Bitigçi Okul Sözlükleri

Sözcüklerle büyüyen
bir öğrenme yolculuğu.

Doğayı tanımak, birlikte yaşamak, araştırmak ve düşüncelerini anlatmak için. Sözcüklerin anlamlarını düzeyine göre keşfet; gerçek metinlerde nasıl kullanıldıklarını gör.

2316 madde · 4113 anlam · 4144 derlem tanığı

Üç çocuk birlikte fidan dikiyor; biri fidanı tutuyor, biri toprağı yerleştiriyor, diğeri su getiriyor.
yardımlaşmak Bir işi yaparken birbirine yardım etmek.

SÖZCÜKLERİ KEŞFET

Her düzeyden sözcükler

2316 madde

cüruf

isim
LiseOkuma ve anlatma

Maden eritilirken yüzeyde biriken yabancı maddelerden ya da yakılan kömürden geriye kalan işe yaramaz katı artık.

Derlem tanığıyla

cürüm

isim
LiseAraştırma ve düşünme

Hukuk düzenince yasaklanıp yaptırıma bağlanan eylem; daha hafif kullanımda kusurlu veya hatalı davranış.

Derlem tanığıyla

cüzdan

isim
İlkokulOkuma ve anlatma

Katlanabilir yapısı içinde para, kart ve küçük belgelerin taşındığı eşya; ayrıca kimlik verilerini içeren resmî belge türü.

Derlem tanığıyla

çevre

isim
İlkokulDoğa ve bilim

İçinde yaşadığımız veya bulunduğumuz yer ve etrafımızdaki canlılarla cansız varlıkların bütünü.

Derlem tanığıyla

çıkarım

isim
LiseAraştırma ve düşünme

Eldeki bilgilerden, gözlemlerden veya kabul edilen önermelerden hareketle ulaşılan sonuç; bu sonuca ulaşma işlemi.

Derlem tanığıyla

çözümleme

isim
LiseAraştırma ve düşünme

Bir bütünü oluşturan öğeleri ve bu öğelerin birbirleriyle ilişkilerini ayırarak inceleme.

Derlem tanığıyla

dayanışma

isim
OrtaokulBirlikte yaşam

İnsanların ortak bir ihtiyacı karşılamak, bir güçlüğü aşmak veya bir amacı gerçekleştirmek için birbirine destek olup emek ve imkânlarını bir araya getirmesi.

Derlem tanığıyla

değişken

isim
LiseMatematik ve dil

Bir araştırma, deney veya matematiksel modelde farklı değerler alabilen; değişimi ölçülen, etkisi incelenen ya da sonucu açıklamak için kullanılan özellik veya nicelik.

Derlem tanığıyla

deney

isim
OrtaokulAraştırma ve düşünme

Bir soruya yanıt aramak veya bir düşünceyi sınamak için koşulları belirlenerek yapılan ve sonuçları gözlenen uygulama.

Derlem tanığıyla

döngü

isim
OrtaokulDoğa ve bilim

Bir varlığın ya da sürecin birbirini izleyen aşamalardan geçerek ilerlemesi ve tamamlanması; bazı döngüler son aşamadan sonra yeniden başlar.

Derlem tanığıyla

ekosistem

isim
OrtaokulDoğa ve bilim

Bir alandaki canlılarla su, hava, toprak gibi cansız çevre öğelerinin birbirini etkileyerek oluşturduğu sistem.

Derlem tanığıyla

eleştiri

isim
LiseOkuma ve anlatma

Bir eseri, düşünceyi veya uygulamayı belirli ölçütlere göre inceleyip güçlü ve zayıf yanlarını gerekçelerle ortaya koyma; bu amaçla yazılan metin.

Derlem tanığıyla

emek

isim
İlkokulBirlikte yaşam

Bir işi yapmak için harcanan zaman, güç ve çaba.

Derlem tanığıyla

erozyon

isim
OrtaokulDoğa ve bilim

Toprağın parçalarının su veya rüzgârın etkisiyle bulunduğu yerden ayrılıp başka yerlere taşınması.

Derlem tanığıyla

gerekçe

isim
LiseAraştırma ve düşünme

Bir görüşün, kararın veya davranışın neden doğru, uygun ya da gerekli sayıldığını açıklayan dayanak.

