Bitigçi Okul Sözlükleri

Sözcüklerle büyüyen
bir öğrenme yolculuğu.

Doğayı tanımak, birlikte yaşamak, araştırmak ve düşüncelerini anlatmak için. Sözcüklerin anlamlarını düzeyine göre keşfet; gerçek metinlerde nasıl kullanıldıklarını gör.

2316 madde · 4113 anlam · 4144 derlem tanığı

Üç çocuk birlikte fidan dikiyor; biri fidanı tutuyor, biri toprağı yerleştiriyor, diğeri su getiriyor.
yardımlaşmak Bir işi yaparken birbirine yardım etmek.

SÖZCÜKLERİ KEŞFET

Her düzeyden sözcükler

2316 madde

bilinçlendirmek

fiil
LiseOkuma ve anlatma

Birine karşılaştığı konunun neden, sonuç ve seçeneklerini anlaşılır biçimde göstermek, edindiği kavrayışı davranış ve kararlarına yansıtmasına yardım etmek, gerekli uyarı ve seçenekleri saklamadan sunmak; şuurlandırmak, şuurlaştırmak.

Derlem tanığıyla

bilinemez

isim
LiseAraştırma ve düşünme

Günümüzde insan aklının, gözlem araçlarının ve mevcut bilgi yollarının erişemediği için hakkında güvenilir ve kesin yargıya varılamayan, gözlem ve düşünceyle açıklanma sınırının dışında kabul edilen varlık, neden veya hakikat gibi soyut konu.

Derlem tanığıyla

bilinmeyen

sıfat
OrtaokulMatematik ve dil

Henüz değeri, kimliği veya nedeni belirlenmemiş olan şey.

Derlem tanığıyla

bilişsel

sıfat
OrtaokulOkuma ve anlatma

Bilgiyi algılama, dikkatle seçme, öğrenme, bellekte tutma ve kullanma gibi zihinsel işlemlerle ilgili olan.

Derlem tanığıyla

bilmezlik

isim
İlkokulOkuma ve anlatma

Bir konuya ilişkin bilgiye erişememe veya eldeki bilgiyi kavrayamama durumu.

Derlem tanığıyla

binlerce

sıfat
İlkokulOkuma ve anlatma

Tek tek sayılmayacak kadar çok ögeyi, bin sayısının katlarıyla yaklaşık olarak belirterek.

Derlem tanığıyla

binyıl

isim
LiseOkuma ve anlatma

Art arda gelen bin yılı kapsayan uzun zaman bölümü, tarihî olaylar veya insan topluluklarındaki değişimler daha geniş ölçekte ele alınırken başlangıcı ve sonu takvimle belirlenen dönem, başlangıç sınırı seçilen takvim düzenine göre saptanan; milenyum.

Derlem tanığıyla

birbiri

isim
OrtaokulOkuma ve anlatma

İki veya daha çok kişi ya da nesnenin ilişkide karşılıklı olarak ötekinin yerini tuttuğunu gösteren zamir.

Derlem tanığıyla

bireyselleştirmek

fiil
LiseOkuma ve anlatma

Genel bir ölçüyle ele alınan kişiyi, hizmeti veya olguyu tekil koşullarına göre değerlendirmek, ortak çerçeveyi her birinin ayırıcı özelliklerini gözeterek yeniden düzenlemek ve etkisini ayrıca izlemek.

Derlem tanığıyla

birkaç

sıfat
İlkokulOkuma ve anlatma

Sayıca sınırlı, birden çok fakat büyük bir topluluk oluşturmayan varlığı gösteren belgisiz sıfat.

Derlem tanığıyla

bisküvi

isim
İlkokulOkuma ve anlatma

Hamuru ince parçalar hâlinde biçimlendirilip fırında nemi azaltılarak pişirilen gevrek yiyecek.

Derlem tanığıyla

bitki topluluğu

isim
OrtaokulDoğa ve bilim

Aynı arazi parçasında doğal çevreye uyum sağlayıp birlikte yaşayan ot, çalı ve ağaç türlerinin oluşturduğu canlı örtü; üyelerin dağılımı iklim, toprak, su ve birbirleriyle kurdukları etkileşimle biçimlenir.

Derlem tanığıyla

biyoçeşitlilik

isim
LiseDoğa ve bilim

Canlı yaşamındaki çeşitliliğin bütünü; farklı türleri, aynı tür içindeki kalıtsal farklılıkları ve farklı ekosistemleri kapsar.

Derlem tanığıyla

biyoelektrik

isim
LiseOkuma ve anlatma

Organik kökenli maddelerin parçalanması veya mikroorganizmaların etkinliğiyle açığa çıkan enerjinin elektrik biçiminde elde edilmesi sonucu oluşan, biyolojik süreçleri kaynak olarak kullanan üretim düzeneklerinde depolanıp kullanılabilen enerji.

