BİTİGÇİ OKUL SÖZLÜKLERİ

Sözcüklerle büyüyen
bir öğrenme yolculuğu.

Doğayı tanımak, birlikte yaşamak, araştırmak ve düşüncelerini anlatmak için. Sözcüklerin anlamlarını düzeyine göre keşfet; gerçek metinlerde nasıl kullanıldıklarını gör.

2316 madde · 4113 anlam · 4144 derlem tanığı

Üç çocuk birlikte fidan dikiyor; biri fidanı tutuyor, biri toprağı yerleştiriyor, diğeri su getiriyor.
yardımlaşmak Bir işi yaparken birbirine yardım etmek.

SÖZCÜKLERİ KEŞFET

Her düzeyden sözcükler

2316 madde

avuç avuç

zarf
İlkokulMatematik ve dil

Her seferinde avucunu dolduracak kadar alarak.

OrtaokulMatematik ve dil

Bir defada bir avucun alacağı miktarlarda, tekrar tekrar.

LiseMatematik ve dil

Miktarı avuçla ölçülen paylar hâlinde, art arda.

Derlem tanığıyla

avuç dolusu

sıfat
İlkokulMatematik ve dil

Bir avucun alabileceği kadar.

OrtaokulMatematik ve dil

Avuç içinde tutulabilecek miktarda.

LiseMatematik ve dil

Miktarı dolu bir avucun hacmiyle belirtilen.

İlkokulOkuma ve anlatma

Çok miktarda.

OrtaokulOkuma ve anlatma

Özellikle para için, miktarın çokluğunu abartılı biçimde anlatan söz.

Derlem tanığıyla

avuç içi

isim
OrtaokulDoğa ve bilim

Elin, bilekle parmakların arasında kalan iç yüzü.

LiseDoğa ve bilim

Elin parmaklar ile bilek arasında yer alan, kavramada kullanılan iç yüzeyi.

Derlem tanığıyla

avukat

isim
OrtaokulBirlikte yaşam

İnsanların haklarını hukuk kurallarına göre savunmalarına yardımcı olan uzman.

LiseBirlikte yaşam

Hukuki danışmanlık sunan, kişilerin haklarını yargı ve diğer resmî süreçlerde temsil edip savunan hukuk mesleği mensubu.

Derlem tanığıyla

avukatlık

isim
OrtaokulBirlikte yaşam

Avukat olarak çalışma ve hukuki savunma yapma işi.

LiseBirlikte yaşam

Hukuki danışmanlık ve hakların temsili ile savunulmasını kapsayan mesleki faaliyet.

Derlem tanığıyla

avundurmak

fiil
LiseOkuma ve anlatma

Üzüntüsünü hafifleterek veya dikkatini başka yöne çekerek birini rahatlatmak.

Derlem tanığıyla

avunmak

fiil
OrtaokulBirlikte yaşam

Üzüntüsünü hafifleten bir düşünceye veya duruma yönelerek rahatlamak.

Derlem tanığıyla

avuntu

ad
OrtaokulBirlikte yaşam

Üzüntüyü veya eksiklik duygusunu hafifleten düşünce, söz ya da durum.

Derlem tanığıyla

avurt

isim
OrtaokulDoğa ve bilim

Yanağın iç veya çukurlaşan yan bölümü.

LiseDoğa ve bilim

Yüzün yanak bölgesi; özellikle içe çekilmiş veya şişmiş görünümü anlatırken kullanılan söz.

Derlem tanığıyla

avurt ünsüzü

isim
LiseMatematik ve dil

Havanın dilin ortasından geçişi engellenirken yanından veya yanlarından akmasıyla söylenen ünsüz; Türkçedeki /l/ sesinin ince ve kalın söylenişleri bu türdendir.

Derlem tanığıyla

avustralyalı

isim
OrtaokulBirlikte yaşam

Avustralya'dan olan kişi.

LiseBirlikte yaşam

Kökeni veya yurttaşlık bağı bakımından Avustralya'ya bağlı olan kimse.

Derlem tanığıyla

avusturyalı

isim
OrtaokulBirlikte yaşam

Avusturya'dan olan kişi.

LiseBirlikte yaşam

Kökeni veya yurttaşlık bağı bakımından Avusturya'ya bağlı olan kimse.

Derlem tanığıyla

avutmak

fiil
İlkokulBirlikte yaşam

Üzgün birini söz veya davranışla rahatlatmak.

OrtaokulBirlikte yaşam

Birinin üzüntüsünü veya sıkıntısını azaltacak söz ve davranışlarda bulunmak.

LiseBirlikte yaşam

Üzüntü yaşayan kişiye, duygusal yükünü hafifletecek bir ilgi veya teselli sunmak.

Derlem tanığıyla

av dönemi

isim
OrtaokulBirlikte yaşam

Belirli hayvanların avlanmasına izin verilen yıl bölümü; av mevsimi.

LiseBirlikte yaşam

Av türleri, araçları ve tarihleri kurallarla belirlenen yasal avlanma süresi.

Derlem tanığıyla

av hayvanı

isim
OrtaokulDoğa ve bilim

Avlanmaya konu olan yaban hayvanı.

LiseDoğa ve bilim

İnsanlar tarafından yakalanmak veya öldürülmek üzere avlanan yabani hayvan türlerinin bireyi.

Derlem tanığıyla

av köpeği

isim
İlkokulDoğa ve bilim

Av sırasında insanlara yardım etmek için eğitilmiş köpek.

OrtaokulDoğa ve bilim

Av hayvanını bulma veya getirip teslim etme gibi işlerde avcıya yardım edecek biçimde yetiştirilmiş köpek.

