Bitigçi Okul Sözlükleri

Sözcüklerle büyüyen
bir öğrenme yolculuğu.

Doğayı tanımak, birlikte yaşamak, araştırmak ve düşüncelerini anlatmak için. Sözcüklerin anlamlarını düzeyine göre keşfet; gerçek metinlerde nasıl kullanıldıklarını gör.

2316 madde · 4113 anlam · 4144 derlem tanığı

Üç çocuk birlikte fidan dikiyor; biri fidanı tutuyor, biri toprağı yerleştiriyor, diğeri su getiriyor.
yardımlaşmak Bir işi yaparken birbirine yardım etmek.

SÖZCÜKLERİ KEŞFET

Her düzeyden sözcükler

2316 madde

atıl

sıfat
OrtaokulBirlikte yaşam

Kullanılmayan, çalıştırılmayan veya üretime katılmayan.

LiseBirlikte yaşam

İşlevini yerine getirebilecek durumda olsa da kullanılmadığı için yarar sağlamayan, etkinliğe katılmayan.

Derlem tanığıyla

atılgan

sıfat
İlkokulBirlikte yaşam

Bir işe başlamaktan çekinmeyen, girişken.

OrtaokulBirlikte yaşam

Yeni bir işe veya duruma cesaretle yaklaşan.

LiseBirlikte yaşam

Belirsizlik veya güçlük karşısında girişimde bulunmaya yatkın, cesur davranan.

Derlem tanığıyla

atılı

sıfat
OrtaokulOkuma ve anlatma

Bir yere bırakılmış, orada duran.

LiseOkuma ve anlatma

Bulunduğu yere atılmış veya bırakılmış durumda olan.

Derlem tanığıyla

atılım

ad
LiseAraştırma ve düşünme

Bir alanda gelişmeyi hızlandıran veya yeni bir yön başlatan önemli girişim.

Derlem tanığıyla

atılımcı

sıfat
OrtaokulBirlikte yaşam

Yenilik yapmak ve ilerlemek için girişimde bulunmaya yatkın.

LiseBirlikte yaşam

Bir alanda ilerleme sağlamak amacıyla etkin ve cesur girişimler geliştiren.

Derlem tanığıyla

atılmak

fiil
İlkokulBirlikte yaşam

Bir yöne doğru birden hızla gitmek.

OrtaokulBirlikte yaşam

Bir kişiye veya bir yere doğru ani ve hızlı bir hareket yapmak.

LiseBirlikte yaşam

Bir hedefe yönelerek duraksamadan ve güçlü bir hareketle öne ya da ileriye doğru ilerlemek.

Derlem tanığıyla

atım

isim
OrtaokulOkuma ve anlatma

Atılan bir nesnenin ulaşabileceği uzaklık.

LiseOkuma ve anlatma

Bir nesnenin fırlatılarak ulaşabildiği mesafeyi esas alan yaklaşık uzaklık ölçüsü; ok atımı gibi.

Derlem tanığıyla

atımcı

isim
OrtaokulBirlikte yaşam

Yünü ya da pamuğu kabartan kişi; hallaç.

LiseBirlikte yaşam

Yün veya pamuğu yay ve tokmak gibi araçlarla kabartıp liflerini açan meslek çalışanı.

Derlem tanığıyla

atımlık

isim
OrtaokulBirlikte yaşam

Bir silahla tek atış yapmaya yetecek barut veya cephane miktarı.

LiseBirlikte yaşam

Barut ya da mühimmatın, bir silahın bir kez ateşlenmesine yetecek miktarını belirten ölçü.

Derlem tanığıyla

atış

isim
OrtaokulOkuma ve anlatma

Bir cismi veya mermiyi hedefe doğru gönderme işi.

LiseOkuma ve anlatma

Bir atma veya ateşleme aracıyla hedefe yönelik yapılan tek gönderme ya da bu eylem.

Derlem tanığıyla

atışma

isim
OrtaokulOkuma ve anlatma

Halk ozanlarının birbirine şiir söyleyerek karşılık verdiği söz yarışması.

LiseOkuma ve anlatma

Âşıkların belirli uyak ve ölçü düzenleri içinde, çoğunlukla doğaçlama şiirlerle birbirini sınadığı veya karşılıklı söz söylediği geleneksel yarışma.

Derlem tanığıyla

atışmak

fiil
OrtaokulOkuma ve anlatma

Birbirine karşılık vererek sözlü tartışmaya girmek.

Derlem tanığıyla

atıştırmak

fiil
İlkokulBirlikte yaşam

Az miktarda yiyeceği kısa sürede yemek.

OrtaokulBirlikte yaşam

Düzenli bir öğün kurmadan, küçük miktarlarda yiyecek yemek.

LiseBirlikte yaşam

Çoğunlukla başka bir etkinlik sürerken veya öğün dışında, az miktarda yiyecek tüketmek.

Derlem tanığıyla

atıştırmalık

isim
OrtaokulBirlikte yaşam

Ana öğün dışında az miktarda yenmek üzere hazırlanan yiyecek.

LiseBirlikte yaşam

Öğünler arasında veya kısa süreli tüketim için küçük miktarlarda sunulan yiyecek.

Derlem tanığıyla

atış yeri

isim
OrtaokulBirlikte yaşam

Hedefe ateş etme alıştırmaları için ayrılmış yer.

