lazım

Bitigçi Sözlük Maddesi

lazım

(sıfat, dil bilgisi, eskimiş)
[la:zım, l ince okunur] Arapça lāzim · 2 anlam

Gerekli veya zorunlu; eski dil bilgisinde nesne almayan.

  1. 1.

    Yapılması zorunlu

    (sıfat) → gerek.

    Tanım kaynağı: BİTİGÇİ özgün içerik üretimi · 17.10.2026 06:53:14 · Türkiye saati (UTC+3)
  2. 2.

    Nesne almayan fiil niteliği

    (sıfat, dil bilgisi, eskimiş) → geçişsiz.

    Tanım kaynağı: BİTİGÇİ özgün içerik üretimi · 17.10.2026 06:53:14 · Türkiye saati (UTC+3)

İLERİ ÇÖZÜMLEMELER

lazım etimolojisi ve tarihsel dönemleri

Lazım, Arapça lāzim ‘gerekli, ayrılmaz’ sıfatının alıntısıdır; Kâmûs-ı Türkî bunu lüzûm ‘gereklilik’ ile aynı kökten gelen bir etken ortaç (ism-i fâil) olarak açıklar. Tietze, Stachowski, Räsänen ve Karaağaç da aynı kökeni verir. Tietze'nin tanıkları arasında XVI. yüzyıl sonunda Âlî'de geçen lāzım getür- ‘gerektirmek’ bulunur. Tarihsel Derlem'de söz XIII.–XIV. yüzyılda Yûnus Emre'de, XIV. yüzyılda Kıpçak sahasında Gülistan Tercümesi'nde ve Anadolu'da Kâbûs-nâme Tercümesi'nde ‘gerekli’ anlamıyla görülür; XVII. yüzyılda Evliya Çelebi'de de geçer. Osmanlı dil bilgisinde lâzım fiil, nesne almayan fiilin adıydı; sözcüğün Türkiye Türkçesindeki ‘geçişsiz’ anlamı buradan gelir.

  1. 13. yüzyıl · Eski Anadolu Türkçesi: lāzım
  2. 14. yüzyıl · Kıpçak Türkçesi: lāzım
  3. 14. yüzyıl · Eski Anadolu Türkçesi: lāzım
  4. 15. yüzyıl · Çağatay Türkçesi: lāzım
  5. 16. yüzyıl · Osmanlı Türkçesi: lāzım
  6. 17. yüzyıl · Osmanlı Türkçesi: lāzım
  7. 19. yüzyıl · Osmanlı Türkçesi: lāzım
  8. 20. yüzyıl · Türkiye Türkçesi: lazım
Etimoloji Atlası'nda köken yolculuğunu aç

BD Bağlam Gösterimi · lazım

Not: Bu bölümde gösterilen cümleler, derlem cümle seçme algoritmasının otomatik seçimleridir. Cümlelerdeki görüş, ifade ve içerikler kaynak metinlere aittir; Bitigçi’yi bağlamaz ve Bitigçi’nin görüşünü ya da tutumunu yansıtmaz.

Sayfadaki özellikler henüz yüklenmedi. Lütfen kısa bir süre bekleyiniz.

Sonuçların yüklenmesi için hesaplama yapılıyor.

Bu maddeye atıf

Güncel madde için atıf biçimleri hazırlanıyor.

Dilsel parmak izi, terimlik, kullanım sicili, yerleşme ve veri kalitesi tek profilden yükleniyor…

İlgili Sözler

lazımlık lazım gelmek (veya olmak) gerek gerekçe neme gerek neme gerekçi neme gerekçilik Şark kurnazlığı artık mal göz çıkarmaz fazla mal göz çıkarmaz ev dememişler, evran demişler geç gelen bulutta yağmur çok olur lazıma hazine yetmez, elverire para gitmez geçişsiz

Tanım, alan etiketi ve sözcük ailesi ortaklığına göre seçilen maddeler.

Yazım ve Varyantlar Doğrulanmış ilişkiler, dönemsel sıklık ve kullanım payı

Panel açıldığında BD varyant verileri yüklenir.

İlk Tanık ve Yayılım Kaynak yayın tarihleri, güven düzeyi ve yayılım aşamaları

Panel açıldığında BD tanık verileri yüklenir.