açıklamak

(-i) Bir olguyu ya da meseleyi, karşısındaki kişi veya topluluk onu bütünüyle kavrasın diye parçalarına, nedenlerine ve bunların birbirine nasıl eklemlendiğine değinerek adım adım sözle ya da yazıyla ortaya sermek; izah etmek.

(-i) Anlaşılmayan, çelişkili görünen ya da yanlış yorumlanmaya açık bir noktayı, eksik kalan halkaları tamamlayıp neyin kastedildiğini netleştirerek aydınlatmak, kafalardaki karışıklığa son vermek; tavzih etmek.

(-i) Bir yazıyı, dizeyi ya da atasözünü bağlamı, söz sanatları ve dil yapısı üzerinden tek tek çözümleyip taşıdığı asıl iletiyi gün yüzüne çıkarmak; ulaşılan yorumu öğrenciye, okura veya dinleyiciye anlaşılır biçimde aktarmak.

(-i) (Kişi, kuram ya da etken) gözlenen bir olguyu, farkı veya sonucu belli bir nedene, yasaya ya da işleyişe bağlayarak onun neden öyle gerçekleştiğini kavranır kılmak; bilimsel çalışmada değişimin kaynağını göstermek, hesabını vermek.

(-i) Bir görüşü, duyguyu, niyeti ya da kararı dolambaca başvurmadan, örtüp gizlemeden ve dinleyenin yanlış anlamasına fırsat vermeyecek netlikte başkalarının önünde kendi ağzıyla dışa vurmak, söze dökmek; açıkça söylemek.

(-i) Gizli tutulmuş, henüz duyulmamış ya da üstü örtülü kalmış bir bilgiyi, sırrı, suçu veya gerçeği çevredekilerin ya da kamunun erişebileceği hâle getirerek perdesini kaldırmak, ortalığa dökmek; belirtmek, göstermek, açığa vurmak.

(-i) (Kurum, şirket ya da yetkili) bir kararı, sınav sonucunu, istatistik verisini, eylem planını, transferi veya iflası belli bir takvime ya da yükümlülüğe uyarak resmî yoldan kamuoyuna bildirmek, ilan etmek.