Bitigçi Okul Sözlükleri

Sözcüklerle büyüyen
bir öğrenme yolculuğu.

Doğayı tanımak, birlikte yaşamak, araştırmak ve düşüncelerini anlatmak için. Sözcüklerin anlamlarını düzeyine göre keşfet; gerçek metinlerde nasıl kullanıldıklarını gör.

2316 madde · 4113 anlam · 4144 derlem tanığı

Üç çocuk birlikte fidan dikiyor; biri fidanı tutuyor, biri toprağı yerleştiriyor, diğeri su getiriyor.
yardımlaşmak Bir işi yaparken birbirine yardım etmek.

SÖZCÜKLERİ KEŞFET

Her düzeyden sözcükler

2316 madde

ayran

isim
İlkokulBirlikte yaşam

Yoğurdu suyla karıştırarak yaptığımız içecek.

OrtaokulBirlikte yaşam

Yoğurdun suyla inceltilip karıştırılmasıyla hazırlanan, bazen tuz eklenen içecek.

LiseBirlikte yaşam

Yoğurdun suyla seyreltilip homojen biçimde karıştırılmasıyla elde edilen süt ürünü içecek.

Derlem tanığıyla

ayran budalası

sıfat
OrtaokulOkuma ve anlatma

Çevresindekileri anlamadan, şaşkınca izlediği düşünülen kişi için kullanılan küçümseyici söz.

LiseOkuma ve anlatma

Algılayışı veya davranışı yetersiz görülen kişiyi alık ve şaşkın olarak niteleyen, küçümseyici argo söz.

Derlem tanığıyla

ayran gönüllü

sıfat
OrtaokulOkuma ve anlatma

Birinden hemen hoşlanan ve bu ilgisi çabuk değişebilen.

LiseOkuma ve anlatma

Birine çabucak gönül veren ve bu ilgiyi kısa sürede başka birine yöneltebilen.

Derlem tanığıyla

ayrı

sıfat
İlkokulAraştırma ve düşünme

Birbirinden farklı olan.

OrtaokulAraştırma ve düşünme

Aynı olmayan, birbirinden farklı özellik taşıyan.

LiseAraştırma ve düşünme

Karşılaştırılan ögelerden bağımsız olarak ayırt edilebilen, farklı.

Derlem tanığıyla

ayrıca

zarf
OrtaokulOkuma ve anlatma

Söylenene ek olarak.

LiseOkuma ve anlatma

Önceki bilgiye yeni bir nokta eklendiğini gösteren bağlayıcı söz.

Derlem tanığıyla

ayrıcalık

isim
OrtaokulBirlikte yaşam

Herkese tanınmayan özel hak veya imkân.

LiseBirlikte yaşam

Bir kişi ya da gruba, diğerlerinden farklı olarak sağlanan özel hak, kolaylık veya üstün konum.

Derlem tanığıyla

ayrık

sıfat
OrtaokulMatematik ve dil

Aralarında boşluk bulunan, birbirine bitişmeyen.

LiseMatematik ve dil

Fiziksel olarak birbirinden ayrı duran veya aralarında mesafe bulunan.

Derlem tanığıyla

ayrıklı

sıfat
OrtaokulOkuma ve anlatma

Genel kuraldan ayrı tutulan, ötekilere uygulanan kurala uymayan.

LiseOkuma ve anlatma

Benzerleri için geçerli olan ortak düzenin dışında kalan veya ayrı bir uygulamaya konu olan.

Derlem tanığıyla

ayrıklık

isim
OrtaokulAraştırma ve düşünme

Genel durumun dışında kalan, başka türlü olan örnek veya durum.

LiseAraştırma ve düşünme

Bir genellemenin, kuralın veya ortak özelliğin kapsamı dışında kalan durum ya da örnek.

Derlem tanığıyla

ayrıksı

sıfat
LiseOkuma ve anlatma

Benzerleri arasında kendine özgü niteliğiyle belirgin biçimde ayrılan.

Derlem tanığıyla

ayrıksız

zarf
LiseOkuma ve anlatma

Hiçbirini dışarıda bırakmadan, istisna olmaksızın.

Derlem tanığıyla

ayrık otu

isim
İlkokulDoğa ve bilim

Toprak altında yayılan gövdeleriyle çabuk çoğalan bir ot.

OrtaokulDoğa ve bilim

Buğdaygillerden, uzun ve dar yaprakları bulunan, yer altındaki sürünücü gövdeleriyle yayılan çok yıllık ot.

LiseDoğa ve bilim

Poaceae familyasından, rizomlarıyla hızla yayılan ve başak biçiminde çiçek durumu taşıyan Elymus repens türü.

Derlem tanığıyla

ayrılık

isim
OrtaokulBirlikte yaşam

Birlikte bulunan kişilerin artık bir arada olmaması.

LiseBirlikte yaşam

Bir yakınlık, birliktelik veya ortak yaşam durumunun sona ermesi ya da kesintiye uğraması.

Derlem tanığıyla

ayrılmak

fiil
OrtaokulBirlikte yaşam

Birlikte bulunduğu kişilerden uzaklaşıp başka bir yere gitmek.

