Bitigçi Okul Sözlükleri

Sözcüklerle büyüyen
bir öğrenme yolculuğu.

Doğayı tanımak, birlikte yaşamak, araştırmak ve düşüncelerini anlatmak için. Sözcüklerin anlamlarını düzeyine göre keşfet; gerçek metinlerde nasıl kullanıldıklarını gör.

2316 madde · 4113 anlam · 4144 derlem tanığı

Üç çocuk birlikte fidan dikiyor; biri fidanı tutuyor, biri toprağı yerleştiriyor, diğeri su getiriyor.
yardımlaşmak Bir işi yaparken birbirine yardım etmek.

SÖZCÜKLERİ KEŞFET

Her düzeyden sözcükler

2316 madde

ayak tedavisi

isim
OrtaokulDoğa ve bilim

Ayakta oluşan yara, hastalık veya başka bir rahatsızlığı iyileştirmek için uygulanan tedavi.

LiseDoğa ve bilim

Diyabetik ayak gibi ayak hastalıklarının farklı uzmanlıkların birlikte çalışmasıyla planlanan tedavisi.

Derlem tanığıyla

ayak topu

isim
OrtaokulBirlikte yaşam

Oyuncuların topu çoğunlukla ayaklarıyla oynayıp karşı takımın kalesine gol atmaya çalıştığı takım sporu; futbol.

LiseBirlikte yaşam

İki takımın, topu kurallara uygun biçimde rakip kaleye sokarak sayı elde etmek için karşılaştığı sporun Türkçe adı; futbol.

Derlem tanığıyla

ayak ucu

isim
OrtaokulMatematik ve dil

Bir kişinin veya insan biçimli nesnenin ayaklarının bulunduğu taraf.

LiseMatematik ve dil

Bir bedenin baş tarafına karşıt olarak ayaklarının yer aldığı uç bölüm.

Derlem tanığıyla

ayandon

isim
OrtaokulDoğa ve bilim

Halk takviminde ocak ayının sonlarına rastladığı kabul edilen kuvvetli kış fırtınası.

LiseDoğa ve bilim

Geleneksel denizci ve halk takvimlerinde ocak sonuyla ilişkilendirilen fırtınaya verilen ad; belirtilen tarih kesin bir hava tahmini değildir.

Derlem tanığıyla

ayan beyan

zarf
OrtaokulOkuma ve anlatma

Kolayca görülebilecek veya anlaşılabilecek kadar açık biçimde.

LiseOkuma ve anlatma

Herhangi bir gizlilik veya belirsizlik bırakmayacak ölçüde açık olarak.

Derlem tanığıyla

ayar

isim
OrtaokulAraştırma ve düşünme

Bir aracın düzgün çalışması için parçalarının veya değerlerinin düzenlenmesi.

LiseAraştırma ve düşünme

Bir düzenek ya da işlemin beklenen sonucu vermesi için konum, oran veya çalışma değerlerinin belirlenmesi.

Derlem tanığıyla

ayarı bozuk

sıfat
İlkokulBirlikte yaşam

Ayarı doğru olmadığı için düzgün çalışmayan.

OrtaokulBirlikte yaşam

Gereken ölçüye veya düzene göre ayarlanmadığından doğru sonuç vermeyen.

LiseBirlikte yaşam

İşleyişini belirleyen ayarlar uygun durumda olmadığı için beklenen doğrulukta veya düzende çalışmayan.

Derlem tanığıyla

ayarlamak

fiil
OrtaokulAraştırma ve düşünme

Bir miktarı veya düzeni istenen sonuca uygun hâle getirmek.

LiseAraştırma ve düşünme

Bir nicelik ya da işleyişi, belirlenen ölçüt veya amaca göre düzenlemek.

Derlem tanığıyla

ayarlı

sıfat
OrtaokulAraştırma ve düşünme

Çalışması veya ölçüsü belirli bir değere göre düzenlenmiş.

LiseAraştırma ve düşünme

Bir işlevi, konumu veya çalışma değeri istenen ölçüte göre belirlenmiş olan.

Derlem tanığıyla

ayarsız

sıfat
OrtaokulAraştırma ve düşünme

Doğru çalışması için gereken ayarı yapılmamış.

LiseAraştırma ve düşünme

Çalışma veya ölçüm değeri istenen düzene getirilmemiş ya da bu düzeni bozulmuş.

Derlem tanığıyla

ayartıcı

sıfat
LiseOkuma ve anlatma

Birini etkileyerek bir şeyi yapmaya yönelten; çekiciliğiyle özendiren.

Derlem tanığıyla

ayartmak

fiil
OrtaokulBirlikte yaşam

Birini etkileyerek bir işi yapmaya yöneltmek.

LiseBirlikte yaşam

Çekici söz veya vaatlerle birini belirli bir davranışa razı etmek.

Derlem tanığıyla

ayaz

ad
OrtaokulDoğa ve bilim

Özellikle açık havada hissedilen keskin ve sert soğuk.

Derlem tanığıyla

ayazlık

isim
LiseOkuma ve anlatma

Bir yapının hava almaya ve serinlemeye elverişli, açık veya yarı açık bölümü.

Derlem tanığıyla

aybaşı

isim
OrtaokulDoğa ve bilim

Gebelik oluşmadığında rahmin iç tabakasının bir bölümünün belli aralıklarla kanamayla vücuttan atılması.

