zemin

Bitigçi Sözlük Maddesi

zemin

(isim, spor, mecaz, eskimiş)
[zemi:ni] Farsça zemīn · 7 meanings
  1. 1.

    (isim) → taban (I).

  2. 2.

    (isim) Kumaş, süslü kâğıt, halı, yer muşambası, tablo vb. desenli nesnelerde, biçimlerin üzerinde yer aldığı renk.

  3. 3.

    (isim, mecaz) → temel.

  4. 4.

    (isim, mecaz) → ortam.

  5. 5.

    (isim, eskimiş) → dünya.

  6. 6.

    (isim, spor) Oyun sahasının yüzeyi.

  7. 7.
    Yeni

    (isim, mecaz) Bir görüş, ilişki, süreç veya kararın oluşmasına imkân veren dayanak ve koşullar bütünü.

    Description source: BİTİGÇİ özgün içerik üretimi · 02.07.2026 11:10:03 · Türkiye saati (UTC+3)

ADVANCED ANALYSES

zemin etimolojisi ve tarihsel dönemleri

Zemin, Farsça zamīn ‘yer, toprak’ sözünden alınmıştır (Eren, Stachowski, Räsänen, Karaağaç). Tarihsel Derlem'deki en eski tanığı Yûnus Emre Dîvânı'ndadır: _Delim teferrüc kıldum zemîn ü âsmân içinde_ (YED 339/1). XIV. yüzyılda Kıpçakça Gülistan Tercümesi ve Eski Anadolu Türkçesi Süheyl ü Nev-bahâr'da, XV. yüzyılda Çağatayca Leylî vü Mecnûn'da, XVI. yüzyılda Şiban Han Divanı'nda rūy-i zemin ‘yeryüzü’ öbeğinde geçer. Osmanlı Türkçesinde Evliya Çelebi Seyahatnâmesi'nin zemîn ü âsumân ‘yer ve gök’ ikilisinde görülür; Meninski 1687'de çeşitli anlamlarını verir. Kâmûs-ı Türkî ‘tarz, eda’ ve ‘anlam, içerik’ kullanımlarını, Karaağaç ‘temel, dayanak’ anlamını da kaydeder.

  1. 13. yüzyıl · Eski Anadolu Türkçesi: zemîn
  2. 14. yüzyıl · Kıpçak Türkçesi: zemin
  3. 14. yüzyıl · Eski Anadolu Türkçesi: zemin
  4. 15. yüzyıl · Çağatay Türkçesi: zemin
  5. 16. yüzyıl · Çağatay Türkçesi: zemin
  6. 17. yüzyıl · Osmanlı Türkçesi: zemîn
  7. 19. yüzyıl · Osmanlı Türkçesi: zemin
  8. 20. yüzyıl · Türkiye Türkçesi: zemin
Etimoloji Atlası'nda köken yolculuğunu aç

BD Bağlam Gösterimi · zemin

Not: Bu bölümde gösterilen cümleler, derlem cümle seçme algoritmasının otomatik seçimleridir. Cümlelerdeki görüş, ifade ve içerikler kaynak metinlere aittir; Bitigçi’yi bağlamaz ve Bitigçi’nin görüşünü ya da tutumunu yansıtmaz.

Sayfadaki özellikler henüz yüklenmedi. Lütfen kısa bir süre bekleyiniz.

Sonuçların yüklenmesi için hesaplama yapılıyor.

Cite this entry

Preparing citation formats for the current entry.

Dilsel parmak izi, terimlik, kullanım sicili, yerleşme ve veri kalitesi tek profilden yükleniyor…

Related Entries

zeminli zeminlik zeminsel zeminsiz zemin kat zemin suyu zemin etüdü zemin rengi zeminsizlik zemin bulmak zemin dokusu zemin etkisi zemin modeli zemin sunmak

The definition, field tag and the word family partnership are selected in the dictionary entry.

Yazım ve Varyantlar Doğrulanmış ilişkiler, dönemsel sıklık ve kullanım payı

Panel açıldığında BD varyant verileri yüklenir.

İlk Tanık ve Yayılım Kaynak yayın tarihleri, Trust level ve yayılım aşamaları

Panel açıldığında BD tanık verileri yüklenir.