaokulDoğa ve bilim

Sarı renkli, kolay işlenebilen, takı yapımında kullanılan değerli metal.

LiseDoğa ve bilim

Simgesi Au olan; sarı rengi, kolay şekillendirilebilmesi ve kimyasal dayanıklılığıyla tanınan değerli metal element.

Derlem tanığıyla

altıncı

sıra sayısı
OrtaokulMatematik ve dil

Sıralamada beşinciden hemen sonra gelen.

Derlem tanığıyla

altıncı duyu

isim
OrtaokulOkuma ve anlatma

Bir olay olacakmış gibi önceden duyulan his.

LiseOkuma ve anlatma

Bir olayın gerçekleşeceğine ilişkin, açık bir kanıta dayanmayan önceden edinilmiş sezgi.

Derlem tanığıyla

altıncı his

isim
LiseAraştırma ve düşünme

Belirgin bir kanıt veya düşünme süreci olmadan bir şeyi sezdiği duygusu; gerçek bir ek duyu olduğu anlamına gelmez.

Derlem tanığıyla

altıntop

isim
OrtaokulDoğa ve bilim

Greyfurt adıyla da bilinen, iri ve hafif acımsı turunçgil meyveleri veren ağaç.

LiseDoğa ve bilim

Turunçgillerden, greyfurt meyvesini veren Citrus × paradisi ağacı; yetiştiricilik metinlerinde bu adla da anılır.

Derlem tanığıyla

altın bilezik

isim
OrtaokulBirlikte yaşam

İnsanın geçimini sağlayabileceği bir meslek veya beceri.

LiseBirlikte yaşam

Kişiye yaşamı boyunca gelir sağlayabilecek, edinilmiş meslek ya da işe yarar ustalık için kullanılan benzetme.

Derlem tanığıyla

altın çağı

isim
OrtaokulOkuma ve anlatma

Bir alanın veya topluluğun en başarılı ve parlak dönemi.

LiseOkuma ve anlatma

Bir uygarlık, sanat veya uğraşın üretkenlik ve etki bakımından doruğa ulaştığı kabul edilen dönem.

Derlem tanığıyla

altın gol

isim
İlkokulBirlikte yaşam

Eskiden bazı futbol maçlarında uzatmada atılınca maçı hemen bitiren gol.

OrtaokulBirlikte yaşam

Geçmişte uygulanan bir futbol kuralına göre, uzatma bölümünde atıldığı anda maçı bitirip atan takımı kazandıran gol.

LiseBirlikte yaşam

Berabere biten eleme maçlarının uzatmasında ilk golü atan takımın anında galip sayıldığı tarihsel uygulamada maçı sonuçlandıran gol.

Derlem tanığıyla

altın kaplama

sıfat
OrtaokulOkuma ve anlatma

Yüzeyi ince bir altın tabakasıyla örtülmüş.

LiseOkuma ve anlatma

Başka bir malzemeden yapılmış olup dış yüzeyine altın tabakası uygulanmış.

Derlem tanığıyla

altın küpü

isim, sıfat
İlkokulBirlikte yaşam

İçinde altın bulunan küp.

OrtaokulBirlikte yaşam

Altınların saklandığı, çoğunlukla topraktan yapılmış büyük kap.

LiseBirlikte yaşam

Altın para veya eşyaların saklanması için kullanılan küp biçimindeki kap.

OrtaokulOkuma ve anlatma

Çok zengin, büyük miktarda parası olan kimse.

LiseOkuma ve anlatma

Serveti çok olan kimseyi, altınla dolu bir kaba benzeterek niteleyen mecazlı söz.

Derlem tanığıyla

altın saatler

isim
OrtaokulBirlikte yaşam

Televizyonda en çok kişinin yayın izlediği saatler.

LiseBirlikte yaşam

Televizyon yayıncılığında izleyici sayısının en yüksek düzeye ulaştığı zaman aralığı; prime time.

Derlem tanığıyla

altın yürekli

sıfat
İlkokulBirlikte yaşam

İyi kalpli, başkalarına sevgi ve yardım gösteren.

OrtaokulBirlikte yaşam

İyi niyetli, merhametli ve başkalarının iyiliğini isteyen.

LiseBirlikte yaşam

Davranışlarında içtenlik, iyilikseverlik ve başkalarına karşı güçlü bir merhamet gösteren.

Derlem tanığıyla

altıparmak

isim
OrtaokulDoğa ve bilim

Palamut balığının iyice büyümüş olanlarına verilen ad.

