Bitigçi Okul Sözlükleri

Sözcüklerle büyüyen
bir öğrenme yolculuğu.

Doğayı tanımak, birlikte yaşamak, araştırmak ve düşüncelerini anlatmak için. Sözcüklerin anlamlarını düzeyine göre keşfet; gerçek metinlerde nasıl kullanıldıklarını gör.

2316 madde · 4113 anlam · 4144 derlem tanığı

Üç çocuk birlikte fidan dikiyor; biri fidanı tutuyor, biri toprağı yerleştiriyor, diğeri su getiriyor.
yardımlaşmak Bir işi yaparken birbirine yardım etmek.

SÖZCÜKLERİ KEŞFET

Her düzeyden sözcükler

2316 madde

anı

ad
İlkokulOkuma ve anlatma

Daha önce yaşadığımız ve sonradan hatırladığımız olay.

OrtaokulOkuma ve anlatma

Kişinin geçmişte yaşadığı bir olayın belleğinde kalan ve yeniden hatırlayabildiği iz.

LiseOkuma ve anlatma

Geçmiş bir yaşantının kişisel bellekte korunan ve sonradan yeniden çağrılan içeriği.

Derlem tanığıyla

anımsamak

fiil
OrtaokulOkuma ve anlatma

Daha önce bilinen veya yaşanan bir şeyi yeniden akla getirmek.

Derlem tanığıyla

anımsatmak

fiil
OrtaokulOkuma ve anlatma

Önceden bilinen veya yaşanan bir şeyin yeniden akla gelmesini sağlamak.

Derlem tanığıyla

anında

zarf
OrtaokulOkuma ve anlatma

Araya bekleme süresi girmeden, olayın gerçekleştiği sırada.

Derlem tanığıyla

anırmak

fiil
İlkokulDoğa ve bilim

Eşeğin kendine özgü sesini çıkarması.

OrtaokulDoğa ve bilim

Eşeğin yüksek ve uzayıp kesilen sesiyle bağırması.

Derlem tanığıyla

anırtı

isim
OrtaokulDoğa ve bilim

Eşeğin çıkardığı yüksek ses.

LiseDoğa ve bilim

Eşeğin anırmasıyla oluşan, kendine özgü keskin ve yüksek ses.

Derlem tanığıyla

anıştırma

isim
LiseOkuma ve anlatma

Bir kişi, olay veya düşünceyi açıkça söylemeden, onu hatırlatacak bir ipucuyla belirtme.

Derlem tanığıyla

anıştırmak

fiil
LiseOkuma ve anlatma

Bir şeyi doğrudan söylemeden, onu düşündüren veya hatırlatan bir işaretle belirtmek.

Derlem tanığıyla

anıt

isim
İlkokulBirlikte yaşam

Önemli bir kişiyi veya olayı hatırlamak için yapılan eser.

OrtaokulBirlikte yaşam

Bir kişi, olay veya ortak değerin hatırasını yaşatmak için yapılmış yapı ya da sanat eseri.

LiseBirlikte yaşam

Bir kişi, olay veya düşüncenin toplumsal bellekteki yerini kalıcılaştırmak üzere oluşturulmuş yapı veya sanat ürünü.

Derlem tanığıyla

anıtkabir

isim
İlkokulBirlikte yaşam

Atatürk'ün mezarının bulunduğu Ankara'daki büyük anıt.

OrtaokulBirlikte yaşam

Mustafa Kemal Atatürk'ün mezarını barındıran, Ankara'daki anıt yapı ve çevresi.

LiseBirlikte yaşam

Ankara'da Mustafa Kemal Atatürk'ün mezarı çevresinde kurulmuş; mozole, tören alanları ve ilgili yapılardan oluşan anıtsal yerleşke.

OrtaokulBirlikte yaşam

Bir kişinin anısını yaşatmak için anıt biçiminde yapılmış mezar yapısı.

LiseBirlikte yaşam

Ölen bir kişiyi anmak ve hatırasını yaşatmak amacıyla mimari açıdan anıtsal ölçekte düzenlenen mezar veya mezar yapısı.

Derlem tanığıyla

anıtlaşmak

fiil
LiseOkuma ve anlatma

Kalıcı değeriyle güçlü biçimde hatırlanan bir simge veya örnek durumuna gelmek.

Derlem tanığıyla

anıtsal

sıfat
LiseOkuma ve anlatma

Büyüklüğü, etkileyiciliği veya kalıcılığıyla bir anıtı düşündüren.

Derlem tanığıyla

anıt mezar

isim
OrtaokulOkuma ve anlatma

Bir kişinin anısını yaşatmak için büyük ve dikkat çekici biçimde yapılmış mezar.

LiseOkuma ve anlatma

Ölen kişinin anısını kalıcılaştırmak amacıyla anıtsal mimari özelliklerle tasarlanmış mezar yapısı.

Derlem tanığıyla

anız

isim
OrtaokulDoğa ve bilim

Ekin biçildikten sonra tarlada kalan kısa saplar.

LiseDoğa ve bilim

Hasat sırasında biçilen tahılların toprakta kalan köklü sap bölümleri.

Derlem tanığıyla

ani

sıfat
OrtaokulOkuma ve anlatma

Önceden hazırlanmaya fırsat vermeden, birden gerçekleşen.

Derlem tanığıyla

aniden

zarf
İlkokulOkuma ve anlatma

Beklenmedik bir anda, birdenbire.

