dava

Bitigçi Sözlük Maddesi

dava

(isim, hukuk, mecaz)
[da:va:] Arapça daʿvā · 6 meanings

Yargıya başvuru ve yargılanan iş; savunulan görüş, sorun veya ortak amaç.

  1. 1.

    Yargıdan koruma isteme

    (isim, hukuk) Hakkın korunması veya uyuşmazlığın çözülmesi için yargısal karar verilmesini isteme; ilgili: → yargılama.

    Description source: BİTİGÇİ özgün içerik üretimi · 16.10.2026 22:54:39 · Türkiye saati (UTC+3)
  2. 2.

    Karara bağlanacak yargı işi

    (isim, hukuk) Mahkemenin tarafların talepleri ve kanıtlar üzerinden inceleyip sonuca bağlayacağı iş; ilgili: → yargılama.

    Description source: BİTİGÇİ özgün içerik üretimi · 16.10.2026 22:54:39 · Türkiye saati (UTC+3)
  3. 3.

    Mahkeme oturumu

    (isim, hukuk) → duruşma.

    Description source: BİTİGÇİ özgün içerik üretimi · 16.10.2026 22:54:39 · Türkiye saati (UTC+3)
  4. 4.

    Doğruluğu savunulan görüş

    (isim) Kişinin doğruluğunu kabul ettirmeye çalışarak savunduğu görüş; ilgili: → iddia.

    Description source: BİTİGÇİ özgün içerik üretimi · 16.10.2026 22:54:39 · Türkiye saati (UTC+3)
  5. 5.

    Çözüme muhtaç güçlük

    (isim, mecaz) Uzun süredir çözüme bağlanamayan, uğraş ve anlaşmazlık konusu olan güçlük; ilgili: → sorun.

    Description source: BİTİGÇİ özgün içerik üretimi · 16.10.2026 22:54:39 · Türkiye saati (UTC+3)
  6. 6.

    Uğrunda uğraşılan ortak amaç

    (isim, mecaz) Benimseyenlerin gerçekleşmesi için birlikte uğraştığı toplumsal amaç; ilgili: → ülkü.

    Description source: BİTİGÇİ özgün içerik üretimi · 16.10.2026 22:54:39 · Türkiye saati (UTC+3)

ADVANCED ANALYSES

dava etimolojisi ve tarihsel dönemleri

Dava, Arapça dʿw kökünden gelen daʿwā ‘iddia, hak arama’ sözünden alınmıştır. Tarihsel Derlem'de en eski tanığı Yûnus Emre Dîvânı'nda ‘iddia’ anlamıyla geçer: _Yalan da‘vâ iderisen ‘ışk n’eylesün senünile_ (YED 347/4). XIV. yüzyıl Harezm metni Nehcü'l-Ferâdîs'te kadı önünde hak arama anlamıyla kullanılır; Tietze'nin en eski tanığı ise 1451 tarihli Ferec ba'de'ş-Şidde'deki _daʿvāŋı ėt_ ‘davanı aç’ çağrısıdır. Âlî XVI. yüzyılda sözü ‘ileri sürülen iddia’ anlamında kullanır. Şemseddin Sâmî mahkemeye başvuru, duruşma, çözülecek matematik sorusu ve hak iddiası anlamlarını sıralar; dava vekili o dönemde ‘avukat’ demekti. Räsänen'e göre söz Kıpçak dillerinde ‘kavga, savaş, çekişme’ anlamlarına kaymıştır.

  1. 13. yüzyıl · Eski Anadolu Türkçesi: daʿvā
  2. 14. yüzyıl · Harezm Türkçesi: daʿvā
  3. 14. yüzyıl · Kıpçak Türkçesi: daʿvā
  4. 15. yüzyıl · Eski Anadolu Türkçesi: daʿvā
  5. 16. yüzyıl · Osmanlı Türkçesi: daʿvā
  6. 17. yüzyıl · Osmanlı Türkçesi: daʿvā
  7. 19. yüzyıl · Osmanlı Türkçesi: daʿvā
  8. 20. yüzyıl · Türkiye Türkçesi: dava
Etimoloji Atlası'nda köken yolculuğunu aç

BD Bağlam Gösterimi · dava

Not: Bu bölümde gösterilen cümleler, derlem cümle seçme algoritmasının otomatik seçimleridir. Cümlelerdeki görüş, ifade ve içerikler kaynak metinlere aittir; Bitigçi’yi bağlamaz ve Bitigçi’nin görüşünü ya da tutumunu yansıtmaz.

Sayfadaki özellikler henüz yüklenmedi. Lütfen kısa bir süre bekleyiniz.

Sonuçların yüklenmesi için hesaplama yapılıyor.

Cite this entry

Preparing citation formats for the current entry.

Dilsel parmak izi, terimlik, kullanım sicili, yerleşme ve veri kalitesi tek profilden yükleniyor…

Related Entries

The definition, field tag and the word family partnership are selected in the dictionary entry.

Yazım ve Varyantlar Doğrulanmış ilişkiler, dönemsel sıklık ve kullanım payı

Panel açıldığında BD varyant verileri yüklenir.

İlk Tanık ve Yayılım Kaynak yayın tarihleri, Trust level ve yayılım aşamaları

Panel açıldığında BD tanık verileri yüklenir.