Derlem tanığıyla

biyoenerji

isim
LiseOkuma ve anlatma

Bitkisel kalıntılar, hayvansal atıklar ve başka organik kaynakların dönüştürülmesiyle ısı, elektrik veya taşıt gücü sağlamaya yarayan, hammaddesi yeniden üretilebildiği için fosil kaynaklardan ayrılan ve farklı yakıt biçimlerine çevrilebilen güç türü.

Derlem tanığıyla

biyolog

isim
İlkokulOkuma ve anlatma

Canlıların yapısını, yaşam süreçlerini ve çevreleriyle ilişkilerini bilimsel yöntemlerle araştıran uzman.

Derlem tanığıyla

biyopsi

isim
OrtaokulOkuma ve anlatma

Hastalığın niteliğini belirlemeye yardımcı olmak üzere bedendeki şüpheli bölgeden küçük bir örnek alınması ve laboratuvarda değerlendirilmesi işlemi.

Derlem tanığıyla

bloknot

isim
İlkokulOkuma ve anlatma

Kısa notlar yazmak için kullanılan, küçük ve kolayca koparılabilen sayfalardan oluşan defter.

Derlem tanığıyla

bluz

isim
İlkokulOkuma ve anlatma

Üst gövdeyi örten, çoğu modelde gömleğe göre daha serbest kesimli hafif giyim parçası; dokuma veya örme teknikleriyle hazırlanabilir.

Derlem tanığıyla

boğmaca

isim
OrtaokulOkuma ve anlatma

Solunum yoluyla kişiden kişiye geçebilen bir bakterinin neden olduğu, art arda gelen şiddetli öksürme atakları ve atak sonrasında soluk alırken duyulabilen tiz sesle ayırt edilen, özellikle bebeklerde soluk almayı güçleştirerek ağırlaşabilen solunum yolu enfeksiyonu.

Derlem tanığıyla

boğumlanma bölgesi

isim
LiseOkuma ve anlatma

Konuşma sesinin üretiminde hava yolunun dil, dudak, diş ya da damak hareketleriyle daraltıldığı veya kapatıldığı belirli yer, aynı sesin ayırt edici niteliğini ve oluşma biçimini açıklamada başvurulan üretim odağı.

Derlem tanığıyla

bohem

sıfat
LiseOkuma ve anlatma

Gündelik yaşamını katı mesai ve yerleşik toplumsal alışkanlıklara göre düzenlemeyen kişi ya da yaşam biçimi için söylenir.

Derlem tanığıyla

boksör

isim
İlkokulOkuma ve anlatma

Kuralları belirlenmiş karşılaşmada eldivenli yumruklarla mücadele eden sporcu.

Derlem tanığıyla

bombardıman uçağı

isim
OrtaokulOkuma ve anlatma

Düşmanın savaş kapasitesini zayıflatmak amacıyla uzak bir hedefe büyük miktarda bomba bırakmak üzere tasarlanmış, orta ve uzun menzilli uçak.

Derlem tanığıyla

BİRİKEREK BÜYÜYEN SÖZLÜK

Bir sözcük, farklı öğrenme basamakları.

Düzeyi her anlam için ayrı öneriyoruz. Yakın çevredeki somut anlamlardan bilimsel ve soyut anlamlara ilerliyoruz. Örneğin bitkinin kökü ile bir sözcüğün kökü aynı öğrenme amacına hizmet etmiyor.

İlkokul 1–4. sınıf

Yakın çevreyi tanıma, birlikte yaşama ve öğrenme alışkanlıkları.

Ortaokul 5–8. sınıf

Araştırma yapma, bilgiyi karşılaştırma ve kavramlar arasında ilişki kurma.

Lise 9–12. sınıf

Soyut düşünme, bilimsel açıklama ve eleştirel okuma.

Tanıklar, düzeyler ve görsel içerikler hakkında

Tanımlar, öğrenme amaçları ve düzey önerileri BİTİGÇİ özgün içerik üretimi kapsamında hazırlanır. Düzeyler sınıf bantlarına göre başlangıç önerisidir; her öğrencinin sözcük deneyimi farklıdır. Sözcük sıklığı tek başına düzey belirlemez; anlamın somutluğu, gerekli ön bilgi ve öğrenme amacı birlikte değerlendirilir.

Tanıklar Bitigçi derlemindeki cümlelerden seçilir. Alıntı, kaynağı ve derlem cümle numarasıyla gösterilir. Yalnız noktalama çevresindeki boşluklar okunabilirlik için düzenlenir; cümlenin bir bölümü seçilmişse belirtilir. Tanıklardaki dil, yazıldığı kaynağın dilidir.

Özgün çizim ve animasyonlar öğrenmeye yardımcı olmak için hazırlanır; kaynak metinden alıntı sayılmaz. Görseller alternatif metinle, animasyonlar durdurma ve adımlama denetimleriyle sunulur.

Sınıf bantları için: MEB İlkokul Türkçe, MEB Ortaokul Türkçe ve öğretim programları.

Seçili maddeleri metin olarak indirJSON indir