Bitigçi Okul Sözlükleri

Sözcüklerle büyüyen
bir öğrenme yolculuğu.

Doğayı tanımak, birlikte yaşamak, araştırmak ve düşüncelerini anlatmak için. Sözcüklerin anlamlarını düzeyine göre keşfet; gerçek metinlerde nasıl kullanıldıklarını gör.

2316 madde · 4113 anlam · 4144 derlem tanığı

Üç çocuk birlikte fidan dikiyor; biri fidanı tutuyor, biri toprağı yerleştiriyor, diğeri su getiriyor.
yardımlaşmak Bir işi yaparken birbirine yardım etmek.

SÖZCÜKLERİ KEŞFET

Her düzeyden sözcükler

2316 madde

ay örümceği

isim
İlkokulDoğa ve bilim

Ay'a inmek için yapılan, uzun ayaklı uzay aracına verilen ad.

OrtaokulDoğa ve bilim

Ay yüzeyine iniş yapan modülün, ayaklarının görünüşünden dolayı kullanılan adı.

LiseDoğa ve bilim

Ay modülü için kullanılan ad; aracın yüzeye inişte dayandığı ayakların örümcek bacaklarını andırmasına dayanır.

Derlem tanığıyla

ay parçası

isim
İlkokulOkuma ve anlatma

Güzel yüzlü birini sevgiyle övmek için kullanılan söz.

OrtaokulOkuma ve anlatma

Yüzü aya benzetilerek güzelliği övülen kişi için kullanılan söz.

LiseOkuma ve anlatma

Bir kimsenin, özellikle yüzünün güzelliğini ve aydınlığını ay benzetmesiyle öven mecazlı söz.

Derlem tanığıyla

ay takvimi

isim
OrtaokulDoğa ve bilim

Ayın biçiminin gökyüzünde düzenli olarak değişmesine göre ayları belirlenen takvim.

LiseDoğa ve bilim

Ayların süresini Ayın ardışık aynı evreleri arasındaki döngüye göre düzenleyen takvim sistemi.

Derlem tanığıyla

ay tutulması

isim
OrtaokulDoğa ve bilim

Dünya'nın gölgesinin Ay üzerine düşmesiyle Ay'ın bir bölümünün ya da tamamının kararması.

LiseDoğa ve bilim

Dünya'nın Güneş ile Ay arasına girmesi sonucunda Ay'ın Dünya'nın gölge bölgesinden geçmesiyle oluşan gök olayı.

Derlem tanığıyla

ay yıldız

isim
İlkokulBirlikte yaşam

Türk bayrağındaki hilal ve beş köşeli yıldızın birlikte oluşturduğu şekil.

OrtaokulBirlikte yaşam

Türk bayrağında birlikte yer alan hilal ile beş köşeli yıldızdan oluşan simge.

LiseBirlikte yaşam

Hilal ve beş köşeli yıldızın birlikte kullanılmasıyla oluşan, Türk bayrağının ayırt edici öğesi olan simge.

Derlem tanığıyla

ay yılı

isim
OrtaokulDoğa ve bilim

Ayın evrelerinin on iki kez tekrarlanmasına göre hesaplanan, yaklaşık 354 günlük yıl.

LiseDoğa ve bilim

Birbirini izleyen on iki yeni ay çevrimine dayanan, ortalama yaklaşık 354 gün süren yıl; güneş yılından yaklaşık on bir gün kısadır.

Derlem tanığıyla

az

sıfat
OrtaokulMatematik ve dil

Sayı veya miktarı karşılaştırılan ölçüye göre küçük olan.

LiseMatematik ve dil

Niceliği bir karşılaştırma ölçüsünün altında bulunan.

Derlem tanığıyla

aza

isim
OrtaokulBirlikte yaşam

Bir kurulun, derneğin veya topluluğun üyesi.

LiseBirlikte yaşam

Bir kurul, heyet ya da örgütün çalışmalarına üye sıfatıyla katılan kişi.

Derlem tanığıyla

azalmak

fiil
OrtaokulMatematik ve dil

Sayısı veya miktarı öncekinden daha küçük duruma gelmek.

LiseMatematik ve dil

Bir niceliğin zaman veya durum değişimi boyunca önceki değerinin altına inmesi.

Derlem tanığıyla

azaltmak

fiil
OrtaokulMatematik ve dil

Bir şeyin miktarını, derecesini veya gerçekleşme olasılığını önceye göre düşürmek.

Derlem tanığıyla

azamet

isim
LiseOkuma ve anlatma

Büyüklük ve görkem; kimi bağlamlarda kendini üstün gösteren kibirli tavır.

Derlem tanığıyla

azametli

sıfat
LiseOkuma ve anlatma

Büyüklüğü ve görkemiyle güçlü bir etki bırakan.

Derlem tanığıyla

azami

sıfat
OrtaokulAraştırma ve düşünme

Olabilecek veya yapılabilecek en yüksek ölçüde.

LiseAraştırma ve düşünme

Belirli koşullar altında ulaşılabilen ya da izin verilen üst sınırdaki.

Derlem tanığıyla

azap

isim
OrtaokulOkuma ve anlatma

Çok güçlü acı veya sıkıntı.

LiseOkuma ve anlatma

Kişinin yaşadığı yoğun bedensel acı ya da ruhsal ıstırap.

OrtaokulBirlikte yaşam

Osmanlı döneminde orduda, donanmada veya kalelerde görev yapan bir asker türü.