LiseDoğa ve bilim

Üreme döngüsünde gebelik gerçekleşmediğinde rahim iç tabakasının dökülerek vajina yoluyla kanamayla dışarı atılması; âdet görme.

Derlem tanığıyla

aybeay

zarf
LiseMatematik ve dil

Her ay yinelenerek veya aydan aya ilerleyerek.

Derlem tanığıyla

ayça

isim
OrtaokulOkuma ve anlatma

Ayın ince bir yay gibi göründüğü biçim.

LiseOkuma ve anlatma

Ayın aydınlık bölümünün dar ve kıvrık bir şerit olarak görüldüğü hilal biçimi.

Derlem tanığıyla

ayçiçeği

isim
İlkokulDoğa ve bilim

Ortası çekirdeklerle dolan büyük, sarı çiçekli bitki.

OrtaokulDoğa ve bilim

Sarı çiçek başları ve yenebilen ya da yağı çıkarılabilen tohumları olan tarım bitkisi.

LiseDoğa ve bilim

Papatyagillerden, büyük çiçek tablalarında gelişen tohumları yağ ve gıda üretiminde kullanılan bitki.

Derlem tanığıyla

ayçiçeği yağı

isim
İlkokulDoğa ve bilim

Ayçiçeğinin çekirdeklerinden elde edilen yemeklik yağ.

OrtaokulDoğa ve bilim

Ayçiçeği tohumları işlenerek elde edilen, yemeklerde kullanılan bitkisel sıvı yağ.

LiseDoğa ve bilim

Ayçiçeği tohumlarının yağının çıkarılması ve işlenmesiyle elde edilen, çoğunlukla besin hazırlamada kullanılan bitkisel yağ.

Derlem tanığıyla

aydan aya

zarf
LiseMatematik ve dil

Aylar ilerledikçe veya her ay yinelenerek.

Derlem tanığıyla

aydın

isim
LiseAraştırma ve düşünme

Bilgi ve kültür birikimini toplumsal sorunları düşünmek, yorumlamak ve tartışmak için kullanan kişi.

Derlem tanığıyla

aydınger

isim
OrtaokulOkuma ve anlatma

Altındaki çizgileri gösterecek kadar saydam olan çizim kâğıdı.

LiseOkuma ve anlatma

Çizimleri kopyalama veya üst üste değerlendirmede kullanılan yarı saydam kâğıt.

Derlem tanığıyla

aydınlanma

isim
OrtaokulAraştırma ve düşünme

Bir konu hakkında bilgi edinerek onu daha iyi anlama.

LiseAraştırma ve düşünme

Bilgi edinme ve düşünme yoluyla bir konuyu kavrayıp belirsizlikleri giderme süreci.

Derlem tanığıyla

aydınlanmak

fiil
OrtaokulDoğa ve bilim

Üzerine veya içine ışık gelerek daha görünür olmak.

LiseDoğa ve bilim

Bir ışık kaynağından gelen ışıkla karanlığı azalmak ve içindeki nesneler seçilebilir duruma gelmek.

İlkokulDoğa ve bilim

Işık alarak içindeki şeyler görünür olmak.

Derlem tanığıyla

BİRİKEREK BÜYÜYEN SÖZLÜK

Bir sözcük, farklı öğrenme basamakları.

Düzeyi her anlam için ayrı öneriyoruz. Yakın çevredeki somut anlamlardan bilimsel ve soyut anlamlara ilerliyoruz. Örneğin bitkinin kökü ile bir sözcüğün kökü aynı öğrenme amacına hizmet etmiyor.

İlkokul 1–4. sınıf

Yakın çevreyi tanıma, birlikte yaşama ve öğrenme alışkanlıkları.

Ortaokul 5–8. sınıf

Araştırma yapma, bilgiyi karşılaştırma ve kavramlar arasında ilişki kurma.

Lise 9–12. sınıf

Soyut düşünme, bilimsel açıklama ve eleştirel okuma.

Tanıklar, düzeyler ve görsel içerikler hakkında

Tanımlar, öğrenme amaçları ve düzey önerileri BİTİGÇİ özgün içerik üretimi kapsamında hazırlanır. Düzeyler sınıf bantlarına göre başlangıç önerisidir; her öğrencinin sözcük deneyimi farklıdır. Sözcük sıklığı tek başına düzey belirlemez; anlamın somutluğu, gerekli ön bilgi ve öğrenme amacı birlikte değerlendirilir.

Tanıklar Bitigçi derlemindeki cümlelerden seçilir. Alıntı, kaynağı ve derlem cümle numarasıyla gösterilir. Yalnız noktalama çevresindeki boşluklar okunabilirlik için düzenlenir; cümlenin bir bölümü seçilmişse belirtilir. Tanıklardaki dil, yazıldığı kaynağın dilidir.

Özgün çizim ve animasyonlar öğrenmeye yardımcı olmak için hazırlanır; kaynak metinden alıntı sayılmaz. Görseller alternatif metinle, animasyonlar durdurma ve adımlama denetimleriyle sunulur.

Sınıf bantları için: MEB İlkokul Türkçe, MEB Ortaokul Türkçe ve öğretim programları.

Seçili maddeleri metin olarak indirJSON indir