acı

(isim) Kahve, safra ya da kimi otlardaki sert tat ile biberin ağızda yanma hissi uyandıran etkisini birlikte kapsayan, çoğu kişinin ilk tadışta yadırgadığı tat türü; şekerli ve ballı tatların öbür ucu. Yemeğe bu tadı katan biber ya da sos için de söylenir.

(sıfat) Ağza alındığında dili, damağı yakan ya da sert bir tatla yüzü buruşturan (yiyecek, içecek); yemek ve sos için söylendiğinde bol biberli, baharatı ağır; kahve ya da çay için söylendiğinde şekersiz, sade.

(sıfat) Göze batacak kadar canlı ve doygun, yumuşaklıktan ve pastel geçişlerden yoksun, çevresindeki renklerden sertçe ayrılan (renk); özellikle yeşilin, kırmızının ve turuncunun çiğ, gözü yoran tonları için söylenir.

(sıfat) Kulağı tırmalayacak kadar tiz, sert ve kesik ya da can yanmasıyla, korkuyla koparılıp işiteni yürekten sarsan (ses, çığlık, inilti); ani frenle kayan lastiklerin, yaralanmış bir hayvanın ya da yas tutan birinin çıkardığı türden.

(sıfat, mecaz) Açıkta kalan yüzü ve elleri kesercesine sızlatan, kemiklere işleyip insanı titreten, sert ve dondurucu (rüzgâr, ayaz, soğuk); özellikle kış aylarında kuzeyden esen yellerin tende uyandırdığı kavurucu üşüme duygusunu anlatır.

(sıfat, mecaz) Yüreği yaralayıp insanda uzun süre silinmeyen bir keder, pişmanlık ya da kırgınlık bırakan; kabullenilmesi güç, hatırlandıkça sızlatan (haber, yenilgi, deneyim, söz); bağlamına göre kırıcı, üzücü, dokunaklı ya da kötü.

(isim) Vücudun bir yeri zedelendiğinde, hastalandığında ya da sıkıştırıldığında sinirler yoluyla duyulan; zonklama, sızı, yanma ya da batma biçiminde beliren, insanı kıvrandırabilen ve ondan kaçınma isteği doğuran hoşa gitmeyen duyum; ağrı.

(isim, mecaz) Sevilen birinin ölümü, bir ayrılık ya da onarılmaz bir yitim ardından yüreğe çöken, zamanla hafiflese de izi kolay silinmeyen, bir anıyla yeniden kabarabilen, kişiyi ya da bütün bir toplumu sarabilen keder; yara.

(isim) Savaş, zulüm, yoksulluk ya da felaket yüzünden insanların katlanmak zorunda kaldığı ağır sıkıntı, eziyet ve kayıpların bütünü; çoğunlukla çokluk ekiyle, bu türden yaşanmış ya da yaşatılmış olayların kendisi.