Bitigçi Okul Sözlükleri

Sözcüklerle büyüyen
bir öğrenme yolculuğu.

Doğayı tanımak, birlikte yaşamak, araştırmak ve düşüncelerini anlatmak için. Sözcüklerin anlamlarını düzeyine göre keşfet; gerçek metinlerde nasıl kullanıldıklarını gör.

2316 madde · 4113 anlam · 4144 derlem tanığı

Üç çocuk birlikte fidan dikiyor; biri fidanı tutuyor, biri toprağı yerleştiriyor, diğeri su getiriyor.
yardımlaşmak Bir işi yaparken birbirine yardım etmek.

SÖZCÜKLERİ KEŞFET

Her düzeyden sözcükler

2316 madde

betimleme

isim
İlkokulOkuma ve anlatma

Bir kişinin, yerin veya olayın ayırt edici yönlerini sözcüklerle görünür hâle getiren anlatım.

Derlem tanığıyla

beyincik

isim
OrtaokulDoğa ve bilim

Beynin arka alt tarafında kasların birlikte çalışmasını ve bedenin konumunu hassas biçimde ayarlayan sinir dokusu, yürüme ve uzanma gibi eylemlerin düzgün zamanlanmasında duyulardan gelen bilgiyi işleyip gerekli düzeltmeyi sağlayan organ.

Derlem tanığıyla

bıktırmak

fiil
OrtaokulOkuma ve anlatma

Aynı davranışı veya sözü uzun süre yineleyerek karşısındakinin sabrını tüketmek, önce katlandığı bir kişi ya da etkinlikle uğraşma isteğini azaltıp ondan uzaklaşmayı istemesine yol açacak kadar bunaltmak.

Derlem tanığıyla

bıyıklı balık

isim
LiseDoğa ve bilim

Ağız kenarındaki dokunmaya duyarlı uzantılarıyla akarsu ve göllerin dibinde besin arayan, eti yenebilen ve erişkinleri oldukça iri ölçülere ulaşabilen, çoğunlukla dip bölgelerde dolaşan tatlı su canlısı (Barbus fluviatilis).

Derlem tanığıyla

biblo

isim
İlkokulOkuma ve anlatma

Raf veya masa üzerinde görsel süs olarak duran, genellikle küçük boyutlu yapılmış dekoratif nesne.

Derlem tanığıyla

biçimsel

sıfat
OrtaokulOkuma ve anlatma

Bir nesnenin, metnin veya düzenin içeriğinden çok kuruluş şekli, görünüşü ve parçalarının yerleşimiyle ilgili olan.

Derlem tanığıyla

biçimsizleşmek

fiil
İlkokulOkuma ve anlatma

Bir nesnenin düzenli dış çizgilerini veya beklenen yapısını yitirerek düzensiz görünür duruma geçmek.

Derlem tanığıyla

bidon

isim
İlkokulOkuma ve anlatma

İçecek, yakıt veya başka dökülebilir ürünleri taşıma ve saklama amacıyla üretilmiş, kapağı sıkıca kapanan kap.

Derlem tanığıyla

biftek

isim
OrtaokulOkuma ve anlatma

Büyükbaş hayvanın belirli kas bölgelerinden kesilip ana yemek olarak hazırlanan et parçası; tavada veya açık ateşte pişirilebilir.

Derlem tanığıyla

bigudi

isim
OrtaokulOkuma ve anlatma

Saç tutamının çevresine sarılıp belli süre bekletilmesiyle kıvrım verilmesini sağlayan küçük silindir, sünger, plastik ya da metalden yapılarak ısı veya nemle birlikte dalganın oluşmasına yardım eden bakım aracı; sarmaç.

Derlem tanığıyla

bijon anahtarı

isim
LiseOkuma ve anlatma

Araç tekerleğini göbeğe bağlayan somunların köşelerine oturan sağlam metal ağızlarıyla el gücünü döndürme kuvvetine çeviren, bağlantıyı gevşetmeye veya yeniden sıkmaya yarayan, yolda teker değiştirme takımında taşınan el aracı.

Derlem tanığıyla

bikini

isim
İlkokulOkuma ve anlatma

Yüzmeye elverişli iki ayrı bölümün gövdenin üstünü ve altını örttüğü hafif giyim türü.

Derlem tanığıyla

bildirişmek

fiil
LiseOkuma ve anlatma

İnsanlar arasında sözcük, ses ve bedensel hareketleri karşılıklı kullanıp iletileri alarak ortak bir iletişim zemini kurmak, karşı taraftan gelen yanıta göre yanlış kavranan noktaları yeniden açıklamak.

Derlem tanığıyla

bilgelik

isim
LiseAraştırma ve düşünme

Bilgi ve yaşam deneyimini olayları değerlendirmede, yerinde karar vermede ve başkalarına yol göstermede ölçülü biçimde kullanabilme yetkinliği.

Derlem tanığıyla

bilgilendirmek

fiil
İlkokulOkuma ve anlatma

Karar verecek veya gelişmeyi izleyecek kişiye konuyla ilgili verileri anlaşılır biçimde aktarmak.

