dikkat

Bitigçi Sözlük Maddesi

dikkat

(isim, ünlem, bilişim, mecaz)
Arapça diḳḳat · 4 meanings
  1. 1.

    (isim) Algı ve düşünceleri belli bir konuya yönelterek diğer uyaranları geri planda tutma hâli; kişi böylece izlediği ayrıntıları seçebilir, okuduğunu ya da dinlediğini daha iyi kavrayabilir ve yaptığı işi sürdürebilir.

  2. 2.

    (ünlem) Yaklaşan tehlikeyi, gözden kaçabilecek bir ayrıntıyı veya hemen uyulması gereken bir kuralı haber vermek için söylenen uyarı; dinleyenin yaptığı işi bir an durdurup çevresine bakmasını ve gerekli önlemi almasını amaçlar.

  3. 3.

    (isim, mecaz) Bir işi doğru ve eksiksiz yapmak için ayrıntıları gözetme; özen.

    Description source: BİTİGÇİ özgün içerik üretimi · Codex · 2026-09-15T16:02:42+03:00 · Europe/Istanbul
  4. 4.
    Yeni

    (isim, bilişim) Yapay sinir ağlarında, özellikle dönüştürücü modellerde, girdi birimleri arasındaki ilgiyi ağırlıklandırarak işlem sırasında hangi bilginin öne çıkarılacağını belirleyen mekanizma.

    Description source: BİTİGÇİ özgün içerik üretimi · 26.08.2026 14:47:53 · Türkiye saati (UTC+3)

ADVANCED ANALYSES

dikkat etimolojisi ve tarihsel dönemleri

Dikkat, Arapça diḳḳat ‘incelik, kesinlik’ sözcüğünden alınmıştır; Tietze, Stachowski, Räsänen ve Karaağaç bu kökende birleşir. Sözün Türkçedeki yolculuğu ‘incelik’ten ‘ince ince bakma’ya uzanır: Tarihsel Derlem'deki en eski tanığı Ahmed-i Dâ'î Dîvânı'nda belin inceliğini anlatır; 1451 tarihli Ferec ba'de'ş-Şidde'de söz hem somut ‘incelik’ hem de mecazi ‘fikir inceliği’ anlamındadır; aynı eserde diḳḳat ėt- ‘dikkatle bakmak, araştırmak’ kalıbı da geçer. Tietze ‘zihnin dağınık olmayışı’ anlamını bu mecazi anlamdan türemiş sayar. Kâmûs-ı Türkî ‘incelik’, ‘inceden inceye düşünme’ ve ‘önem verme’ anlamlarını birlikte verir. Özön'e göre söz XX. yüzyılda Fransızca attention'ın karşılığı olarak da kullanılmıştır.

  1. 14. yüzyıl · Eski Anadolu Türkçesi: dikkat
  2. 15. yüzyıl · Eski Anadolu Türkçesi: diḳḳat
  3. 15. yüzyıl · Çağatay Türkçesi: dikkat
  4. 17. yüzyıl · Osmanlı Türkçesi: dikkat ~ dıkkat
  5. 19. yüzyıl · Osmanlı Türkçesi: dikkat
  6. 20. yüzyıl · Türkiye Türkçesi: dikkat
Etimoloji Atlası'nda köken yolculuğunu aç

BD Bağlam Gösterimi · dikkat

Not: Bu bölümde gösterilen cümleler, derlem cümle seçme algoritmasının otomatik seçimleridir. Cümlelerdeki görüş, ifade ve içerikler kaynak metinlere aittir; Bitigçi’yi bağlamaz ve Bitigçi’nin görüşünü ya da tutumunu yansıtmaz.

Sayfadaki özellikler henüz yüklenmedi. Lütfen kısa bir süre bekleyiniz.

Sonuçların yüklenmesi için hesaplama yapılıyor.

Cite this entry

Preparing citation formats for the current entry.

Dilsel parmak izi, terimlik, kullanım sicili, yerleşme ve veri kalitesi tek profilden yükleniyor…

Questions and Answers About This Entry

Selected answers explaining dictionary information together with live BD measurements.

Open all
Definition Meaning / Definition

Yapay zekâ modellerinde dikkat ne anlama gelir?

Bu anlamda dikkat, bir modelin girdideki ögeler arasındaki ilgiyi ağırlıklandırarak işlem sırasında hangi bilgiye daha çok önem vereceğini belirleyen düzenektir.
Co-occurrence Headword

Dikkat sözcüğü hangi eylemlerle kalıplaşmış öbekler kurar?

En güçlü ortak çekmek eylemidir; dikkat çekmek ve dikkat çekici öbekleri öne çıkar. Bunu dikkat etmek ve dikkate almak izler; üçü de farklı bir ilişkiyi anlatır.

Related Entries

dikkatli dikkatsel dikkatsiz dikkatlilik dikkat etmek dikkat kaybı dikkat krizi dikkat odağı dikkatsizlik dikkat düzeyi dikkat molası dikkat sorunu dikkat süresi dikkat çekici

The definition, field tag and the word family partnership are selected in the dictionary entry.

Yazım ve Varyantlar Doğrulanmış ilişkiler, dönemsel sıklık ve kullanım payı

Panel açıldığında BD varyant verileri yüklenir.

İlk Tanık ve Yayılım Kaynak yayın tarihleri, Trust level ve yayılım aşamaları

Panel açıldığında BD tanık verileri yüklenir.