OrtaokulOkuma ve anlatma

Önceki gidişten beklenmeyen bir anda ve gecikmeden.

LiseOkuma ve anlatma

Eylemin önceden sezdirilmeyen, beklenmedik bir anda ortaya çıktığını bildirerek.

Derlem tanığıyla

animasyon

isim
OrtaokulAraştırma ve düşünme

Durağan görüntüleri art arda göstererek hareket ediyormuş gibi canlandırma.

LiseAraştırma ve düşünme

Çizim, model veya sayısal görüntülerin ardışık gösterimiyle hareket yanılsaması oluşturma sanatı ve tekniği.

Derlem tanığıyla

animatör

isim
OrtaokulOkuma ve anlatma

Çizim ve modelleri hareket ediyormuş gibi gösteren görüntüler hazırlayan kişi.

LiseOkuma ve anlatma

Çizimleri, nesneleri veya sayısal modelleri ardışık görüntüler hâlinde düzenleyerek hareket yanılsaması oluşturan sanatçı.

Derlem tanığıyla

anjin

isim
OrtaokulDoğa ve bilim

Boğazda ve bademciklerde ağrı ve şişmeye yol açan iltihaplanma.

LiseDoğa ve bilim

Boğazın, özellikle bademcik ve yutak bölgesinin ağrı ve yutma güçlüğüyle seyreden iltihaplanması için kullanılan ad.

Derlem tanığıyla

anjiyo

isim
OrtaokulDoğa ve bilim

Damarların durumunu görmek için yapılan görüntüleme incelemesinin günlük dildeki adı.

LiseDoğa ve bilim

Damarların yapısını ve kan geçişini görüntülemeye yönelik anjiyografi incelemesi için kullanılan kısa ad.

Derlem tanığıyla

anjiyografi

isim
OrtaokulDoğa ve bilim

Damarların içini görünür kılan özel bir madde verilerek damar görüntülerinin elde edildiği inceleme.

LiseDoğa ve bilim

Damar içine kontrast madde verilmesinin ardından, damarların yapısını ve içlerindeki kan akışını değerlendirmek üzere X ışınlarıyla görüntü alınması.

Derlem tanığıyla

anka

isim
OrtaokulOkuma ve anlatma

Masallarda ve efsanelerde olağanüstü özelliklerle anlatılan büyük, düşsel kuş.

LiseOkuma ve anlatma

Doğu anlatı geleneğinde büyük ve erişilmez bir kuş olarak tasarlanan, edebiyatta çeşitli simgesel anlamlar yüklenen hayalî varlık.

Derlem tanığıyla

ankara keçisi

isim
İlkokulDoğa ve bilim

Uzun, kıvırcık kıllarından tiftik elde edilen bir keçi.

OrtaokulDoğa ve bilim

Ankara çevresiyle tanınan, ince ve parlak kılları tiftik olarak kullanılan keçi ırkı.

LiseDoğa ve bilim

Orta Anadolu kökenli, tekstilde değerlendirilen ince ve parlak tiftik liflerini üretmek amacıyla yetiştirilen evcil keçi ırkı.

Derlem tanığıyla

ankastre

sıfat
OrtaokulBirlikte yaşam

Bir dolabın veya yapı bölümünün içine yerleştirilmiş.

LiseBirlikte yaşam

Kullanıldığı yapının ayrılmış boşluğuna yerleştirilerek onunla bütünleşik duruma getirilmiş.

Derlem tanığıyla

BİRİKEREK BÜYÜYEN SÖZLÜK

Bir sözcük, farklı öğrenme basamakları.

Düzeyi her anlam için ayrı öneriyoruz. Yakın çevredeki somut anlamlardan bilimsel ve soyut anlamlara ilerliyoruz. Örneğin bitkinin kökü ile bir sözcüğün kökü aynı öğrenme amacına hizmet etmiyor.

İlkokul 1–4. sınıf

Yakın çevreyi tanıma, birlikte yaşama ve öğrenme alışkanlıkları.

Ortaokul 5–8. sınıf

Araştırma yapma, bilgiyi karşılaştırma ve kavramlar arasında ilişki kurma.

Lise 9–12. sınıf

Soyut düşünme, bilimsel açıklama ve eleştirel okuma.

Tanıklar, düzeyler ve görsel içerikler hakkında

Tanımlar, öğrenme amaçları ve düzey önerileri BİTİGÇİ özgün içerik üretimi kapsamında hazırlanır. Düzeyler sınıf bantlarına göre başlangıç önerisidir; her öğrencinin sözcük deneyimi farklıdır. Sözcük sıklığı tek başına düzey belirlemez; anlamın somutluğu, gerekli ön bilgi ve öğrenme amacı birlikte değerlendirilir.

Tanıklar Bitigçi derlemindeki cümlelerden seçilir. Alıntı, kaynağı ve derlem cümle numarasıyla gösterilir. Yalnız noktalama çevresindeki boşluklar okunabilirlik için düzenlenir; cümlenin bir bölümü seçilmişse belirtilir. Tanıklardaki dil, yazıldığı kaynağın dilidir.

Özgün çizim ve animasyonlar öğrenmeye yardımcı olmak için hazırlanır; kaynak metinden alıntı sayılmaz. Görseller alternatif metinle, animasyonlar durdurma ve adımlama denetimleriyle sunulur.

Sınıf bantları için: MEB İlkokul Türkçe, MEB Ortaokul Türkçe ve öğretim programları.

Seçili maddeleri metin olarak indirJSON indir