dava

Bitigçi Sözlük Maddesi

dava

(isim, hukuk, mecaz)
[da:va:] Arapça daʿvā · 6 anlam

Yargıya başvuru ve yargılanan iş; savunulan görüş, sorun veya ortak amaç.

  1. 1.

    Yargıdan koruma isteme

    (isim, hukuk) Hakkın korunması veya uyuşmazlığın çözülmesi için yargısal karar verilmesini isteme; ilgili: → yargılama.

    Tanım kaynağı: BİTİGÇİ özgün içerik üretimi · 16.10.2026 22:54:39 · Türkiye saati (UTC+3)
  2. 2.

    Karara bağlanacak yargı işi

    (isim, hukuk) Mahkemenin tarafların talepleri ve kanıtlar üzerinden inceleyip sonuca bağlayacağı iş; ilgili: → yargılama.

    Tanım kaynağı: BİTİGÇİ özgün içerik üretimi · 16.10.2026 22:54:39 · Türkiye saati (UTC+3)
  3. 3.

    Mahkeme oturumu

    (isim, hukuk) → duruşma.

    Tanım kaynağı: BİTİGÇİ özgün içerik üretimi · 16.10.2026 22:54:39 · Türkiye saati (UTC+3)
  4. 4.

    Doğruluğu savunulan görüş

    (isim) Kişinin doğruluğunu kabul ettirmeye çalışarak savunduğu görüş; ilgili: → iddia.

    Tanım kaynağı: BİTİGÇİ özgün içerik üretimi · 16.10.2026 22:54:39 · Türkiye saati (UTC+3)
  5. 5.

    Çözüme muhtaç güçlük

    (isim, mecaz) Uzun süredir çözüme bağlanamayan, uğraş ve anlaşmazlık konusu olan güçlük; ilgili: → sorun.

    Tanım kaynağı: BİTİGÇİ özgün içerik üretimi · 16.10.2026 22:54:39 · Türkiye saati (UTC+3)
  6. 6.

    Uğrunda uğraşılan ortak amaç

    (isim, mecaz) Benimseyenlerin gerçekleşmesi için birlikte uğraştığı toplumsal amaç; ilgili: → ülkü.

    Tanım kaynağı: BİTİGÇİ özgün içerik üretimi · 16.10.2026 22:54:39 · Türkiye saati (UTC+3)

İLERİ ÇÖZÜMLEMELER

dava etimolojisi ve tarihsel dönemleri

Dava, Arapça dʿw kökünden gelen daʿwā ‘iddia, hak arama’ sözünden alınmıştır. Tarihsel Derlem'de en eski tanığı Yûnus Emre Dîvânı'nda ‘iddia’ anlamıyla geçer: _Yalan da‘vâ iderisen ‘ışk n’eylesün senünile_ (YED 347/4). XIV. yüzyıl Harezm metni Nehcü'l-Ferâdîs'te kadı önünde hak arama anlamıyla kullanılır; Tietze'nin en eski tanığı ise 1451 tarihli Ferec ba'de'ş-Şidde'deki _daʿvāŋı ėt_ ‘davanı aç’ çağrısıdır. Âlî XVI. yüzyılda sözü ‘ileri sürülen iddia’ anlamında kullanır. Şemseddin Sâmî mahkemeye başvuru, duruşma, çözülecek matematik sorusu ve hak iddiası anlamlarını sıralar; dava vekili o dönemde ‘avukat’ demekti. Räsänen'e göre söz Kıpçak dillerinde ‘kavga, savaş, çekişme’ anlamlarına kaymıştır.

  1. 13. yüzyıl · Eski Anadolu Türkçesi: daʿvā
  2. 14. yüzyıl · Harezm Türkçesi: daʿvā
  3. 14. yüzyıl · Kıpçak Türkçesi: daʿvā
  4. 15. yüzyıl · Eski Anadolu Türkçesi: daʿvā
  5. 16. yüzyıl · Osmanlı Türkçesi: daʿvā
  6. 17. yüzyıl · Osmanlı Türkçesi: daʿvā
  7. 19. yüzyıl · Osmanlı Türkçesi: daʿvā
  8. 20. yüzyıl · Türkiye Türkçesi: dava
Etimoloji Atlası'nda köken yolculuğunu aç

BD Bağlam Gösterimi · dava

Not: Bu bölümde gösterilen cümleler, derlem cümle seçme algoritmasının otomatik seçimleridir. Cümlelerdeki görüş, ifade ve içerikler kaynak metinlere aittir; Bitigçi’yi bağlamaz ve Bitigçi’nin görüşünü ya da tutumunu yansıtmaz.

Sayfadaki özellikler henüz yüklenmedi. Lütfen kısa bir süre bekleyiniz.

Sonuçların yüklenmesi için hesaplama yapılıyor.

Bu maddeye atıf

Güncel madde için atıf biçimleri hazırlanıyor.

Dilsel parmak izi, terimlik, kullanım sicili, yerleşme ve veri kalitesi tek profilden yükleniyor…

İlgili Sözler

davacı davalı davadaş davalık davasız davalama dava yükü davacılık davalaşma davalılık dava hakkı dava şartı davalaşmak davasızlık

Tanım, alan etiketi ve sözcük ailesi ortaklığına göre seçilen maddeler.

Yazım ve Varyantlar Doğrulanmış ilişkiler, dönemsel sıklık ve kullanım payı

Panel açıldığında BD varyant verileri yüklenir.

İlk Tanık ve Yayılım Kaynak yayın tarihleri, güven düzeyi ve yayılım aşamaları

Panel açıldığında BD tanık verileri yüklenir.