Derlem tanığıyla

gölge

isim
İlkokulDoğa ve bilim

Güneşten ya da başka bir kaynaktan gelen ışığın, önüne çıkan bir varlık yüzünden ulaşamadığı yerde oluşan karanlık alan.

Derlem tanığıyla

gözlem

isim
OrtaokulAraştırma ve düşünme

Bir varlığı, olayı veya değişimi bilgi edinmek amacıyla duyularla ya da araçlarla dikkatle izleme.

Derlem tanığıyla

hipotez

isim
LiseAraştırma ve düşünme

Bir olayı veya değişkenler arasındaki ilişkiyi açıklamak için öne sürülen, gözlem ya da deneyle sınanabilir önerme.

Derlem tanığıyla

ışık

isim
İlkokulDoğa ve bilim

Güneş, lamba gibi kaynaklardan yayılan ve çevremizdeki şeyleri görmemizi sağlayan enerji.

Derlem tanığıyla

ironi

isim
LiseOkuma ve anlatma

Söylenen sözün görünürdeki anlamıyla asıl anlatılmak istenen arasında karşıtlık kurarak ince bir alay veya eleştiri oluşturma yolu.

Derlem tanığıyla

iş birliği

isim
İlkokulBirlikte yaşam

İnsanların ortak bir amacı gerçekleştirmek için görevleri, düşünceleri veya araçları paylaşarak birlikte çalışması.

Derlem tanığıyla

kanıt

isim
OrtaokulAraştırma ve düşünme

Bir iddianın doğru olup olmadığını değerlendirmeye yarayan bilgi, bulgu veya belge.

Derlem tanığıyla

karşılaştırmak

fiil
OrtaokulAraştırma ve düşünme

İki ya da daha çok şeyin benzer ve farklı yönlerini aynı ölçütlere göre birlikte incelemek.

Derlem tanığıyla

kök

isim
İlkokulDoğa ve bilim

Bitkinin genellikle toprağın içinde bulunan, onu bulunduğu yere tutunduran ve suyla mineralleri almasını sağlayan bölümü.

OrtaokulMatematik ve dil

Bir sözcüğün, o sözcükle anlam ilişkisini koruyan ve daha küçük anlamlı parçalara ayrılamayan temel bölümü.

Derlem tanığıyla

BİRİKEREK BÜYÜYEN SÖZLÜK

Bir sözcük, farklı öğrenme basamakları.

Düzeyi her anlam için ayrı öneriyoruz. Yakın çevredeki somut anlamlardan bilimsel ve soyut anlamlara ilerliyoruz. Örneğin bitkinin kökü ile bir sözcüğün kökü aynı öğrenme amacına hizmet etmiyor.

İlkokul 1–4. sınıf

Yakın çevreyi tanıma, birlikte yaşama ve öğrenme alışkanlıkları.

Ortaokul 5–8. sınıf

Araştırma yapma, bilgiyi karşılaştırma ve kavramlar arasında ilişki kurma.

Lise 9–12. sınıf

Soyut düşünme, bilimsel açıklama ve eleştirel okuma.

Tanıklar, düzeyler ve görsel içerikler hakkında

Tanımlar, öğrenme amaçları ve düzey önerileri BİTİGÇİ özgün içerik üretimi kapsamında hazırlanır. Düzeyler sınıf bantlarına göre başlangıç önerisidir; her öğrencinin sözcük deneyimi farklıdır. Sözcük sıklığı tek başına düzey belirlemez; anlamın somutluğu, gerekli ön bilgi ve öğrenme amacı birlikte değerlendirilir.

Tanıklar Bitigçi derlemindeki cümlelerden seçilir. Alıntı, kaynağı ve derlem cümle numarasıyla gösterilir. Yalnız noktalama çevresindeki boşluklar okunabilirlik için düzenlenir; cümlenin bir bölümü seçilmişse belirtilir. Tanıklardaki dil, yazıldığı kaynağın dilidir.

Özgün çizim ve animasyonlar öğrenmeye yardımcı olmak için hazırlanır; kaynak metinden alıntı sayılmaz. Görseller alternatif metinle, animasyonlar durdurma ve adımlama denetimleriyle sunulur.

Sınıf bantları için: MEB İlkokul Türkçe, MEB Ortaokul Türkçe ve öğretim programları.

Seçili maddeleri metin olarak indirJSON indir