LiseBirlikte yaşam

Bulunulan yer veya topluluktan uzaklaşarak birlikte bulunma durumunu sona erdirmek.

Derlem tanığıyla

ayrılma durumu

isim
OrtaokulMatematik ve dil

Adın -dan, -den, -tan veya -ten ekiyle ayrılma ya da çıkış bildiren biçimi.

LiseMatematik ve dil

Ad veya ad görevindeki sözün -DAn ekiyle kazandığı; çıkış, kaynak, neden ve karşılaştırma gibi ilişkiler kurabilen dil bilgisel durum.

Derlem tanığıyla

ayrım

isim
OrtaokulAraştırma ve düşünme

İki şeyin farklı yönlerini belirleme.

LiseAraştırma ve düşünme

Varlık veya kavramları özelliklerine göre birbirinden ayırma işlemi ya da aralarındaki fark.

Derlem tanığıyla

ayrımcı

sıfat
OrtaokulBirlikte yaşam

İnsanlara kişisel veya toplumsal özellikleri nedeniyle haksız biçimde farklı davranan.

LiseBirlikte yaşam

Kişi veya grupları belirli kimlik ve özellikleri nedeniyle eşit hak ve olanaklardan yoksun bırakan tutum gösteren.

Derlem tanığıyla

ayrımlamak

fiil
LiseAraştırma ve düşünme

Benzer şeyleri özelliklerine göre birbirinden ayırıp farklılıklarını belirlemek.

Derlem tanığıyla

ayrımlaşma

isim
LiseDoğa ve bilim

Hücrelerin belirli görevleri yerine getirmeye uygun yapı ve işlev özellikleri kazanarak uzmanlaşması.

Derlem tanığıyla

ayrımlaşmak

fiil
OrtaokulMatematik ve dil

Özellikleri bakımından başkalarından farklı duruma gelmek.

LiseMatematik ve dil

Birbirine benzer veya ortak durumdaki ögeler, ayırt edici özellikler kazanarak farklılaşmak.

Derlem tanığıyla

ayrımsamak

fiil
OrtaokulAraştırma ve düşünme

Bir şeyi fark etmek.

LiseAraştırma ve düşünme

Bir varlığı, durumu veya değişikliği algılayıp bilincine varmak.

Derlem tanığıyla

ayrıntı

ad
OrtaokulOkuma ve anlatma

Bir bütünün genel görünüşünden ayrı olarak ele alınabilen küçük bilgi veya özellik.

Derlem tanığıyla

ayrıntılı

sıfat
OrtaokulAraştırma ve düşünme

Bir konunun küçük noktalarını da ele alan.

LiseAraştırma ve düşünme

Bir bütünü yalnız genel çizgileriyle bırakmayıp alt ögeleri ve ilişkileriyle inceleyen.

Derlem tanığıyla

ayrışık

sıfat
LiseAraştırma ve düşünme

Birbirinden farklı özellikler taşıyan öğelerden oluşmuş, tek türden olmayan.

Derlem tanığıyla

BİRİKEREK BÜYÜYEN SÖZLÜK

Bir sözcük, farklı öğrenme basamakları.

Düzeyi her anlam için ayrı öneriyoruz. Yakın çevredeki somut anlamlardan bilimsel ve soyut anlamlara ilerliyoruz. Örneğin bitkinin kökü ile bir sözcüğün kökü aynı öğrenme amacına hizmet etmiyor.

İlkokul 1–4. sınıf

Yakın çevreyi tanıma, birlikte yaşama ve öğrenme alışkanlıkları.

Ortaokul 5–8. sınıf

Araştırma yapma, bilgiyi karşılaştırma ve kavramlar arasında ilişki kurma.

Lise 9–12. sınıf

Soyut düşünme, bilimsel açıklama ve eleştirel okuma.

Tanıklar, düzeyler ve görsel içerikler hakkında

Tanımlar, öğrenme amaçları ve düzey önerileri BİTİGÇİ özgün içerik üretimi kapsamında hazırlanır. Düzeyler sınıf bantlarına göre başlangıç önerisidir; her öğrencinin sözcük deneyimi farklıdır. Sözcük sıklığı tek başına düzey belirlemez; anlamın somutluğu, gerekli ön bilgi ve öğrenme amacı birlikte değerlendirilir.

Tanıklar Bitigçi derlemindeki cümlelerden seçilir. Alıntı, kaynağı ve derlem cümle numarasıyla gösterilir. Yalnız noktalama çevresindeki boşluklar okunabilirlik için düzenlenir; cümlenin bir bölümü seçilmişse belirtilir. Tanıklardaki dil, yazıldığı kaynağın dilidir.

Özgün çizim ve animasyonlar öğrenmeye yardımcı olmak için hazırlanır; kaynak metinden alıntı sayılmaz. Görseller alternatif metinle, animasyonlar durdurma ve adımlama denetimleriyle sunulur.

Sınıf bantları için: MEB İlkokul Türkçe, MEB Ortaokul Türkçe ve öğretim programları.

Seçili maddeleri metin olarak indirJSON indir