LiseDoğa ve bilim

Palamudun ticari boy sınıflamasında iri bireylerini belirten ad; ayrı bir balık türü değildir.

OrtaokulBirlikte yaşam

Farklı renklerde uzunlamasına çizgileri olan geleneksel kumaş.

LiseBirlikte yaşam

Geleneksel dokumacılıkta çeşitli renklerden oluşan boyuna yollarıyla ayırt edilen, giysi yapımında kullanılan kumaş türü.

Derlem tanığıyla

altıpatlar

isim
LiseOkuma ve anlatma

Döner silindirinde altı fişeklik yer bulunan tabanca için kullanılan ad.

Derlem tanığıyla

altışar

sıfat
OrtaokulMatematik ve dil

Her birinde altı tane bulunan grupları veya payları belirten söz.

LiseMatematik ve dil

Bir dağıtım veya gruplamada her bir birime altı öge düştüğünü belirten sayı sözü.

Derlem tanığıyla

altız

isim
OrtaokulDoğa ve bilim

Aynı anneden aynı doğumda dünyaya gelen altı çocuktan her biri.

LiseDoğa ve bilim

Tek bir gebelik sonunda aynı doğumda dünyaya gelen altı yavru veya çocuğun her biri.

Derlem tanığıyla

altlamak

fiil
LiseMatematik ve dil

Bir varlığı veya özel durumu, belirleyici özelliklerine göre daha genel bir kavramın kapsamına yerleştirmek.

Derlem tanığıyla

altlı üstlü

zarf
OrtaokulOkuma ve anlatma

Bir bölümü aşağıda, bir bölümü yukarıda olacak biçimde.

LiseOkuma ve anlatma

Ögelerin düşey doğrultuda birbirinin altında ve üstünde yer aldığı bir düzenle.

Derlem tanığıyla

altmış

sıfat
İlkokulMatematik ve dil

Elli dokuzdan sonra gelen sayıyı belirten söz.

OrtaokulMatematik ve dil

Altı onluktan oluşan miktarı belirten sayı sözü.

LiseMatematik ve dil

Onluk sistemde altı onluk ve sıfır birlikle gösterilen doğal sayıyı belirten söz.

Derlem tanığıyla

altmışaltı

isim
LiseOkuma ve anlatma

Oyuncuların ellerindeki kartlarla belirli bir puana ulaşmaya çalıştığı bir iskambil oyunu.

Derlem tanığıyla

BİRİKEREK BÜYÜYEN SÖZLÜK

Bir sözcük, farklı öğrenme basamakları.

Düzeyi her anlam için ayrı öneriyoruz. Yakın çevredeki somut anlamlardan bilimsel ve soyut anlamlara ilerliyoruz. Örneğin bitkinin kökü ile bir sözcüğün kökü aynı öğrenme amacına hizmet etmiyor.

İlkokul 1–4. sınıf

Yakın çevreyi tanıma, birlikte yaşama ve öğrenme alışkanlıkları.

Ortaokul 5–8. sınıf

Araştırma yapma, bilgiyi karşılaştırma ve kavramlar arasında ilişki kurma.

Lise 9–12. sınıf

Soyut düşünme, bilimsel açıklama ve eleştirel okuma.

Tanıklar, düzeyler ve görsel içerikler hakkında

Tanımlar, öğrenme amaçları ve düzey önerileri BİTİGÇİ özgün içerik üretimi kapsamında hazırlanır. Düzeyler sınıf bantlarına göre başlangıç önerisidir; her öğrencinin sözcük deneyimi farklıdır. Sözcük sıklığı tek başına düzey belirlemez; anlamın somutluğu, gerekli ön bilgi ve öğrenme amacı birlikte değerlendirilir.

Tanıklar Bitigçi derlemindeki cümlelerden seçilir. Alıntı, kaynağı ve derlem cümle numarasıyla gösterilir. Yalnız noktalama çevresindeki boşluklar okunabilirlik için düzenlenir; cümlenin bir bölümü seçilmişse belirtilir. Tanıklardaki dil, yazıldığı kaynağın dilidir.

Özgün çizim ve animasyonlar öğrenmeye yardımcı olmak için hazırlanır; kaynak metinden alıntı sayılmaz. Görseller alternatif metinle, animasyonlar durdurma ve adımlama denetimleriyle sunulur.

Sınıf bantları için: MEB İlkokul Türkçe, MEB Ortaokul Türkçe ve öğretim programları.

Seçili maddeleri metin olarak indirJSON indir