zemin

Bitigçi Sözlük Maddesi

zemin

(isim, spor, mecaz, eskimiş)
[zemi:ni] Farsça zemīn · 7 anlam
  1. 1.

    (isim) → taban (I).

  2. 2.

    (isim) Kumaş, süslü kâğıt, halı, yer muşambası, tablo vb. desenli nesnelerde, biçimlerin üzerinde yer aldığı renk.

  3. 3.

    (isim, mecaz) → temel.

  4. 4.

    (isim, mecaz) → ortam.

  5. 5.

    (isim, eskimiş) → dünya.

  6. 6.

    (isim, spor) Oyun sahasının yüzeyi.

  7. 7.
    Yeni

    (isim, mecaz) Bir görüş, ilişki, süreç veya kararın oluşmasına imkân veren dayanak ve koşullar bütünü.

    Tanım kaynağı: BİTİGÇİ özgün içerik üretimi · 02.07.2026 11:10:03 · Türkiye saati (UTC+3)

İLERİ ÇÖZÜMLEMELER

zemin etimolojisi ve tarihsel dönemleri

Zemin, Farsça zamīn ‘yer, toprak’ sözünden alınmıştır (Eren, Stachowski, Räsänen, Karaağaç). Tarihsel Derlem'deki en eski tanığı Yûnus Emre Dîvânı'ndadır: _Delim teferrüc kıldum zemîn ü âsmân içinde_ (YED 339/1). XIV. yüzyılda Kıpçakça Gülistan Tercümesi ve Eski Anadolu Türkçesi Süheyl ü Nev-bahâr'da, XV. yüzyılda Çağatayca Leylî vü Mecnûn'da, XVI. yüzyılda Şiban Han Divanı'nda rūy-i zemin ‘yeryüzü’ öbeğinde geçer. Osmanlı Türkçesinde Evliya Çelebi Seyahatnâmesi'nin zemîn ü âsumân ‘yer ve gök’ ikilisinde görülür; Meninski 1687'de çeşitli anlamlarını verir. Kâmûs-ı Türkî ‘tarz, eda’ ve ‘anlam, içerik’ kullanımlarını, Karaağaç ‘temel, dayanak’ anlamını da kaydeder.

  1. 13. yüzyıl · Eski Anadolu Türkçesi: zemîn
  2. 14. yüzyıl · Kıpçak Türkçesi: zemin
  3. 14. yüzyıl · Eski Anadolu Türkçesi: zemin
  4. 15. yüzyıl · Çağatay Türkçesi: zemin
  5. 16. yüzyıl · Çağatay Türkçesi: zemin
  6. 17. yüzyıl · Osmanlı Türkçesi: zemîn
  7. 19. yüzyıl · Osmanlı Türkçesi: zemin
  8. 20. yüzyıl · Türkiye Türkçesi: zemin
Etimoloji Atlası'nda köken yolculuğunu aç

BD Bağlam Gösterimi · zemin

Not: Bu bölümde gösterilen cümleler, derlem cümle seçme algoritmasının otomatik seçimleridir. Cümlelerdeki görüş, ifade ve içerikler kaynak metinlere aittir; Bitigçi’yi bağlamaz ve Bitigçi’nin görüşünü ya da tutumunu yansıtmaz.

Sayfadaki özellikler henüz yüklenmedi. Lütfen kısa bir süre bekleyiniz.

Sonuçların yüklenmesi için hesaplama yapılıyor.

Bu maddeye atıf

Güncel madde için atıf biçimleri hazırlanıyor.

Dilsel parmak izi, terimlik, kullanım sicili, yerleşme ve veri kalitesi tek profilden yükleniyor…

İlgili Sözler

zeminli zeminlik zeminsel zeminsiz zemin kat zemin suyu zemin etüdü zemin rengi zeminsizlik zemin bulmak zemin dokusu zemin etkisi zemin modeli zemin sunmak

Tanım, alan etiketi ve sözcük ailesi ortaklığına göre seçilen maddeler.

Yazım ve Varyantlar Doğrulanmış ilişkiler, dönemsel sıklık ve kullanım payı

Panel açıldığında BD varyant verileri yüklenir.

İlk Tanık ve Yayılım Kaynak yayın tarihleri, güven düzeyi ve yayılım aşamaları

Panel açıldığında BD tanık verileri yüklenir.