BİTİGÇİ OKUL SÖZLÜKLERİ

Sözcüklerle büyüyen
bir öğrenme yolculuğu.

Doğayı tanımak, birlikte yaşamak, araştırmak ve düşüncelerini anlatmak için. Sözcüklerin anlamlarını düzeyine göre keşfet; gerçek metinlerde nasıl kullanıldıklarını gör.

2316 madde · 4113 anlam · 4144 derlem tanığı

Üç çocuk birlikte fidan dikiyor; biri fidanı tutuyor, biri toprağı yerleştiriyor, diğeri su getiriyor.
yardımlaşmak Bir işi yaparken birbirine yardım etmek.

SÖZCÜKLERİ KEŞFET

Her düzeyden sözcükler

2316 madde

kuram

isim
LiseAraştırma ve düşünme

Bir alandaki olayları ve aralarındaki ilişkileri tutarlı kavramlar ve ilkelerle açıklayan, araştırmalarla değerlendirilen düşünce sistemi.

Derlem tanığıyla

kültür

isim
OrtaokulBirlikte yaşam

Bir topluluğun zaman içinde oluşturduğu ve kuşaktan kuşağa aktardığı dil, bilgi, sanat, inanç, gelenek ve yaşama biçimlerinin bütünü.

Derlem tanığıyla

merak

isim
İlkokulAraştırma ve düşünme

Bir şeyi öğrenme, anlama veya keşfetme isteği; insanı soru sormaya, dikkatle bakmaya ve araştırmaya yönelten duygu.

Derlem tanığıyla

metafor

isim
LiseOkuma ve anlatma

Bir şeyi, başka bir şeyin adı veya özellikleri üzerinden düşünerek anlatma yolu; eğretileme.

Derlem tanığıyla

olasılık

isim
LiseMatematik ve dil

Bir olayın belirli koşullarda gerçekleşebilme derecesi; olanaksızlık ile kesinlik arasında bulunur ve sayı ile gösterilebilir.

Derlem tanığıyla

ölçüt

isim
OrtaokulAraştırma ve düşünme

Bir şeyi değerlendirmek, karşılaştırmak veya seçmek için temel alınan özellik ya da koşul.

Derlem tanığıyla

örüntü

isim
OrtaokulMatematik ve dil

Sayıların, şekillerin, seslerin veya olayların belirli bir kurala göre sıralanması ya da yinelenmesiyle oluşan düzen.

Derlem tanığıyla

özet

isim
OrtaokulOkuma ve anlatma

Bir metnin, konuşmanın veya olayın temel düşüncesini ve önemli noktalarını, ayrıntıları azaltarak kısa biçimde aktaran anlatım.

Derlem tanığıyla

özgünlük

isim
LiseOkuma ve anlatma

Bir düşüncenin, eserin veya çalışmanın kendine özgü nitelikler taşıması ve başkasınınkini yalnızca yinelemekle sınırlı kalmaması.

Derlem tanığıyla

özgürlük

isim
OrtaokulBirlikte yaşam

Bir kişinin düşüncelerini oluşturabilmesi, seçim yapabilmesi ve başkalarının haklarını çiğnemeden baskı altında kalmaksızın davranabilmesi durumu.

Derlem tanığıyla

paylaşmak

fiil
İlkokulBirlikte yaşam

Elindeki bir şeyin bir bölümünü başkasına vermek ya da onu başkasıyla birlikte kullanmak.

Derlem tanığıyla

sayı

isim
İlkokulMatematik ve dil

Varlıkların kaç tane olduğunu, sıralarını veya ölçülen bir büyüklüğün değerini göstermeye yarayan matematik kavramı.

Derlem tanığıyla

soru

isim
İlkokulAraştırma ve düşünme

Bir şeyi öğrenmek, açıklığa kavuşturmak veya doğrulamak için cevap beklenerek söylenen ya da yazılan söz.

Derlem tanığıyla

sorumluluk

isim
İlkokulBirlikte yaşam

Üstlendiğin işleri yapma ve davranışlarının sonuçlarını kabul etme görevi.

