Bitigçi Okul Sözlükleri

Sözcüklerle büyüyen
bir öğrenme yolculuğu.

Doğayı tanımak, birlikte yaşamak, araştırmak ve düşüncelerini anlatmak için. Sözcüklerin anlamlarını düzeyine göre keşfet; gerçek metinlerde nasıl kullanıldıklarını gör.

2316 madde · 4113 anlam · 4144 derlem tanığı

Üç çocuk birlikte fidan dikiyor; biri fidanı tutuyor, biri toprağı yerleştiriyor, diğeri su getiriyor.
yardımlaşmak Bir işi yaparken birbirine yardım etmek.

SÖZCÜKLERİ KEŞFET

Her düzeyden sözcükler

2316 madde

altmışar

sıfat
OrtaokulMatematik ve dil

Her birine altmış düşecek veya her biri altmış olacak biçimde.

Derlem tanığıyla

altmışlık

sıfat
OrtaokulBirlikte yaşam

Altmış yaşında veya o yaşlara yakın olan.

LiseBirlikte yaşam

Yaşı altmış dolaylarında bulunan kişiyi niteleyen sözcük.

Derlem tanığıyla

altmış dörtlük

isim
OrtaokulMatematik ve dil

Süresi bir tam notanın altmış dörtte biri olan nota.

LiseMatematik ve dil

Birlik notanın 1/64'ü, otuz ikilik notanın yarısı süre değerindeki nota.

Derlem tanığıyla

alto

sıfat
LiseOkuma ve anlatma

Kadın sesleri içinde daha pes bölgede yer alan ses türünü belirten.

Derlem tanığıyla

alttan alta

zarf
İlkokulOkuma ve anlatma

Başkalarına belli etmeden, gizlice.

OrtaokulOkuma ve anlatma

Yapılan işi veya söylenen sözü açıkça ortaya koymadan.

LiseOkuma ve anlatma

Açıkça görünür olmaksızın, gizli veya dolaylı bir biçimde.

Derlem tanığıyla

altüst

sıfat
OrtaokulOkuma ve anlatma

Düzeni bütünüyle bozulmuş, karışmış.

LiseOkuma ve anlatma

Önceki düzeni veya dengesi ciddi biçimde sarsılmış.

Derlem tanığıyla

altyapı

ad
LiseBirlikte yaşam

Bir yerin veya faaliyetin işlemesini sağlayan ulaşım, enerji, iletişim gibi temel sistem ve hizmetler bütünü.

Derlem tanığıyla

alt alta

zarf
OrtaokulOkuma ve anlatma

Biri ötekinin aşağısına gelecek biçimde sıralanarak.

LiseOkuma ve anlatma

Ögeler birbirlerinin altında yer alacak, düşey bir sıra oluşturacak biçimde.

Derlem tanığıyla

alt deri

isim
OrtaokulDoğa ve bilim

Derinin üst tabakasının altında bulunan doku katmanı; hipodermis.

LiseDoğa ve bilim

Derinin altında bağ ve yağ dokusundan oluşan koruyucu katman; hipodermis.

Derlem tanığıyla

alt geçit

isim
İlkokulBirlikte yaşam

Bir yolun altından karşıya geçmeyi sağlayan yol.

OrtaokulBirlikte yaşam

Yayaların veya araçların üstteki trafiği kesmeden geçmesi için yolun altına yapılan geçit.

LiseBirlikte yaşam

Farklı doğrultulardaki ulaşım akışlarını kesiştirmeden geçirmek için bir yolun veya demiryolunun altında düzenlenen geçiş yapısı.

Derlem tanığıyla

alt karşıt

isim
LiseMatematik ve dil

Özne ve yüklem bakımından aynı, olumluluk bakımından farklı iki tikel önermeden her biri; bu çift klasik mantıkta birlikte yanlış olamaz.

Derlem tanığıyla

alt kurul

isim
OrtaokulBirlikte yaşam

Daha büyük bir kurul içinde belirli bir konuyla ilgilenmek için oluşturulan küçük kurul.

LiseBirlikte yaşam

Ana kurulun belirli bir konuyu inceleme, değerlendirme veya onaylama görevini verdiği yardımcı kurul.

Derlem tanığıyla

alt tarafı

zarf
İlkokulOkuma ve anlatma

Çok önemli olmadığını anlatmak için söylenen “yalnızca” anlamındaki söz.

OrtaokulOkuma ve anlatma

Bir şeyi olduğundan önemli görmemek gerektiğini belirtmek için kullanılan “yalnızca” anlamındaki söz.

LiseOkuma ve anlatma

Sözü edilen durumun önemini veya büyüklüğünü sınırlayarak onu küçümseme ya da önemsizleştirme işlevi taşıyan söz.

Derlem tanığıyla

alt yanı

isim
İlkokulOkuma ve anlatma

Bir şeyin aşağıda kalan tarafı.

Derlem tanığıyla

alt yazı

isim
İlkokulBirlikte yaşam

Bir videodaki konuşmaları okumamızı sağlayan, görüntünün altındaki yazı.

OrtaokulBirlikte yaşam

Film veya videodaki konuşmaları yazıyla ya da başka bir dile çevirerek görüntünün altında gösteren metin.

LiseBirlikte yaşam

Görsel bir yayındaki konuşmaları, gerektiğinde ses bilgilerini ve bunların çevirisini görüntüyle eş zamanlı sunan yazılı metin.

