Bitigçi Okul Sözlükleri

Sözcüklerle büyüyen
bir öğrenme yolculuğu.

Doğayı tanımak, birlikte yaşamak, araştırmak ve düşüncelerini anlatmak için. Sözcüklerin anlamlarını düzeyine göre keşfet; gerçek metinlerde nasıl kullanıldıklarını gör.

2316 madde · 4113 anlam · 4144 derlem tanığı

Üç çocuk birlikte fidan dikiyor; biri fidanı tutuyor, biri toprağı yerleştiriyor, diğeri su getiriyor.
yardımlaşmak Bir işi yaparken birbirine yardım etmek.

SÖZCÜKLERİ KEŞFET

Her düzeyden sözcükler

2316 madde

atlanmak

fiil
OrtaokulOkuma ve anlatma

Bir ata binmek; daha çok eski metinlerde kullanılan bir söz.

LiseOkuma ve anlatma

Yolculuk etmek veya bir yere gitmek üzere ata binmek; tarihî ve edebî metinlerde rastlanan kullanım.

Derlem tanığıyla

atlas

isim
İlkokulAraştırma ve düşünme

Haritaların bir araya getirildiği kitap.

OrtaokulAraştırma ve düşünme

Ülke, bölge veya dünya haritalarını belli bir düzende bir araya getiren kitap.

LiseAraştırma ve düşünme

Fiziki, siyasi veya belirli bir konuya ilişkin coğrafi haritaları düzenli bir bütün hâlinde sunan harita derlemesi.

OrtaokulBirlikte yaşam

Bir yüzü parlak ve düzgün olan, sık dokunmuş ipekli kumaş.

LiseBirlikte yaşam

Yüzeyinde ipliklerin uzun atlamaları sayesinde düzgün ve parlak bir görünüş oluşan, sık dokumalı ipekli kumaş.

Derlem tanığıyla

atlatmak

fiil
OrtaokulBirlikte yaşam

Zor veya üzücü bir durumun etkisinden kurtulmak.

LiseBirlikte yaşam

Güçlük, korku ya da sarsıntının etkilerini geride bırakarak toparlanmak.

Derlem tanığıyla

atlaya zıplaya

zarf
İlkokulOkuma ve anlatma

Peş peşe zıplayıp atlayarak.

OrtaokulOkuma ve anlatma

Yürümek yerine art arda sıçrayarak ve atlayarak.

LiseOkuma ve anlatma

İlerleme hareketini birbirini izleyen atlayış ve sıçrayışlarla sürdürerek.

Derlem tanığıyla

atlet

ad
OrtaokulBirlikte yaşam

Koşu, atlama veya atma gibi atletizm dallarında yarışan sporcu.

Derlem tanığıyla

atletik

sıfat
OrtaokulOkuma ve anlatma

Bedeni güçlü, çevik ve spor yapmaya elverişli görünen.

Derlem tanığıyla

atletizm

isim
OrtaokulBirlikte yaşam

Koşma, yürüme, atlama ve atma yarışlarını kapsayan spor.

LiseBirlikte yaşam

Koşu, sportif yürüyüş, atlama ve atma disiplinleri ile bunların birleşik yarışlarından oluşan spor alanı.

Derlem tanığıyla

atlet fanilası

isim
OrtaokulBirlikte yaşam

Gövdeye giyilen, askılı ve kolsuz ince iç giysisi.

LiseBirlikte yaşam

Omuzlardan askılarla tutunan, kol bölümü bulunmayan ve genellikle gömlek altında kullanılan fanila türü.

Derlem tanığıyla

atlı

sıfat
İlkokulBirlikte yaşam

Ata binmiş olan.

OrtaokulBirlikte yaşam

At üzerinde bulunan veya atla yol alan.

LiseBirlikte yaşam

Ulaşımını ya da görevini at üzerinde sürdüren kişi için kullanılan.

Derlem tanığıyla

atlıkarınca

isim
İlkokulBirlikte yaşam

Üzerindeki oyuncak atlara veya koltuklara binilen döner eğlence aracı.

OrtaokulBirlikte yaşam

İnsanların figürlere veya oturaklara binerek bir merkez çevresinde döndüğü eğlence düzeneği.

LiseBirlikte yaşam

Bir eksen çevresinde dönen platform üzerindeki oturak veya hayvan figürleriyle yolcu taşıyan eğlence düzeneği.

Derlem tanığıyla

atlı spor

isim
İlkokulBirlikte yaşam

Ata binilerek yapılan spor.

OrtaokulBirlikte yaşam

Binicinin at üzerinde hareket ve beceri gösterdiği sporların genel adı.

LiseBirlikte yaşam

Binici ile atın birlikte performans sergilediği, yarışma veya gösteri kurallarına göre yürütülen spor dallarının genel adı.

Derlem tanığıyla

atmaca

isim
OrtaokulDoğa ve bilim

Küçük kuşları avlayan, kıvrık gagalı ve güçlü pençeli bir yırtıcı kuş.

LiseDoğa ve bilim

Bilimsel adı Accipiter nisus olan; kısa ve geniş kanatları, uzun kuyruğu sayesinde ağaçlar arasında çevik avlanabilen küçük yırtıcı kuş.

Derlem tanığıyla

atmak

fiil
İlkokulBirlikte yaşam

Bir şeyi elden çıkarıp bir yöne fırlatmak.

OrtaokulBirlikte yaşam

Bir nesneyi kuvvet uygulayarak bulunduğu yerden başka bir yöne göndermek.

LiseBirlikte yaşam

Bir nesneye ilk hareketi vererek onu elden veya bulunduğu destekten ayırıp belirli bir yöne fırlatmak.

