Bitigçi Okul Sözlükleri

Sözcüklerle büyüyen
bir öğrenme yolculuğu.

Doğayı tanımak, birlikte yaşamak, araştırmak ve düşüncelerini anlatmak için. Sözcüklerin anlamlarını düzeyine göre keşfet; gerçek metinlerde nasıl kullanıldıklarını gör.

2316 madde · 4113 anlam · 4144 derlem tanığı

Üç çocuk birlikte fidan dikiyor; biri fidanı tutuyor, biri toprağı yerleştiriyor, diğeri su getiriyor.
yardımlaşmak Bir işi yaparken birbirine yardım etmek.

SÖZCÜKLERİ KEŞFET

Her düzeyden sözcükler

2316 madde

barut

isim
OrtaokulOkuma ve anlatma

Kapalı bir hacimde tutuşturulduğunda aniden genişleyen gaz üreten ve böylece itme gücü sağlayan kimyasal karışım.

Derlem tanığıyla

basınç

isim
OrtaokulDoğa ve bilim

Yükün temas ettiği yüzeye ne ölçüde yoğunlaştığını gösteren fiziksel büyüklük.

Derlem tanığıyla

basınçlamak

fiil
LiseOkuma ve anlatma

Kapalı bir bölümde veya akış hattında gazın basıncını kontrollü biçimde artırmak, yüksek irtifada yolcu kabininde solunabilir koşulları sürdürürken motor düzeneklerinde hava akışını gereken düzeyde tutacak teknik ayarı yapmak.

Derlem tanığıyla

basın kartı

isim
LiseOkuma ve anlatma

Haber toplama ve yayımlama işiyle uğraşan kişinin mesleki kimliğini göstermeye yarayan, belirli kurumların düzenleyip verdiği ve bazı çalışma alanlarına girişte yetkinin denetlenmesini sağlayan belge.

Derlem tanığıyla

basil

isim
LiseDoğa ve bilim

Mikroskop altında uzunca çubuk gibi görünen bakteri biçimi; türleri tek tek, çiftler hâlinde ya da art arda dizilmiş bulunabilir.

Derlem tanığıyla

basiret

isim
OrtaokulOkuma ve anlatma

Olayların yalnız bugünkü görünüşüne bakmayıp olası sonuçlarını zamanında sezerek yerinde karar verebilme yetisi.

Derlem tanığıyla

basitleştirmek

fiil
OrtaokulOkuma ve anlatma

Bir metni, işlemi veya arayüzü izlemek için gereken adım sayısını azaltıp temel işlevi daha anlaşılır kılmak.

Derlem tanığıyla

basit faiz

isim
LiseAraştırma ve düşünme

Başlangıçta ödünç verilen sermayenin tutarı esas alınarak hesaplanan, önceki hesap aralıklarında oluşan getiri yeni hesabın tabanına katılmadığı için artışı aynı oran ve süre boyunca doğrusal kalan parasal karşılık.

Derlem tanığıyla

basketbol

isim
OrtaokulOkuma ve anlatma

Sahada beşer oyuncuyla yer alan iki grubun topu elden ele aktarıp yükseltilmiş potaya atarak puan topladığı spor.

Derlem tanığıyla

basur

isim
LiseOkuma ve anlatma

Makat çevresindeki veya rektum çıkışındaki damar yastıkçıkları şişerek dışkılama sırasında kanama, kaşıntı ya da ağrı oluşturabilen sağlık sorunu, iç ve dış yerleşimine göre yakınmaları değişen durum; mayasıl, hemoroit.

Derlem tanığıyla

başarmak

fiil
İlkokulOkuma ve anlatma

Uğraşılan hedefe güçlükler aşıldıktan sonra varmak.

Derlem tanığıyla

başhekim

isim
LiseOkuma ve anlatma

Bir hastanede sağlık hizmetlerinin en üst düzeyde sunulması için hizmetlerin düzenlenmesinden, yürütülmesinden ve denetlenmesinden sorumlu yönetici hekim; başdoktor, baştabip, sertabip.

Derlem tanığıyla

başhemşire

isim
OrtaokulOkuma ve anlatma

Sağlık kuruluşlarında hemşirelik hizmetlerinin en üst düzeyde sunulması için hizmetlerin düzenlenmesinden, yürütülmesinden ve denetlenmesinden sorumlu yönetici hemşire.

Derlem tanığıyla

başimam

isim
LiseOkuma ve anlatma

Çok sayıda din görevlisinin hizmet verdiği büyük camide ibadeti yönetme ve görevliler arasındaki iş bölümünü düzenleme bakımından önceliği olan, diğer imamların çalışmalarını da eşgüdümleyen görevli, gerektiğinde toplu ibadette öncülüğü üstlenir.

Derlem tanığıyla

başkası

isim
İlkokulOkuma ve anlatma

Sözü edilen ya da bilinen kişinin dışında kalan ayrı bir insanı gösteren belgisiz zamir.

