Bitigçi Okul Sözlükleri

Sözcüklerle büyüyen
bir öğrenme yolculuğu.

Doğayı tanımak, birlikte yaşamak, araştırmak ve düşüncelerini anlatmak için. Sözcüklerin anlamlarını düzeyine göre keşfet; gerçek metinlerde nasıl kullanıldıklarını gör.

2316 madde · 4113 anlam · 4144 derlem tanığı

Üç çocuk birlikte fidan dikiyor; biri fidanı tutuyor, biri toprağı yerleştiriyor, diğeri su getiriyor.
yardımlaşmak Bir işi yaparken birbirine yardım etmek.

SÖZCÜKLERİ KEŞFET

Her düzeyden sözcükler

2316 madde

ayrışma

isim
LiseDoğa ve bilim

Bir moleküler yapının ortam koşullarına bağlı olarak daha küçük moleküllere, atomlara veya iyonlara ayrılması.

Derlem tanığıyla

ayrışmak

fiil
OrtaokulDoğa ve bilim

Bir karışımdaki maddelerin birbirinden ayrılması.

LiseDoğa ve bilim

Bir arada bulunan bileşenlerin farklı fazlar veya bölümler hâlinde ayrılması.

Derlem tanığıyla

ayrıştırmak

fiil
LiseDoğa ve bilim

Bir karışımı veya bütünü oluşturan bileşenleri birbirinden ayırmak.

Derlem tanığıyla

ayrıt

isim
OrtaokulMatematik ve dil

Bir geometrik cismin iki yüzünün birleştiği çizgi.

LiseMatematik ve dil

Bir çokyüzlüde komşu iki düzlemsel yüzün ortak sınırını oluşturan doğru parçası.

Derlem tanığıyla

ayrı ayrı

zarf
OrtaokulOkuma ve anlatma

Birlikte ele almadan, her birini kendi başına.

Derlem tanığıyla

ayrı basım

isim
OrtaokulOkuma ve anlatma

Bir dergi veya kitapta yer alan yazının ayrıca küçük bir yayın olarak basılması.

LiseOkuma ve anlatma

Daha büyük bir yayının içinde bulunan, çoğunlukla bilimsel nitelikteki bir yazının bağımsız bir kitapçık olarak basılmış biçimi.

Derlem tanığıyla

ayrı cinsten

sıfat
OrtaokulMatematik ve dil

Birbirinden farklı tür veya gruplara ait olan.

Derlem tanığıyla

aysar

sıfat
LiseOkuma ve anlatma

Duyguları ve davranışları sık sık, öngörülemeyecek biçimde değişen kişi için kullanılan olumsuz niteleme.

Derlem tanığıyla

aysberg

isim
LiseDoğa ve bilim

Bir buzuldan koparak denizde yüzen, hacminin büyük bölümü su altında kalan büyük buz kütlesi.

Derlem tanığıyla

ayşekadın

isim
İlkokulDoğa ve bilim

Yeşil kabuğuyla pişirilip yenen bir fasulye çeşidi.

OrtaokulDoğa ve bilim

Taze olarak kabuğuyla yenen, genellikle kılçıksız bir fasulye çeşidi.

LiseDoğa ve bilim

Sebze olarak tüketilen, yeşil meyveleri kılçıksız yapısıyla tanınan fasulye çeşidi.

Derlem tanığıyla

aytışmak

fiil
LiseOkuma ve anlatma

Karşılıklı söz söyleyip tartışmak; atışmak.

Derlem tanığıyla

ayva

isim
İlkokulDoğa ve bilim

Sarı renkli, sert ve güzel kokulu bir meyve.

OrtaokulDoğa ve bilim

Olgunlaştığında sararan, sert etli ve belirgin kokulu meyve; bu meyveyi veren ağaç.

LiseDoğa ve bilim

Gülgillerden ayva ağacının, sert dokulu, olgunlukta sarı renkli ve aromalı meyvesi.

Derlem tanığıyla

ayva tüyü

isim
OrtaokulDoğa ve bilim

Yüzde yeni beliren ince, yumuşak ve açık renkli tüy.

LiseDoğa ve bilim

Özellikle ergenlik öncesi ve başlangıcında yüzde görülebilen ince, yumuşak tüyler için kullanılan benzetmeli ad.

Derlem tanığıyla

ayyaş

isim
LiseOkuma ve anlatma

Sık içki içen ve sarhoş olan kişi için kullanılan aşağılayıcı söz.

Derlem tanığıyla

ay ağılı

isim
OrtaokulDoğa ve bilim

Bazı geceler Ayın çevresinde görülen halka biçimindeki ışık; hale.

LiseDoğa ve bilim

Ay ışığının atmosferdeki buz kristallerinde kırılması veya yansımasıyla Ay çevresinde görülen ışıklı halka.

Derlem tanığıyla

ay balığı

isim
İlkokulDoğa ve bilim

Gövdesi yandan yassı ve yuvarlağa yakın olan, çok büyüyebilen bir deniz balığı.

OrtaokulDoğa ve bilim

Yüksek ve yassı gövdesi, uzun sırt ve alt yüzgeçleriyle tanınan büyük deniz balığı.

LiseDoğa ve bilim

Mola mola türünden, gövdesi yanlardan basık olan ve bildik kuyruk yüzgeci yerine dümen gibi işleyen yuvarlak bir yapı taşıyan kemikli deniz balığı.

