ihtiyaç

Bitigçi Sözlük Maddesi

ihtiyaç

(isim)
[ihtiya:cı] Arapça iḥtiyāc · 3 anlam
  1. 1.

    (isim) → gereksinim.

  2. 2.

    (isim) Elde edilmesi yaşamı sürdürmek için zorunlu olmasa da kişide güçlü bir yöneliş yaratan istek; arzulanan şeye ulaşma düşüncesi seçimlerini ve gündelik davranışlarını etkileyebilir, karşılanmadığında eksiklik duygusu yaratabilir.

  3. 3.

    (isim) Yeterli gelire ve kullanılabilir varlığa sahip olmadığı için barınma, beslenme ve giyim gibi zorunlu harcamalarını sürdürememe hâli; kişinin başkalarının desteğine başvurmasına neden olabilir ve gündelik seçeneklerini daraltabilir; yoksulluk, yokluk.

İLERİ ÇÖZÜMLEMELER

ihtiyaç etimolojisi ve tarihsel dönemleri

İhtiyaç, Arapça iḥtiyāc ‘gereksinme, muhtaçlık’ sözünden alınmıştır; Tietze, Stachowski, Karaağaç ve Kâmûs-ı Türkî bu kökende birleşir. Kâmûs-ı Türkî sözü Arapçanın ifti'âl kalıbında kurulmuş bir mastar olarak açıklar. Söz XIV. yüzyılda Harezm, Kıpçak ve Eski Anadolu metinlerinde görülür; Tietze sözün 1680'de Meninski sözlüğünde yer aldığını belirtir. XIX. yüzyılda ‘zorunlu gereksinim’in yanında ‘yoksulluk’ anlamı da yerleşmişti. Söz ‘muhtaç’ anlamında yüklem olarak da kullanılır: Evliya Çelebi bir kasabanın halkı için _hammâma ihtiyâç değillerdir_ der, Tietze aynı kullanımı XX. yüzyıl ağız derlemelerinden gösterir.

  1. 14. yüzyıl · Harezm Türkçesi: ihtiyāc
  2. 14. yüzyıl · Kıpçak Türkçesi: ihtiyāç
  3. 14. yüzyıl · Eski Anadolu Türkçesi: ihtiyâc
  4. 15. yüzyıl · Çağatay Türkçesi: ihtiyāc
  5. 17. yüzyıl · Osmanlı Türkçesi: ihtiyâc
  6. 19. yüzyıl · Osmanlı Türkçesi: ihtiyaç
  7. 20. yüzyıl · Türkiye Türkçesi: ihtiyaç
Etimoloji Atlası'nda köken yolculuğunu aç

BD Bağlam Gösterimi · ihtiyaç

Not: Bu bölümde gösterilen cümleler, derlem cümle seçme algoritmasının otomatik seçimleridir. Cümlelerdeki görüş, ifade ve içerikler kaynak metinlere aittir; Bitigçi’yi bağlamaz ve Bitigçi’nin görüşünü ya da tutumunu yansıtmaz.

Sayfadaki özellikler henüz yüklenmedi. Lütfen kısa bir süre bekleyiniz.

Sonuçların yüklenmesi için hesaplama yapılıyor.

Bu maddeye atıf

Güncel madde için atıf biçimleri hazırlanıyor.

Dilsel parmak izi, terimlik, kullanım sicili, yerleşme ve veri kalitesi tek profilden yükleniyor…

İlgili Sözler

Tanım, alan etiketi ve sözcük ailesi ortaklığına göre seçilen maddeler.

Yazım ve Varyantlar Doğrulanmış ilişkiler, dönemsel sıklık ve kullanım payı

Panel açıldığında BD varyant verileri yüklenir.

İlk Tanık ve Yayılım Kaynak yayın tarihleri, güven düzeyi ve yayılım aşamaları

Panel açıldığında BD tanık verileri yüklenir.