LiseDoğa ve bilim

Avın yerini bulma, izini sürme veya vurulan avı getirme gibi görevler için özel olarak yetiştirilen köpek.

Derlem tanığıyla

av mevsimi

isim
OrtaokulDoğa ve bilim

Belirli hayvanların avlanmasına izin verilen yıl içindeki dönem.

LiseDoğa ve bilim

Av hayvanlarının türü ve bölgesi için belirlenen kurallar çerçevesinde avlanmanın yapılabildiği zaman aralığı.

Derlem tanığıyla

av tezkeresi

isim
OrtaokulBirlikte yaşam

Bir kişinin yasal olarak avlanabilmek için yetkili makamdan aldığı izin belgesi.

Derlem tanığıyla

av yasağı

isim
OrtaokulDoğa ve bilim

Hayvanları korumak amacıyla belirli dönemlerde avlanmaya izin verilmemesi.

LiseDoğa ve bilim

Av hayvanlarının korunması ve çoğalması için belirli bir süre boyunca avlanmayı sınırlandıran veya durduran düzenleme.

Derlem tanığıyla

ay

isim
İlkokulDoğa ve bilim

Gece gökyüzünde gördüğümüz, Dünya'nın çevresinde dolanan gök cismi.

OrtaokulDoğa ve bilim

Dünya'nın doğal uydusu; Güneş'ten aldığı ışığı yansıttığı için görünür.

LiseDoğa ve bilim

Dünya çevresinde dolanan, görünür evreleri Güneş, Dünya ve kendisinin konum ilişkisine göre değişen doğal uydu.

OrtaokulMatematik ve dil

Bir yılın on iki bölümünden her biri.

LiseMatematik ve dil

Takvim yılının, kullanılan takvime göre gün sayısı belirlenen on iki döneminden biri.

İlkokulOkuma ve anlatma

Canımız acıdığında, şaşırdığımızda veya sevindiğimizde çıkardığımız ses.

OrtaokulOkuma ve anlatma

Birden duyulan acı, korku, şaşkınlık veya sevinci anlatmak için söylenen ünlem.

LiseOkuma ve anlatma

Acı, ürkme, şaşırma veya sevinme gibi ani bir duygusal tepkiyi sesle ifade eden ünlem.

Derlem tanığıyla

aya

ad
OrtaokulDoğa ve bilim

Elin parmakların kıvrıldığı tarafta kalan iç yüzü.

Derlem tanığıyla

ayağına çabuk

sıfat
OrtaokulBirlikte yaşam

Bir yere kısa sürede gidip gelen, işini hızlı yürüten.

Derlem tanığıyla

ayağı uğurlu

sıfat
OrtaokulOkuma ve anlatma

Geldiği yerde iyi şeyler olmasını sağladığına inanılan kişi için söylenen söz.

LiseOkuma ve anlatma

Gelişiyle iyi olaylar arasında uğura dayalı bir ilişki kurulan kişiyi niteleyen söz.

Derlem tanığıyla

ayak

isim
İlkokulDoğa ve bilim

Bacağımızın ucunda bulunan, yere bastığımız bölüm.

OrtaokulDoğa ve bilim

Bacağın bilekten sonraki, ayakta durmayı ve yürümeyi sağlayan bölümü.

LiseDoğa ve bilim

Alt uzvun bilekten sonra gelen; yük taşıma, denge ve yürümede görevli uç bölümü.

Derlem tanığıyla

BİRİKEREK BÜYÜYEN SÖZLÜK

Bir sözcük, farklı öğrenme basamakları.

Düzeyi her anlam için ayrı öneriyoruz. Yakın çevredeki somut anlamlardan bilimsel ve soyut anlamlara ilerliyoruz. Örneğin bitkinin kökü ile bir sözcüğün kökü aynı öğrenme amacına hizmet etmiyor.

İlkokul 1–4. sınıf

Yakın çevreyi tanıma, birlikte yaşama ve öğrenme alışkanlıkları.

Ortaokul 5–8. sınıf

Araştırma yapma, bilgiyi karşılaştırma ve kavramlar arasında ilişki kurma.

Lise 9–12. sınıf

Soyut düşünme, bilimsel açıklama ve eleştirel okuma.

Tanıklar, düzeyler ve görsel içerikler hakkında

Tanımlar, öğrenme amaçları ve düzey önerileri BİTİGÇİ özgün içerik üretimi kapsamında hazırlanır. Düzeyler sınıf bantlarına göre başlangıç önerisidir; her öğrencinin sözcük deneyimi farklıdır. Sözcük sıklığı tek başına düzey belirlemez; anlamın somutluğu, gerekli ön bilgi ve öğrenme amacı birlikte değerlendirilir.

Tanıklar Bitigçi derlemindeki cümlelerden seçilir. Alıntı, kaynağı ve derlem cümle numarasıyla gösterilir. Yalnız noktalama çevresindeki boşluklar okunabilirlik için düzenlenir; cümlenin bir bölümü seçilmişse belirtilir. Tanıklardaki dil, yazıldığı kaynağın dilidir.

Özgün çizim ve animasyonlar öğrenmeye yardımcı olmak için hazırlanır; kaynak metinden alıntı sayılmaz. Görseller alternatif metinle, animasyonlar durdurma ve adımlama denetimleriyle sunulur.

Sınıf bantları için: MEB İlkokul Türkçe, MEB Ortaokul Türkçe ve öğretim programları.

Seçili maddeleri metin olarak indirJSON indir