Bitigçi Okul Sözlükleri

Sözcüklerle büyüyen
bir öğrenme yolculuğu.

Doğayı tanımak, birlikte yaşamak, araştırmak ve düşüncelerini anlatmak için. Sözcüklerin anlamlarını düzeyine göre keşfet; gerçek metinlerde nasıl kullanıldıklarını gör.

2316 madde · 4113 anlam · 4144 derlem tanığı

Üç çocuk birlikte fidan dikiyor; biri fidanı tutuyor, biri toprağı yerleştiriyor, diğeri su getiriyor.
yardımlaşmak Bir işi yaparken birbirine yardım etmek.

SÖZCÜKLERİ KEŞFET

Her düzeyden sözcükler

2316 madde

avantaj

isim
OrtaokulAraştırma ve düşünme

Bir işi başarmayı kolaylaştıran elverişli durum.

LiseAraştırma ve düşünme

Bir amaç bakımından kişiye veya tarafa üstünlük ya da elverişlilik sağlayan koşul.

Derlem tanığıyla

avantür

isim
LiseOkuma ve anlatma

Hareketli olaylar, tehlikeler ve serüvenler üzerine kurulan film veya anlatı türü.

Derlem tanığıyla

avar

isim
OrtaokulBirlikte yaşam

Erken Orta Çağ'da Orta Avrupa'da devlet kurmuş tarihî topluluk.

LiseBirlikte yaşam

VI. yüzyılda Orta Avrupa'ya yerleşerek Karpat havzasında kağanlık kuran tarihî topluluk; burada aynı adla anılan Kafkas halkı kastedilmez.

Derlem tanığıyla

avarca

isim
OrtaokulMatematik ve dil

Kafkasya'da yaşayan Avar halkının konuştuğu dil.

LiseMatematik ve dil

Başta Dağıstan olmak üzere Kafkasya'daki Avar topluluklarınca kullanılan, Kuzeydoğu Kafkas dilleri arasında yer alan dil.

Derlem tanığıyla

avare

zarf
OrtaokulOkuma ve anlatma

Belirli bir işi veya amacı olmadan.

LiseOkuma ve anlatma

Belli bir uğraşa bağlanmadan, amaçsızca dolaşır biçimde.

Derlem tanığıyla

avareleşmek

fiil
LiseOkuma ve anlatma

Belirli bir uğraş veya amaçtan uzaklaşıp başıboş dolaşır duruma gelmek.

Derlem tanığıyla

avaz

isim
LiseOkuma ve anlatma

Yüksek çıkan ses; “avaz avaz” kullanımında çok yüksek sesle bağırmayı vurgular.

Derlem tanığıyla

avcı

isim
OrtaokulDoğa ve bilim

Yabani hayvanları yakalamayı veya öldürerek ele geçirmeyi uğraş edinen kişi.

LiseDoğa ve bilim

Yabani hayvanların izini sürüp onları canlı ya da ölü olarak ele geçirmeyi meslek veya uğraş edinen kimse.

Derlem tanığıyla

avcı hattı

isim
LiseBirlikte yaşam

Piyade askerlerinin savaşta ön safta aralıklı biçimde yayılıp ilerlediği düzen.

Derlem tanığıyla

avcı uçağı

isim
OrtaokulOkuma ve anlatma

Havadaki düşman uçaklarıyla mücadele etmek için kullanılan savaş uçağı.

LiseOkuma ve anlatma

Başlıca görevi düşman hava araçlarını önlemek ve hava üstünlüğü sağlamak olan, hava muharebesi için tasarlanmış askerî uçak.

Derlem tanığıyla

averaj

isim
OrtaokulOkuma ve anlatma

Bir takımın attığı ve yediği goller gibi sayılar karşılaştırılarak belirlenen başarı ölçüsü.

LiseOkuma ve anlatma

Spor karşılaşmalarında puan eşitliği gibi durumları değerlendirmek üzere atılan ve yenilen gol ya da sayıların ilgili kurala göre karşılaştırılması.

Derlem tanığıyla

avize

isim
İlkokulBirlikte yaşam

Tavana asılan, ışık veren süslü lamba.

OrtaokulBirlikte yaşam

Tavandan sarkan, bir veya birden çok ışık kaynağı taşıyan aydınlatma eşyası.

LiseBirlikte yaşam

Tavana asılan, aydınlatma işlevini dekoratif bir yapıyla birleştiren lamba düzeneği.

Derlem tanığıyla

avlak

isim
LiseDoğa ve bilim

Av hayvanlarının bulunduğu ve avlanma etkinliği için kullanılan veya ayrılan alan.

Derlem tanığıyla

avlamak

fiil
İlkokulDoğa ve bilim

Bir hayvanı izleyip yakalamak.

OrtaokulDoğa ve bilim

Bir hayvanı peşine düşerek, pusu kurarak veya araç kullanarak canlı ya da ölü ele geçirmek.

LiseDoğa ve bilim

Bir hayvanı beslenme veya başka bir amaçla izleyip yakalamak ya da öldürerek ele geçirmek.

Derlem tanığıyla

avlanmak

fiil
OrtaokulDoğa ve bilim

Hayvan yakalamak için ava çıkıp dolaşmak.

LiseDoğa ve bilim

Yaban hayvanlarını bulup yakalamak amacıyla ava çıkmak ve av arayışını sürdürmek.

