hemen

Bitigçi Sözlük Maddesi

hemen

(zarf)
Farsça hemān · 3 anlam

Beklemeden, yaklaşık olarak veya zaman ve konumca pek yakın oluş.

  1. 1.

    Beklemeden gerçekleşme

    (zarf) Beklemeye veya başka bir işe zaman ayırmadan; ilgili: → çabucak.

    Tanım kaynağı: BİTİGÇİ özgün içerik üretimi · 16.10.2026 22:46:04 · Türkiye saati (UTC+3)
  2. 2.

    Yaklaşık miktar veya kapsam

    (zarf) → aşağı yukarı.

    Tanım kaynağı: BİTİGÇİ özgün içerik üretimi · 16.10.2026 22:46:04 · Türkiye saati (UTC+3)
  3. 3.

    Zaman veya konumca yakınlık

    (zarf) Bir zamanın ya da konumun pek az öncesinde, sonrasında veya yakınında; ilgili: → yakın.

    Tanım kaynağı: BİTİGÇİ özgün içerik üretimi · 16.10.2026 22:46:04 · Türkiye saati (UTC+3)

İLERİ ÇÖZÜMLEMELER

hemen etimolojisi ve tarihsel dönemleri

Hemen, Farsça hamān sözünden alınmıştır; Tietze'ye göre bu söz Farsça ham ‘dahi, de’ ile ān ‘şu, o’ ögelerinin birleşmesidir ve ‘ta kendisi, aynı’ demektir. Stachowski Farsça anlamları ‘o zaman; tam öyle; her zaman’ diye verir. Tarihsel Derlem'de söz XIV. yüzyılda Harezm Türkçesinde hemān yazımıyla ‘aynı’ anlamında görülür; 1451 yılına ait Ferec ba'de'ş-Şidde'de ‘aynı’ ve ‘sadece’ anlamları vardır. ‘O anda, derhal’ anlamı bunlardan gelişmiştir ve XIV.–XV. yüzyıla tarihlenen Müntahab-ı Şifâ'da tanıklanır. Tietze'ye göre XX. yüzyıl başında yazımda hemān denirken söyleyiş büyük olasılıkla zaten hemen'di.

  1. 13. yüzyıl · Eski Anadolu Türkçesi: hemen
  2. 14. yüzyıl · Harezm Türkçesi: hemān
  3. 14. yüzyıl · Kıpçak Türkçesi: hemān
  4. 14. yüzyıl · Eski Anadolu Türkçesi: hemān
  5. 15. yüzyıl · Eski Anadolu Türkçesi: hemān
  6. 15. yüzyıl · Çağatay Türkçesi: hemān
  7. 17. yüzyıl · Osmanlı Türkçesi: hemān ~ hemen
  8. 20. yüzyıl · Türkiye Türkçesi: hemen
Etimoloji Atlası'nda köken yolculuğunu aç

BD Bağlam Gösterimi · hemen

Not: Bu bölümde gösterilen cümleler, derlem cümle seçme algoritmasının otomatik seçimleridir. Cümlelerdeki görüş, ifade ve içerikler kaynak metinlere aittir; Bitigçi’yi bağlamaz ve Bitigçi’nin görüşünü ya da tutumunu yansıtmaz.

Sayfadaki özellikler henüz yüklenmedi. Lütfen kısa bir süre bekleyiniz.

Sonuçların yüklenmesi için hesaplama yapılıyor.

Bu maddeye atıf

Güncel madde için atıf biçimleri hazırlanıyor.

Dilsel parmak izi, terimlik, kullanım sicili, yerleşme ve veri kalitesi tek profilden yükleniyor…

İlgili Sözler

Tanım, alan etiketi ve sözcük ailesi ortaklığına göre seçilen maddeler.

Yazım ve Varyantlar Doğrulanmış ilişkiler, dönemsel sıklık ve kullanım payı

Panel açıldığında BD varyant verileri yüklenir.

İlk Tanık ve Yayılım Kaynak yayın tarihleri, güven düzeyi ve yayılım aşamaları

Panel açıldığında BD tanık verileri yüklenir.