Derlem tanığıyla

ay başı

isim
İlkokulMatematik ve dil

Bir ayın başladığı ilk gün.

OrtaokulMatematik ve dil

Takvimde yeni bir ayın başladığı gün.

LiseMatematik ve dil

Aylık takvim bölümünün başlangıcı olan, yeni ayın ilk günü.

Derlem tanığıyla

ay çekirdeği

isim
İlkokulBirlikte yaşam

Kabuğu kırılarak içi yenen ayçiçeği tohumu.

OrtaokulBirlikte yaşam

Çiğ veya kavrulmuş olarak çerez biçiminde tüketilen ayçiçeği tohumu.

LiseBirlikte yaşam

Ayçiçeğinin iç kısmı yenilen, kabuklu ya da iç olarak sunulan ve çoğunlukla kavrularak tüketilen tohumu.

Derlem tanığıyla

ay çöreği

isim
İlkokulBirlikte yaşam

İçinde tatlı bir karışım bulunan, hilal biçimindeki çörek.

OrtaokulBirlikte yaşam

Hamurun içine tarçın ve ceviz gibi malzemeler içeren tatlı harç konularak hilal biçiminde yapılan çörek.

LiseBirlikte yaşam

Genellikle kek kırıntısı, kakao, kuru yemiş ve tarçın içeren tatlı harcın hamurla sarılıp hilal biçiminde pişirildiği pastane çöreği.

Derlem tanığıyla

ay dede

isim
İlkokulOkuma ve anlatma

Çocukların Ay'a sevgiyle verdiği ad.

OrtaokulOkuma ve anlatma

Çocuk dilinde ve çocuklara yönelik anlatımlarda Ay için kullanılan sevecen ad.

LiseOkuma ve anlatma

Ay'ı insan gibi düşünerek ona seslenmeye dayanan, çocuk dilinde ve çocuk edebiyatında kullanılan adlandırma.

Derlem tanığıyla

ay dönümü

isim
LiseMatematik ve dil

Takvimde bir ayın sona erip yeni ayın başladığı zaman; ay başı.

Derlem tanığıyla

ay ışığı

isim
İlkokulDoğa ve bilim

Güneş ışığının Ay'dan yansıyarak bize ulaşan bölümü.

OrtaokulDoğa ve bilim

Ay yüzeyinden yansıyarak yeryüzüne ulaşan Güneş ışığı.

LiseDoğa ve bilim

Güneş ışınımının Ay yüzeyinden yansıması sonucunda gözlenen gece aydınlığı.

Derlem tanığıyla

ay karanlığı

isim
OrtaokulDoğa ve bilim

Ay ışığının görünmediği veya çok az olduğu gece karanlığı.

Derlem tanığıyla

ay modülü

isim
İlkokulDoğa ve bilim

Ay yüzeyine inmek için yapılan uzay aracı.

OrtaokulDoğa ve bilim

Ay araştırmalarında kullanılan, astronotları veya bilimsel araçları yüzeye yumuşak biçimde indiren uzay aracı.

LiseDoğa ve bilim

Ay yüzeyine kontrollü iniş için tasarlanan ve araştırma donanımı taşıyan uzay aracı; Apollo görevlerinde ana uzay aracından ayrılan iniş ve kalkış birimiydi.

Derlem tanığıyla

BİRİKEREK BÜYÜYEN SÖZLÜK

Bir sözcük, farklı öğrenme basamakları.

Düzeyi her anlam için ayrı öneriyoruz. Yakın çevredeki somut anlamlardan bilimsel ve soyut anlamlara ilerliyoruz. Örneğin bitkinin kökü ile bir sözcüğün kökü aynı öğrenme amacına hizmet etmiyor.

İlkokul 1–4. sınıf

Yakın çevreyi tanıma, birlikte yaşama ve öğrenme alışkanlıkları.

Ortaokul 5–8. sınıf

Araştırma yapma, bilgiyi karşılaştırma ve kavramlar arasında ilişki kurma.

Lise 9–12. sınıf

Soyut düşünme, bilimsel açıklama ve eleştirel okuma.

Tanıklar, düzeyler ve görsel içerikler hakkında

Tanımlar, öğrenme amaçları ve düzey önerileri BİTİGÇİ özgün içerik üretimi kapsamında hazırlanır. Düzeyler sınıf bantlarına göre başlangıç önerisidir; her öğrencinin sözcük deneyimi farklıdır. Sözcük sıklığı tek başına düzey belirlemez; anlamın somutluğu, gerekli ön bilgi ve öğrenme amacı birlikte değerlendirilir.

Tanıklar Bitigçi derlemindeki cümlelerden seçilir. Alıntı, kaynağı ve derlem cümle numarasıyla gösterilir. Yalnız noktalama çevresindeki boşluklar okunabilirlik için düzenlenir; cümlenin bir bölümü seçilmişse belirtilir. Tanıklardaki dil, yazıldığı kaynağın dilidir.

Özgün çizim ve animasyonlar öğrenmeye yardımcı olmak için hazırlanır; kaynak metinden alıntı sayılmaz. Görseller alternatif metinle, animasyonlar durdurma ve adımlama denetimleriyle sunulur.

Sınıf bantları için: MEB İlkokul Türkçe, MEB Ortaokul Türkçe ve öğretim programları.

Seçili maddeleri metin olarak indirJSON indir