Derlem tanığıyla

avlu

isim
OrtaokulBirlikte yaşam

Bir yapının yanında veya ortasında bulunan, çevresi duvar ya da yapılarla sınırlı açık yer.

LiseBirlikte yaşam

Bir yapı topluluğunun içinde veya bitişiğinde, çevresi sınırlandırılmış açık kullanım alanı.

Derlem tanığıyla

avro

isim
OrtaokulBirlikte yaşam

Birçok Avrupa ülkesinde kullanılan ortak para birimi.

LiseBirlikte yaşam

Avrupa'da ortak para sistemine katılan ülkelerin kullandığı, uluslararası kodu EUR olan para birimi.

Derlem tanığıyla

avrupai

sıfat
OrtaokulOkuma ve anlatma

Avrupa'daki yaşam veya sanat biçimlerini andıran.

LiseOkuma ve anlatma

Yaşam tarzı, sanat ya da düşünüş bakımından Avrupa'ya özgü görülen özellikler taşıyan.

Derlem tanığıyla

avrupalı

isim
İlkokulBirlikte yaşam

Avrupa'dan olan kimse.

OrtaokulBirlikte yaşam

Avrupa'da yaşayan veya kökeni Avrupa'ya dayanan kişi.

LiseBirlikte yaşam

Avrupa halklarından birine mensup olan ya da yaşadığı yer bakımından Avrupa ile bağlantılı sayılan kişi.

Derlem tanığıyla

avrupalılaşmak

fiil
LiseBirlikte yaşam

Yaşayış, düşünce veya kurumlar bakımından Avrupa'daki örnekleri benimseyerek değişmek.

Derlem tanığıyla

avrupa kayını

isim
OrtaokulDoğa ve bilim

Avrupa ormanlarında yaygın olan, düzgün gri kabuklu ve kışın yapraklarını döken kayın türü.

LiseDoğa ve bilim

Kayıngillerden Fagus sylvatica türü; Avrupa'da geniş yayılış gösteren, düzgün gri kabuklu, geniş yapraklı ve yaprak döken orman ağacı.

Derlem tanığıyla

avşar

isim
OrtaokulBirlikte yaşam

Afşar adıyla da anılan Oğuz Türk boyu.

LiseBirlikte yaşam

Anadolu ve İran coğrafyasında çeşitli kolları yerleşmiş olan Oğuz boyunun adı; Afşar biçimiyle de kullanılır.

Derlem tanığıyla

avuç

ad
İlkokulDoğa ve bilim

Elimizin iç tarafında, parmaklarımızı büktüğümüzde çukurlaşan bölüm.

OrtaokulDoğa ve bilim

Elin bilekle parmak dipleri arasında kalan, bir şey tutarken içe bakan yüzeyi.

LiseDoğa ve bilim

Elin parmakların büküldüğü yöne bakan, tutma ve kavrama sırasında nesneyle temas eden iç bölümü.

Derlem tanığıyla

avuçlamak

fiil
OrtaokulBirlikte yaşam

Bir şeyi avucun içine alarak tutmak.

LiseBirlikte yaşam

Bir nesneyi veya bölgeyi avuç yüzeyiyle kavrayıp çevrelemek.

Derlem tanığıyla

BİRİKEREK BÜYÜYEN SÖZLÜK

Bir sözcük, farklı öğrenme basamakları.

Düzeyi her anlam için ayrı öneriyoruz. Yakın çevredeki somut anlamlardan bilimsel ve soyut anlamlara ilerliyoruz. Örneğin bitkinin kökü ile bir sözcüğün kökü aynı öğrenme amacına hizmet etmiyor.

İlkokul 1–4. sınıf

Yakın çevreyi tanıma, birlikte yaşama ve öğrenme alışkanlıkları.

Ortaokul 5–8. sınıf

Araştırma yapma, bilgiyi karşılaştırma ve kavramlar arasında ilişki kurma.

Lise 9–12. sınıf

Soyut düşünme, bilimsel açıklama ve eleştirel okuma.

Tanıklar, düzeyler ve görsel içerikler hakkında

Tanımlar, öğrenme amaçları ve düzey önerileri BİTİGÇİ özgün içerik üretimi kapsamında hazırlanır. Düzeyler sınıf bantlarına göre başlangıç önerisidir; her öğrencinin sözcük deneyimi farklıdır. Sözcük sıklığı tek başına düzey belirlemez; anlamın somutluğu, gerekli ön bilgi ve öğrenme amacı birlikte değerlendirilir.

Tanıklar Bitigçi derlemindeki cümlelerden seçilir. Alıntı, kaynağı ve derlem cümle numarasıyla gösterilir. Yalnız noktalama çevresindeki boşluklar okunabilirlik için düzenlenir; cümlenin bir bölümü seçilmişse belirtilir. Tanıklardaki dil, yazıldığı kaynağın dilidir.

Özgün çizim ve animasyonlar öğrenmeye yardımcı olmak için hazırlanır; kaynak metinden alıntı sayılmaz. Görseller alternatif metinle, animasyonlar durdurma ve adımlama denetimleriyle sunulur.

Sınıf bantları için: MEB İlkokul Türkçe, MEB Ortaokul Türkçe ve öğretim programları.

Seçili maddeleri metin olarak indirJSON indir