açmaz

(isim) Satrançta bir taşın, arkasında duran şahı ya da vezir gibi daha değerli bir taşı rakibin saldırısından perdelediği için hamle yapamaz kalması, kımıldatılırsa ötekini tehlikeye atacağından olduğu kareye mıhlanması.

(isim, tiyatro) Tuluat tiyatrosunda bir oyuncunun, sahnedeki ortağına espri patlatma ya da tekerleme döktürme fırsatı hazırlamak amacıyla attığı, ardından gelecek güldürüye zemin döşeyen kısa replik, bir tür laf pası.

(isim, mecaz) Hangi yol seçilirse seçilsin bir sakıncaya varılan, birbiriyle çatışan seçenekler arasında sıkışılıp kalınan, kuramda, siyasette ya da gündelik yaşamda çözümü güç görünen çelişkili, kısır döngülü durum, ikilem.