Derlem tanığıyla

alt yazılı

sıfat
OrtaokulOkuma ve anlatma

Konuşmaları görüntünün altındaki yazılarla, çoğunlukla çeviri olarak verilen.

LiseOkuma ve anlatma

Konuşma veya ses içeriği görüntüyle eş zamanlı metinle sunulan, özellikle başka bir dildeki konuşmaların çevirisini içeren.

Derlem tanığıyla

alümin

isim
LiseDoğa ve bilim

Al₂O₃ formüllü alüminyum oksit; seramik ve çimento üretiminde değerlendirilen, suda çözünmeyen ve yüksek sıcaklığa dayanıklı bileşik.

Derlem tanığıyla

alüminyum

isim
OrtaokulDoğa ve bilim

Hafif olduğu için merdiven, kap ve taşıt parçalarında kullanılan gümüş renkli metal.

LiseDoğa ve bilim

Simgesi Al olan; düşük yoğunluğu, işlenebilirliği ve koruyucu oksit yüzeyi nedeniyle birçok üründe kullanılan metal element.

Derlem tanığıyla

alüvyon

isim
OrtaokulDoğa ve bilim

Akarsuların taşıyıp biriktirdiği kum, kil ve çakıl gibi maddeler.

LiseDoğa ve bilim

Akan suyun taşıdığı malzemenin akışın zayıfladığı yerlerde çökelmesiyle oluşan gevşek tortul birikinti.

Derlem tanığıyla

alyan

isim
OrtaokulMatematik ve dil

Başında altıgen bir yuva bulunan vidaları sıkmak veya gevşetmek için kullanılan anahtar.

LiseMatematik ve dil

İçten altıgen yuvalı vida ve cıvataları döndürmeye yarayan, çoğunlukla L biçiminde ve altıgen kesitli el aleti.

Derlem tanığıyla

alyans

isim
OrtaokulBirlikte yaşam

Evlilik veya nişan bağını göstermek için takılan halka biçimli yüzük.

LiseBirlikte yaşam

Evlilik ya da nişanın simgesi olarak kullanılan, çoğunlukla sade halka biçimindeki yüzük.

Derlem tanığıyla

alyuvar

isim
OrtaokulDoğa ve bilim

Kanda bulunan ve oksijenin taşınmasını sağlayan hücre.

LiseDoğa ve bilim

İçerdiği hemoglobin aracılığıyla başta oksijen olmak üzere solunum gazlarının taşınmasına katılan kan hücresi.

Derlem tanığıyla

al bayrak

isim
İlkokulBirlikte yaşam

Üzerinde beyaz ay ve yıldız bulunan kırmızı Türk bayrağı.

OrtaokulBirlikte yaşam

Türk bayrağı için kullanılan, bayrağın kırmızı rengini öne çıkaran ad.

LiseBirlikte yaşam

Türk bayrağını kırmızı zemin rengiyle anan, özellikle edebî ve coşkulu anlatımlarda kullanılan söz.

Derlem tanığıyla

al sancak

isim
İlkokulOkuma ve anlatma

Türk bayrağını anlatan, şiirlerde de kullanılan bir söz.

OrtaokulOkuma ve anlatma

Kırmızı rengini öne çıkararak Türk bayrağını belirten söz.

LiseOkuma ve anlatma

Türk bayrağının özellikle şiir ve tören dilinde, rengine ve simgesel değerine gönderme yapan adı.

Derlem tanığıyla

BİRİKEREK BÜYÜYEN SÖZLÜK

Bir sözcük, farklı öğrenme basamakları.

Düzeyi her anlam için ayrı öneriyoruz. Yakın çevredeki somut anlamlardan bilimsel ve soyut anlamlara ilerliyoruz. Örneğin bitkinin kökü ile bir sözcüğün kökü aynı öğrenme amacına hizmet etmiyor.

İlkokul 1–4. sınıf

Yakın çevreyi tanıma, birlikte yaşama ve öğrenme alışkanlıkları.

Ortaokul 5–8. sınıf

Araştırma yapma, bilgiyi karşılaştırma ve kavramlar arasında ilişki kurma.

Lise 9–12. sınıf

Soyut düşünme, bilimsel açıklama ve eleştirel okuma.

Tanıklar, düzeyler ve görsel içerikler hakkında

Tanımlar, öğrenme amaçları ve düzey önerileri BİTİGÇİ özgün içerik üretimi kapsamında hazırlanır. Düzeyler sınıf bantlarına göre başlangıç önerisidir; her öğrencinin sözcük deneyimi farklıdır. Sözcük sıklığı tek başına düzey belirlemez; anlamın somutluğu, gerekli ön bilgi ve öğrenme amacı birlikte değerlendirilir.

Tanıklar Bitigçi derlemindeki cümlelerden seçilir. Alıntı, kaynağı ve derlem cümle numarasıyla gösterilir. Yalnız noktalama çevresindeki boşluklar okunabilirlik için düzenlenir; cümlenin bir bölümü seçilmişse belirtilir. Tanıklardaki dil, yazıldığı kaynağın dilidir.

Özgün çizim ve animasyonlar öğrenmeye yardımcı olmak için hazırlanır; kaynak metinden alıntı sayılmaz. Görseller alternatif metinle, animasyonlar durdurma ve adımlama denetimleriyle sunulur.

Sınıf bantları için: MEB İlkokul Türkçe, MEB Ortaokul Türkçe ve öğretim programları.

Seçili maddeleri metin olarak indirJSON indir