LiseBirlikte yaşam

Osmanlı askerî teşkilatında yaya birliklerinde, donanmada ve kale hizmetlerinde görev alan, başlangıçta çoğunlukla bekâr gençlerden toplanan asker.

Derlem tanığıyla

azar

isim
OrtaokulBirlikte yaşam

Birine kızgınlıkla söylenen sert, suçlayıcı söz.

LiseBirlikte yaşam

Bir davranışı kınamak veya bir kişiyi paylamak amacıyla yöneltilen sert ve kırıcı sözler.

Derlem tanığıyla

azarlamak

fiil
OrtaokulBirlikte yaşam

Birinin davranışını yanlış bularak ona sert ve kırıcı biçimde çıkışmak.

Derlem tanığıyla

azar azar

zarf
OrtaokulMatematik ve dil

Bir kerede çok miktarda değil, küçük miktarlar hâlinde.

LiseMatematik ve dil

Bir toplamı küçük paylara bölerek veya süreci küçük artışlarla ilerleterek.

Derlem tanığıyla

azat

sıfat
OrtaokulBirlikte yaşam

Tutsaklığı veya bağlılığı sona erdirilmiş, özgür.

LiseBirlikte yaşam

Bir esaret veya hizmet bağı kaldırılarak serbest bırakılmış.

Derlem tanığıyla

azatlık

isim
LiseOkuma ve anlatma

Esaret veya bağımlılıktan kurtulmuş olma, özgürlük durumu.

Derlem tanığıyla

azca

zarf
İlkokulOkuma ve anlatma

Küçük bir miktarda.

OrtaokulOkuma ve anlatma

Miktar veya derece bakımından biraz, çok olmayacak ölçüde.

LiseOkuma ve anlatma

Bir miktarın ya da özelliğin derecesinin düşük olduğunu belirtecek ölçüde.

Derlem tanığıyla

azdırmak

fiil
OrtaokulOkuma ve anlatma

Zararlı veya tehlikeli bir şeyin daha güçlü ve etkili olmasına yol açmak.

LiseOkuma ve anlatma

Olumsuz bir durumun, olayın veya eğilimin şiddetini artırarak denetimini güçleştirmek.

Derlem tanığıyla

azerbaycanlı

isim
OrtaokulBirlikte yaşam

Azerbaycan'dan olan kişi.

LiseBirlikte yaşam

Azerbaycan halkından olan ya da yurttaşlık bağıyla bu ülkeye bağlı bulunan kimse.

Derlem tanığıyla

azeri

özel isim
OrtaokulBirlikte yaşam

Başlıca Azerbaycan'da ve İran'ın kuzeybatısında yaşayan, Azerice konuşan Türk halkından kişi.

LiseBirlikte yaşam

Azerbaycan Cumhuriyeti ve İran'ın kuzeybatısı başta olmak üzere çeşitli bölgelerde yaşayan, Azerbaycan Türkçesiyle tarihsel ve kültürel bağı bulunan Türk halkının mensubu.

Derlem tanığıyla

azerice

isim
İlkokulMatematik ve dil

Azerbaycan'da konuşulan ve Türkçeye benzeyen dil.

OrtaokulMatematik ve dil

Azerbaycan Türkçesi adıyla da bilinen, Türkçeye yakın bir dil.

LiseMatematik ve dil

Türk dillerinin Oğuz kolunda yer alan, başta Azerbaycan ve İran'daki Azerbaycan Türkleri tarafından konuşulan dil.

Derlem tanığıyla

BİRİKEREK BÜYÜYEN SÖZLÜK

Bir sözcük, farklı öğrenme basamakları.

Düzeyi her anlam için ayrı öneriyoruz. Yakın çevredeki somut anlamlardan bilimsel ve soyut anlamlara ilerliyoruz. Örneğin bitkinin kökü ile bir sözcüğün kökü aynı öğrenme amacına hizmet etmiyor.

İlkokul 1–4. sınıf

Yakın çevreyi tanıma, birlikte yaşama ve öğrenme alışkanlıkları.

Ortaokul 5–8. sınıf

Araştırma yapma, bilgiyi karşılaştırma ve kavramlar arasında ilişki kurma.

Lise 9–12. sınıf

Soyut düşünme, bilimsel açıklama ve eleştirel okuma.

Tanıklar, düzeyler ve görsel içerikler hakkında

Tanımlar, öğrenme amaçları ve düzey önerileri BİTİGÇİ özgün içerik üretimi kapsamında hazırlanır. Düzeyler sınıf bantlarına göre başlangıç önerisidir; her öğrencinin sözcük deneyimi farklıdır. Sözcük sıklığı tek başına düzey belirlemez; anlamın somutluğu, gerekli ön bilgi ve öğrenme amacı birlikte değerlendirilir.

Tanıklar Bitigçi derlemindeki cümlelerden seçilir. Alıntı, kaynağı ve derlem cümle numarasıyla gösterilir. Yalnız noktalama çevresindeki boşluklar okunabilirlik için düzenlenir; cümlenin bir bölümü seçilmişse belirtilir. Tanıklardaki dil, yazıldığı kaynağın dilidir.

Özgün çizim ve animasyonlar öğrenmeye yardımcı olmak için hazırlanır; kaynak metinden alıntı sayılmaz. Görseller alternatif metinle, animasyonlar durdurma ve adımlama denetimleriyle sunulur.

Sınıf bantları için: MEB İlkokul Türkçe, MEB Ortaokul Türkçe ve öğretim programları.

Seçili maddeleri metin olarak indirJSON indir