Derlem tanığıyla

sürdürülebilirlik

isim
LiseDoğa ve bilim

Bir üretimin veya yaşam düzeninin, dayandığı doğal ve toplumsal kaynakları tüketip işleyişini bozmayacak ve gelecek kuşakların ihtiyaçlarını gözeten biçimde uzun süre devam edebilmesi.

Derlem tanığıyla

taslak

isim
OrtaokulOkuma ve anlatma

Bir yazının, çizimin, planın veya başka çalışmanın tamamlanmadan önce hazırlanan, değiştirilmeye ve geliştirilmeye açık ilk biçimi.

Derlem tanığıyla

tohum

isim
İlkokulDoğa ve bilim

İçinde yeni bir bitkinin başlangıcını taşıyan, uygun koşullarda filizlenebilen yapı.

Derlem tanığıyla

tutarlılık

isim
LiseAraştırma ve düşünme

Bir düşüncenin, açıklamanın veya davranışın kendi bölümleriyle çelişmeden aynı ilke ve bağlantıları koruması.

Derlem tanığıyla

tümevarım

isim
LiseAraştırma ve düşünme

Tek tek gözlem veya örneklerden hareketle daha genel bir sonuca ulaşma yolu.

Derlem tanığıyla

uzlaşma

isim
LiseBirlikte yaşam

Farklı görüş veya istekleri olan kişilerin karşılıklı olarak bazı değişiklikleri kabul edip ortak bir karara varması.

Derlem tanığıyla

veri

isim
OrtaokulAraştırma ve düşünme

Bir soruyu araştırmak için gözlem, ölçüm, sayım veya başka yollarla elde edilen ve incelenebilen bilgi.

Derlem tanığıyla

yardımlaşmak

fiil
İlkokulBirlikte yaşam

Bir işi yaparken veya bir güçlüğü aşarken birbirine yardım etmek.

Derlem tanığıyla

yuva

isim
İlkokulDoğa ve bilim

Kuşların ve bazı başka hayvanların barınmak veya yavrularını büyütmek için hazırladığı ya da kullandığı korunaklı yer.

Derlem tanığıyla

âciz

sıfat
LiseOkuma ve anlatma

Bir işi yapmaya veya güç bir durumu değiştirmeye gücü yetmeyen.

Derlem tanığıyla

BİRİKEREK BÜYÜYEN SÖZLÜK

Bir sözcük, farklı öğrenme basamakları.

Düzeyi her anlam için ayrı öneriyoruz. Yakın çevredeki somut anlamlardan bilimsel ve soyut anlamlara ilerliyoruz. Örneğin bitkinin kökü ile bir sözcüğün kökü aynı öğrenme amacına hizmet etmiyor.

İlkokul 1–4. sınıf

Yakın çevreyi tanıma, birlikte yaşama ve öğrenme alışkanlıkları.

Ortaokul 5–8. sınıf

Araştırma yapma, bilgiyi karşılaştırma ve kavramlar arasında ilişki kurma.

Lise 9–12. sınıf

Soyut düşünme, bilimsel açıklama ve eleştirel okuma.

Tanıklar, düzeyler ve görsel içerikler hakkında

Tanımlar, öğrenme amaçları ve düzey önerileri BİTİGÇİ özgün içerik üretimi kapsamında hazırlanır. Düzeyler sınıf bantlarına göre başlangıç önerisidir; her öğrencinin sözcük deneyimi farklıdır. Sözcük sıklığı tek başına düzey belirlemez; anlamın somutluğu, gerekli ön bilgi ve öğrenme amacı birlikte değerlendirilir.

Tanıklar Bitigçi derlemindeki cümlelerden seçilir. Alıntı, kaynağı ve derlem cümle numarasıyla gösterilir. Yalnız noktalama çevresindeki boşluklar okunabilirlik için düzenlenir; cümlenin bir bölümü seçilmişse belirtilir. Tanıklardaki dil, yazıldığı kaynağın dilidir.

Özgün çizim ve animasyonlar öğrenmeye yardımcı olmak için hazırlanır; kaynak metinden alıntı sayılmaz. Görseller alternatif metinle, animasyonlar durdurma ve adımlama denetimleriyle sunulur.

Sınıf bantları için: MEB İlkokul Türkçe, MEB Ortaokul Türkçe ve öğretim programları.

Seçili maddeleri metin olarak indirJSON indir