Derlem tanığıyla

bilgilenmek

fiil
LiseOkuma ve anlatma

Bir konuda daha önce bilinmeyen olguları güvenilir kaynaklardan öğrenmek, alınan açıklamaları anlayıp önceki bilgilerle ilişkilendirerek konuyu daha iyi değerlendirecek duruma gelmek, öğrenilenlerin güvenilirliğini gerektiğinde başka kaynaklarla sınamak.

Derlem tanığıyla

bilgileşim

isim
LiseOkuma ve anlatma

İşletmelerin veya kurumların ellerindeki verileri, araştırma sonuçlarını ya da uzmanlık birikimini ekonomik bir değer olarak başka kuruluşlara sunup bunun karşılığında ücret aldığı, bilgi alışverişini ticari ilişkiye dönüştüren faaliyet; bilsat.

Derlem tanığıyla

bilgisayar

isim
OrtaokulOkuma ve anlatma

Verileri önceden belirlenmiş komut dizilerine göre alan, belleğinde saklayan, işleyen ve sonuç üreten elektronik aygıt.

Derlem tanığıyla

bilgisayarlaşmak

fiil
LiseOkuma ve anlatma

Bir kurum ya da çalışma alanı kayıt, hesaplama veya iletişim işlerini elektronik aygıtlara aktaracak biçimde dönüşmek, günlük işleyişinde sayısal araçları yaygın olarak kullanmaya başlamak, bilgiyi saklama ve paylaşma biçimlerini de değiştirmek.

Derlem tanığıyla

bilgisiz

sıfat
İlkokulOkuma ve anlatma

Bir konuda karar vermek veya konuşmak için gerekli temel verileri henüz öğrenmemiş.

Derlem tanığıyla

bilimselleştirmek

fiil
LiseOkuma ve anlatma

Bir çalışma alanındaki açıklama ve uygulamaları gözlenebilir verilerle sınanabilir kılmak, yöntemleri açıkça belirleyip sonuçların başkalarınca denetlenmesine elverecek düzeni kurmak, sonuçları yalnız otoriteye dayanarak savunmamak.

Derlem tanığıyla

bilimsel düşünce

isim
LiseOkuma ve anlatma

Gözlem ve sınanabilir kanıtlardan hareket ederek bir olguyu açıklamaya çalışan, ileri sürülen yargıları eleştiriye açık tutan, sonuçlarını yeni veriler karşısında gözden geçirebilen sistemli akıl yürütme biçimi.

Derlem tanığıyla

bilinç

isim
LiseOkuma ve anlatma

Kişinin kendi varlığını, yaşadıklarını ve çevresinde olup bitenleri fark ederek bunlarla ilişkisini kurabilmesi; duyduklarını ve yaptıklarını yalnızca yaşamakla kalmaz, onlara yönelip gerektiğinde davranışını değiştirebilir; şuur.

Derlem tanığıyla

bilinçaltı

isim
LiseAraştırma ve düşünme

Kişinin o anda açıkça düşünmediği anı, eğilim ve çağrışımların yaşantısını etkileyebildiği ve uygun uyaranla yeniden fark edilebildiği, özellikle ruh çözümlemesinde ele alınan zihinsel alan; şuuraltı, tahteşşuur.

Derlem tanığıyla

BİRİKEREK BÜYÜYEN SÖZLÜK

Bir sözcük, farklı öğrenme basamakları.

Düzeyi her anlam için ayrı öneriyoruz. Yakın çevredeki somut anlamlardan bilimsel ve soyut anlamlara ilerliyoruz. Örneğin bitkinin kökü ile bir sözcüğün kökü aynı öğrenme amacına hizmet etmiyor.

İlkokul 1–4. sınıf

Yakın çevreyi tanıma, birlikte yaşama ve öğrenme alışkanlıkları.

Ortaokul 5–8. sınıf

Araştırma yapma, bilgiyi karşılaştırma ve kavramlar arasında ilişki kurma.

Lise 9–12. sınıf

Soyut düşünme, bilimsel açıklama ve eleştirel okuma.

Tanıklar, düzeyler ve görsel içerikler hakkında

Tanımlar, öğrenme amaçları ve düzey önerileri BİTİGÇİ özgün içerik üretimi kapsamında hazırlanır. Düzeyler sınıf bantlarına göre başlangıç önerisidir; her öğrencinin sözcük deneyimi farklıdır. Sözcük sıklığı tek başına düzey belirlemez; anlamın somutluğu, gerekli ön bilgi ve öğrenme amacı birlikte değerlendirilir.

Tanıklar Bitigçi derlemindeki cümlelerden seçilir. Alıntı, kaynağı ve derlem cümle numarasıyla gösterilir. Yalnız noktalama çevresindeki boşluklar okunabilirlik için düzenlenir; cümlenin bir bölümü seçilmişse belirtilir. Tanıklardaki dil, yazıldığı kaynağın dilidir.

Özgün çizim ve animasyonlar öğrenmeye yardımcı olmak için hazırlanır; kaynak metinden alıntı sayılmaz. Görseller alternatif metinle, animasyonlar durdurma ve adımlama denetimleriyle sunulur.

Sınıf bantları için: MEB İlkokul Türkçe, MEB Ortaokul Türkçe ve öğretim programları.

Seçili maddeleri metin olarak indirJSON indir