Derlem tanığıyla

atmasyon

sıfat
OrtaokulOkuma ve anlatma

Gerçeğe dayanmadan uydurulmuş.

LiseOkuma ve anlatma

Doğrulanmış bilgiye veya yaşanmış olaya dayanmadan gelişigüzel üretilmiş.

Derlem tanığıyla

atmosfer

isim
LiseOkuma ve anlatma

Bir çevredeki duygu, düşünce ve ilişkilerin oluşturduğu genel ruhsal ortam.

Derlem tanığıyla

atmosfer basıncı

isim
OrtaokulDoğa ve bilim

Yeryüzünü çevreleyen havanın yüzeylere uyguladığı basınç.

LiseDoğa ve bilim

Atmosferdeki hava sütununun ve gaz moleküllerinin etkisiyle birim yüzey üzerinde oluşan basınç.

Derlem tanığıyla

atol

isim
LiseDoğa ve bilim

Ortada sığ bir deniz alanı bırakarak halka biçiminde gelişen mercan adası veya resifi.

Derlem tanığıyla

atom

isim
OrtaokulDoğa ve bilim

Bir elementin kimliğini taşıyan, çekirdek ve elektronlardan oluşan çok küçük yapı.

LiseDoğa ve bilim

Bir elementin kimyasal özelliklerini koruyan; proton ve çoğu durumda nötron içeren çekirdek ile elektronlardan oluşan temel birim.

Derlem tanığıyla

atomal

sıfat
LiseDoğa ve bilim

Atomlarla ilgili olan veya atom ölçeğindeki olayları anlatan.

Derlem tanığıyla

atomculuk

isim
LiseAraştırma ve düşünme

Maddenin veya varlığın temelinde daha küçük parçalara ayrılamayan birimler bulunduğunu savunan felsefi yaklaşım.

Derlem tanığıyla

atomik

sıfat
OrtaokulDoğa ve bilim

Atomlarla veya atom büyüklüğündeki yapılarla ilgili olan.

LiseDoğa ve bilim

Atomların yapısına, özelliklerine, düzenlenişine ya da atom ölçeğinde gerçekleşen süreçlere ilişkin.

Derlem tanığıyla

atom ağırlığı

isim
OrtaokulDoğa ve bilim

Bir elementin atomlarının ortalama kütlesini ortak bir ölçeğe göre karşılaştırmaya yarayan sayı.

LiseDoğa ve bilim

Bir elementin atomlarının izotop bollukları hesaba katılarak bulunan ortalama kütlesinin, karbon-12 atomunun kütlesinin on ikide birine oranı; bağıl atom kütlesi.

Derlem tanığıyla

atom bombası

isim
OrtaokulDoğa ve bilim

Atom çekirdeklerinin parçalanmasıyla açığa çıkan çok büyük enerjiyi kullanan bomba.

LiseDoğa ve bilim

Ağır atom çekirdeklerinde zincirleme fisyon sonucunda açığa çıkan enerjiyi patlayıcı etki için kullanan nükleer silah.

Derlem tanığıyla

atom çağı

isim
OrtaokulOkuma ve anlatma

Atom enerjisinin kullanılmaya başlanmasıyla açılan ve nükleer teknolojilerin etkili olduğu dönem.

LiseOkuma ve anlatma

Yirminci yüzyıl ortalarında nükleer enerjinin ve silahların geliştirilmesiyle başlayan, bu teknolojilerin bilim ve dünya siyaseti üzerinde belirleyici olduğu dönem.

Derlem tanığıyla

BİRİKEREK BÜYÜYEN SÖZLÜK

Bir sözcük, farklı öğrenme basamakları.

Düzeyi her anlam için ayrı öneriyoruz. Yakın çevredeki somut anlamlardan bilimsel ve soyut anlamlara ilerliyoruz. Örneğin bitkinin kökü ile bir sözcüğün kökü aynı öğrenme amacına hizmet etmiyor.

İlkokul 1–4. sınıf

Yakın çevreyi tanıma, birlikte yaşama ve öğrenme alışkanlıkları.

Ortaokul 5–8. sınıf

Araştırma yapma, bilgiyi karşılaştırma ve kavramlar arasında ilişki kurma.

Lise 9–12. sınıf

Soyut düşünme, bilimsel açıklama ve eleştirel okuma.

Tanıklar, düzeyler ve görsel içerikler hakkında

Tanımlar, öğrenme amaçları ve düzey önerileri BİTİGÇİ özgün içerik üretimi kapsamında hazırlanır. Düzeyler sınıf bantlarına göre başlangıç önerisidir; her öğrencinin sözcük deneyimi farklıdır. Sözcük sıklığı tek başına düzey belirlemez; anlamın somutluğu, gerekli ön bilgi ve öğrenme amacı birlikte değerlendirilir.

Tanıklar Bitigçi derlemindeki cümlelerden seçilir. Alıntı, kaynağı ve derlem cümle numarasıyla gösterilir. Yalnız noktalama çevresindeki boşluklar okunabilirlik için düzenlenir; cümlenin bir bölümü seçilmişse belirtilir. Tanıklardaki dil, yazıldığı kaynağın dilidir.

Özgün çizim ve animasyonlar öğrenmeye yardımcı olmak için hazırlanır; kaynak metinden alıntı sayılmaz. Görseller alternatif metinle, animasyonlar durdurma ve adımlama denetimleriyle sunulur.

Sınıf bantları için: MEB İlkokul Türkçe, MEB Ortaokul Türkçe ve öğretim programları.

Seçili maddeleri metin olarak indirJSON indir