LiseBirlikte yaşam

Silahla hedefe atış denemelerinin veya atış eğitiminin yapıldığı özel alan; poligon.

Derlem tanığıyla

atik

sıfat
OrtaokulOkuma ve anlatma

Hızlı ve çevik hareket edebilen.

Derlem tanığıyla

atkı

isim
OrtaokulBirlikte yaşam

Soğuktan korunmak için boyna, başa veya omuzlara sarılan kumaş ya da örgü.

LiseBirlikte yaşam

Boyun, baş veya omuz çevresinde örtünme ve korunma amacıyla kullanılan dar ya da geniş dokuma veya örgü parçası.

Derlem tanığıyla

atkı iplik

isim
OrtaokulDoğa ve bilim

Kumaş dokunurken boyuna gerilmiş ipliklerin arasından enine geçirilen iplik.

LiseDoğa ve bilim

Dokumada çözgü ipliklerine çapraz yönde geçirilerek kumaşın en doğrultusundaki yapısını oluşturan iplik.

Derlem tanığıyla

atlama

isim
İlkokulDoğa ve bilim

Yerden sıçrayıp daha ileriye veya yukarıya geçme hareketi.

OrtaokulDoğa ve bilim

Sıçrayarak yerden yükselme; sporda olabildiğince uzağa veya yükseğe ulaşmaya dayanan hareket.

LiseDoğa ve bilim

Atletizmde yatay uzaklığı ya da dikey yüksekliği aşmaya yönelik sıçrama esaslı yarışların genel adı.

Derlem tanığıyla

atlamak

fiil
İlkokulDoğa ve bilim

Ayaklarımızla yerden hız alıp havaya sıçramak.

OrtaokulDoğa ve bilim

Bir yerden ayrılıp havadan başka bir noktaya sıçramak.

LiseDoğa ve bilim

Bedeni bir destek yüzeyinden hızla ayırarak bir mesafeyi veya engeli havadan geçmek.

Derlem tanığıyla

atlama beygiri

isim
OrtaokulBirlikte yaşam

Beden eğitimi ve jimnastikte üzerinden atlamak için kullanılan yükseltilmiş araç.

LiseBirlikte yaşam

Yüksekliği ayarlanabilen, ellerle destek alınarak üzerinden atlama çalışmalarında kullanılan jimnastik aracı.

Derlem tanığıyla

atlama tahtası

isim
LiseOkuma ve anlatma

Daha ileri bir konuma ulaşmak için başlangıç olanağı veya aracı olarak kullanılan şey.

Derlem tanığıyla

atlama taşı

isim
OrtaokulOkuma ve anlatma

Bir engeli aşmak veya daha iyi bir duruma ulaşmak için yararlanılan kişi ya da imkân.

LiseOkuma ve anlatma

Daha ileri bir konuma geçmek veya bir güçlüğü aşmak amacıyla ara basamak olarak kullanılan kişi, durum ya da araç.

Derlem tanığıyla

atlambaç

isim
İlkokulBirlikte yaşam

Atlayarak oynanan geleneksel çocuk oyunu.

OrtaokulBirlikte yaşam

Çocukların birbirinin ya da bir engelin üzerinden atlayarak oynadığı oyun.

Derlem tanığıyla

BİRİKEREK BÜYÜYEN SÖZLÜK

Bir sözcük, farklı öğrenme basamakları.

Düzeyi her anlam için ayrı öneriyoruz. Yakın çevredeki somut anlamlardan bilimsel ve soyut anlamlara ilerliyoruz. Örneğin bitkinin kökü ile bir sözcüğün kökü aynı öğrenme amacına hizmet etmiyor.

İlkokul 1–4. sınıf

Yakın çevreyi tanıma, birlikte yaşama ve öğrenme alışkanlıkları.

Ortaokul 5–8. sınıf

Araştırma yapma, bilgiyi karşılaştırma ve kavramlar arasında ilişki kurma.

Lise 9–12. sınıf

Soyut düşünme, bilimsel açıklama ve eleştirel okuma.

Tanıklar, düzeyler ve görsel içerikler hakkında

Tanımlar, öğrenme amaçları ve düzey önerileri BİTİGÇİ özgün içerik üretimi kapsamında hazırlanır. Düzeyler sınıf bantlarına göre başlangıç önerisidir; her öğrencinin sözcük deneyimi farklıdır. Sözcük sıklığı tek başına düzey belirlemez; anlamın somutluğu, gerekli ön bilgi ve öğrenme amacı birlikte değerlendirilir.

Tanıklar Bitigçi derlemindeki cümlelerden seçilir. Alıntı, kaynağı ve derlem cümle numarasıyla gösterilir. Yalnız noktalama çevresindeki boşluklar okunabilirlik için düzenlenir; cümlenin bir bölümü seçilmişse belirtilir. Tanıklardaki dil, yazıldığı kaynağın dilidir.

Özgün çizim ve animasyonlar öğrenmeye yardımcı olmak için hazırlanır; kaynak metinden alıntı sayılmaz. Görseller alternatif metinle, animasyonlar durdurma ve adımlama denetimleriyle sunulur.

Sınıf bantları için: MEB İlkokul Türkçe, MEB Ortaokul Türkçe ve öğretim programları.

Seçili maddeleri metin olarak indirJSON indir