dikkat

Bitigçi Sözlük Maddesi

dikkat

(isim, ünlem, bilişim, mecaz)
Arapça diḳḳat · 4 anlam
  1. 1.

    (isim) Algı ve düşünceleri belli bir konuya yönelterek diğer uyaranları geri planda tutma hâli; kişi böylece izlediği ayrıntıları seçebilir, okuduğunu ya da dinlediğini daha iyi kavrayabilir ve yaptığı işi sürdürebilir.

  2. 2.

    (ünlem) Yaklaşan tehlikeyi, gözden kaçabilecek bir ayrıntıyı veya hemen uyulması gereken bir kuralı haber vermek için söylenen uyarı; dinleyenin yaptığı işi bir an durdurup çevresine bakmasını ve gerekli önlemi almasını amaçlar.

  3. 3.

    (isim, mecaz) Bir işi doğru ve eksiksiz yapmak için ayrıntıları gözetme; özen.

    Tanım kaynağı: BİTİGÇİ özgün içerik üretimi · Codex · 2026-09-15T16:02:42+03:00 · Europe/Istanbul
  4. 4.
    Yeni

    (isim, bilişim) Yapay sinir ağlarında, özellikle dönüştürücü modellerde, girdi birimleri arasındaki ilgiyi ağırlıklandırarak işlem sırasında hangi bilginin öne çıkarılacağını belirleyen mekanizma.

    Tanım kaynağı: BİTİGÇİ özgün içerik üretimi · 26.08.2026 14:47:53 · Türkiye saati (UTC+3)

İLERİ ÇÖZÜMLEMELER

dikkat etimolojisi ve tarihsel dönemleri

Dikkat, Arapça diḳḳat ‘incelik, kesinlik’ sözcüğünden alınmıştır; Tietze, Stachowski, Räsänen ve Karaağaç bu kökende birleşir. Sözün Türkçedeki yolculuğu ‘incelik’ten ‘ince ince bakma’ya uzanır: Tarihsel Derlem'deki en eski tanığı Ahmed-i Dâ'î Dîvânı'nda belin inceliğini anlatır; 1451 tarihli Ferec ba'de'ş-Şidde'de söz hem somut ‘incelik’ hem de mecazi ‘fikir inceliği’ anlamındadır; aynı eserde diḳḳat ėt- ‘dikkatle bakmak, araştırmak’ kalıbı da geçer. Tietze ‘zihnin dağınık olmayışı’ anlamını bu mecazi anlamdan türemiş sayar. Kâmûs-ı Türkî ‘incelik’, ‘inceden inceye düşünme’ ve ‘önem verme’ anlamlarını birlikte verir. Özön'e göre söz XX. yüzyılda Fransızca attention'ın karşılığı olarak da kullanılmıştır.

  1. 14. yüzyıl · Eski Anadolu Türkçesi: dikkat
  2. 15. yüzyıl · Eski Anadolu Türkçesi: diḳḳat
  3. 15. yüzyıl · Çağatay Türkçesi: dikkat
  4. 17. yüzyıl · Osmanlı Türkçesi: dikkat ~ dıkkat
  5. 19. yüzyıl · Osmanlı Türkçesi: dikkat
  6. 20. yüzyıl · Türkiye Türkçesi: dikkat
Etimoloji Atlası'nda köken yolculuğunu aç

BD Bağlam Gösterimi · dikkat

Not: Bu bölümde gösterilen cümleler, derlem cümle seçme algoritmasının otomatik seçimleridir. Cümlelerdeki görüş, ifade ve içerikler kaynak metinlere aittir; Bitigçi’yi bağlamaz ve Bitigçi’nin görüşünü ya da tutumunu yansıtmaz.

Sayfadaki özellikler henüz yüklenmedi. Lütfen kısa bir süre bekleyiniz.

Sonuçların yüklenmesi için hesaplama yapılıyor.

Bu maddeye atıf

Güncel madde için atıf biçimleri hazırlanıyor.

Dilsel parmak izi, terimlik, kullanım sicili, yerleşme ve veri kalitesi tek profilden yükleniyor…

Bu Madde Hakkında Sorular ve Yanıtlar

Sözlük bilgisi ile canlı BD ölçümlerini birlikte açıklayan seçilmiş yanıtlar.

Tümünü aç
Tanım Anlam / Tanım

Yapay zekâ modellerinde dikkat ne anlama gelir?

Bu anlamda dikkat, bir modelin girdideki ögeler arasındaki ilgiyi ağırlıklandırarak işlem sırasında hangi bilgiye daha çok önem vereceğini belirleyen düzenektir.
Eş kullanım Maddebaşı

Dikkat sözcüğü hangi eylemlerle kalıplaşmış öbekler kurar?

En güçlü ortak çekmek eylemidir; dikkat çekmek ve dikkat çekici öbekleri öne çıkar. Bunu dikkat etmek ve dikkate almak izler; üçü de farklı bir ilişkiyi anlatır.

İlgili Sözler

dikkatli dikkatsel dikkatsiz dikkatlilik dikkat etmek dikkat kaybı dikkat krizi dikkat odağı dikkatsizlik dikkat düzeyi dikkat molası dikkat sorunu dikkat süresi dikkat çekici

Tanım, alan etiketi ve sözcük ailesi ortaklığına göre seçilen maddeler.

Yazım ve Varyantlar Doğrulanmış ilişkiler, dönemsel sıklık ve kullanım payı

Panel açıldığında BD varyant verileri yüklenir.

İlk Tanık ve Yayılım Kaynak yayın tarihleri, güven düzeyi ve yayılım aşamaları

Panel açıldığında BD tanık verileri yüklenir.