Derlem tanığıyla

başkomutan

isim
OrtaokulOkuma ve anlatma

Bir ülkenin silahlı kuvvetlerinin genel sevk ve yönetiminde en üst yetkiyi kullanan görevli.

Derlem tanığıyla

başsavcı

isim
OrtaokulOkuma ve anlatma

Ceza yargılamasında kamu adına dava açma işlerini yöneten hukuk yetkilisi.

Derlem tanığıyla

başüstüne

ünlem
OrtaokulOkuma ve anlatma

Kendisine yöneltilen bir görev veya isteği gecikmeden yerine getireceğini söyleyen kişinin, sözünün arkasında durmaya hazır olduğunu ve muhatabına saygı gösterdiğini aynı anda anlatan kısa, kesin kabul ifadesi; oldu.

Derlem tanığıyla

baş örtüsü

isim
OrtaokulOkuma ve anlatma

Saçları ve başın üst bölümünü kapatmak amacıyla kullanılan, bağlanma biçimi ve kumaşı yaşanılan çevreye ya da kişisel tercihe göre değişebilen, çoğunlukla omuzlara da uzanan kumaş parçası; başörtü, bürgü, örtme, leçek.

Derlem tanığıyla

baş üstü

isim
LiseOkuma ve anlatma

Pruva yakınındaki güvertede, demirin hazırlanıp denize bırakıldığı ve zincirinin yönetildiği güverte bölümü olup buradaki donanım yanaşma ve demirleme sırasında kullanılır; gemiciler bu alanı kıç taraftan ayırarak adlandırır.

Derlem tanığıyla

bateri

isim
OrtaokulOkuma ve anlatma

Müzik icrasında tempoyu üretmek üzere ayak pedalı ve çubuklarla birlikte çalınan, farklı büyüklükteki kasnaklı yüzeyler ile metal plakaların aynı düzen içinde yer aldığı, bir icracının birden çok sesi eş zamanlı çıkarabildiği vurgu takımı; davul.

Derlem tanığıyla

bavul

isim
İlkokulOkuma ve anlatma

Seyahate çıkarken giysi ve kişisel gereçlerin topluca yerleştirildiği, kapağı kapanabilen bagaj eşyası.

Derlem tanığıyla

baykuş

isim
İlkokulDoğa ve bilim

Çoğu türü geceleri avlanan, başını geniş açıyla çevirebilen ve uçarken az ses çıkaran yırtıcı kuş.

Derlem tanığıyla

bayramlaşmak

fiil
OrtaokulOkuma ve anlatma

Bayram günlerinde karşılıklı iyi dilek iletip birbirini ziyaret ederek ya da uzaktan haberleşerek ortak sevinci paylaşmak.

Derlem tanığıyla

BİRİKEREK BÜYÜYEN SÖZLÜK

Bir sözcük, farklı öğrenme basamakları.

Düzeyi her anlam için ayrı öneriyoruz. Yakın çevredeki somut anlamlardan bilimsel ve soyut anlamlara ilerliyoruz. Örneğin bitkinin kökü ile bir sözcüğün kökü aynı öğrenme amacına hizmet etmiyor.

İlkokul 1–4. sınıf

Yakın çevreyi tanıma, birlikte yaşama ve öğrenme alışkanlıkları.

Ortaokul 5–8. sınıf

Araştırma yapma, bilgiyi karşılaştırma ve kavramlar arasında ilişki kurma.

Lise 9–12. sınıf

Soyut düşünme, bilimsel açıklama ve eleştirel okuma.

Tanıklar, düzeyler ve görsel içerikler hakkında

Tanımlar, öğrenme amaçları ve düzey önerileri BİTİGÇİ özgün içerik üretimi kapsamında hazırlanır. Düzeyler sınıf bantlarına göre başlangıç önerisidir; her öğrencinin sözcük deneyimi farklıdır. Sözcük sıklığı tek başına düzey belirlemez; anlamın somutluğu, gerekli ön bilgi ve öğrenme amacı birlikte değerlendirilir.

Tanıklar Bitigçi derlemindeki cümlelerden seçilir. Alıntı, kaynağı ve derlem cümle numarasıyla gösterilir. Yalnız noktalama çevresindeki boşluklar okunabilirlik için düzenlenir; cümlenin bir bölümü seçilmişse belirtilir. Tanıklardaki dil, yazıldığı kaynağın dilidir.

Özgün çizim ve animasyonlar öğrenmeye yardımcı olmak için hazırlanır; kaynak metinden alıntı sayılmaz. Görseller alternatif metinle, animasyonlar durdurma ve adımlama denetimleriyle sunulur.

Sınıf bantları için: MEB İlkokul Türkçe, MEB Ortaokul Türkçe ve öğretim programları.

Seçili maddeleri metin olarak indirJSON indir