Questions and Answers

An information space that explains dictionary and live corpus data together

Total Questions
96
Headword
45
Anlam / tanım
51
New-Entry Questions
41
Entries Examined
61
How Is This Page Prepared?

Reading Dictionary Features Together

Maddebaşı, anlam, tanım, gönderme, köken, (PHP 3, PHP 4), bağlam, alan ve tür yayılımı, eş kullanım, değerlik, hibrit sözcük ağı ve yaşam eğrisi birlikte değerlendirilir. Yeni eklenen sözcükler de yayımlanmış tanımlanabilirlik kanıtlarıyla bu kapsama girer.

Live Evidence, Reviewed Explanation

Soru ve açıklayıcı yanıt editoryal olarak yayımlanır; geçiş sayısı ve derlem büyüklüğü sayfa açıldığında ClickHouse üzerinden yeniden okunur. Bağlamlar kamuya açık kalite süzgecinden geçen örneklerle sınırlıdır. Sayılar dil bilgisel kural değil, derlemde gözlenen eğilimdir.

21 soru ve yanıt

Clear Filters
Headword Context
oyun alanı

“Oyun alanı” öbeğinin derlem bağlamı incelenirken yalnız “alan” sözcüğünün eşleşmesi neden yeterli kabul edilmez?

Çünkü sözlükbirim öbeğin tamamıdır; bileşenlerin doğru sırada birlikte bulunması ve cümlenin oyun yeri mi yoksa kurallı rekabet çevresi mi anlattığının ayrıca belirlenmesi gerekir.

Yalnız son bileşeni aramak çalışma alanı, araştırma alanı veya fiziksel bölge gibi ilgisiz sonuçları aynı kayda bağlayabilir. Tam öbek araması iki bileşenin birlikte kurduğu sözlüksel birimi korur. Bunun ardından çocuk, park ve spor çevresi gerçek oyun yerini; eşitlik, piyasa, kural ve rekabet çevresi ise mecaz anlamı işaret edebilir. Temsil edici bağlam seçimi bu iki aşamayı birlikte yürüttüğünde hem yanlış lemma bağlantısı hem de yanlış anlam örneklemesi azalır.
Live Occurrences
17
Per Million
0.0095
Attested Sentences
0
Document Distribution
0
Freedom Degree: %92.1 · serbest

Related Dictionary Searches

Scope and Limitations

Scope: Yanıt multiword birimin bütünlüğünü ve gerçek-mecaz bağlam ayrımını derlem sorgusu açısından açıklar.

Limitation: Bileşenlerin birlikte görünmesi de tek başına anlamı kesinleştirmez; cümlenin bütünündeki ilişki ve amaç incelenmelidir.

Headword Sözcük yaşam eğrisi
atölye

“Atölye” maddesinin sözcük yaşam eğrisindeki değişim, uygulamalı çalışma oturumu anlamının ne zaman doğduğunu kesin olarak gösterir mi?

Hayır. Eğri yalnız T-BDLD’ye giren dönemli metinlerdeki görünürlüğü gösterir; anlamın Türkçedeki ilk ortaya çıkış tarihini doğrudan belirlemez.

Life curve, her dönemde derleme alınan kaynaklarda sözcüğün kaç kez ve ne kadar yaygın göründüğünü karşılaştırır. Eğitim, kültür ve etkinlik metinlerinin artması uygulamalı oturum kullanımını daha görünür kılabilir; bu yükseliş anlamın o tarihte yaratıldığı sonucunu vermez. İlk kullanım tarihi için tarihli ve dengeli eski kaynakların ayrıca incelenmesi gerekir. Eğrinin asıl değeri, güncel görünürlük değişimini ve kaynak grupları arasındaki yayılımı izlemektir.
Live Occurrences
46203
Per Million
25.9532
Attested Sentences
0
Document Distribution
0
Life Curve: 2025–2026-07 · yükselen

Context

Çocuklar gün içinde kitap okuyup atölye çalışması yaparken anne ve babaları onları bekleyecek.

Related Dictionary Searches

Scope and Limitations

Scope: Yanıt yaşam eğrisinin derlem içi görünürlük ile tarihsel ilk kullanım arasındaki farkını atölye maddesi üzerinden açıklar.

Limitation: Dönemlerin kaynak hacmi ve tür dengesi aynı olmayabilir; eğri sözlük tarihi için tek başına tarihlendirme kanıtı değildir.

Headword Sözcük ağı
hücre

“Hücre” maddesinin hibrit sözcük ağında biyoloji, kapatılma ve elektronik tablo çevrelerinin ayrışması nasıl yorumlanmalıdır?

Ayrı komşuluk kümeleri aynı maddebaşının farklı anlamlarda farklı sözcüklerle ilişki kurduğunu gösterir; ancak ağ kümeleri tek başına yeni anlam veya anlam sınırı ilan etmez.

Sözlük bağlantıları maddenin tanımları, göndermeleri ve birleşikleri üzerinden kurumsal ilişkileri; derlem bağlantıları ise gerçek kullanımdaki komşulukları gösterir. Canlı organizma çevresinde doku ve biyoloji, kapatılma çevresinde oda ve hükümlü, elektronik tablo çevresinde satır, sütun ve formül gibi farklı kümeler oluşabilir. Bu ayrışma çok anlamlılığı görünür kılar ve bağlam sınıflandırmasına ipucu verir. Yine de bir ağ komşusu, bulunduğu her cümlede aynı anlamın seçildiği sonucunu doğurmaz; son karar bütün cümle ve sözlük tanımlarıyla verilir.
Live Occurrences
241514
Per Million
135.6638
Attested Sentences
0
Document Distribution
0
Word Network: 9 düğüm, 10 bağlantı

Context

Hastaya nakledilen hücreler farklı genetik yapıya sahipse vücut bu hücreleri yabancı olarak görüp saldırabiliyor.
Şirket, projede yerli fotovoltaik güneş hücreleriyle ürettiği yerli fotovoltaik güneş panellerini kullanmayı planlıyor.

Related Dictionary Searches

Scope and Limitations

Scope: Açıklama hibrit ağın sözlük ilişkileriyle derlem komşuluklarını birleştirerek anlam çevrelerini göstermesini kapsar.

Limitation: Ağ yapısı derlem büyüdükçe değişir ve komşuluk yakınlığı eş anlamlılık ya da kesin anlam üyeliği anlamına gelmez.

Headword Sözcük yaşam eğrisi Newly Added to Bitigçi
orta yaş

Orta yaş öbeğinin sözcük yaşam eğrisindeki yükseliş, bu yaşam döneminin toplumda yeni ortaya çıktığını gösterir mi?

Hayır; eğri kavramın varlık tarihini değil, tarihi belirlenebilen T-BDLD kaynaklarında öbeğin dönemlere göre ne kadar görünür olduğunu gösterir.

Life curve her dönem için tanıklı cümleleri ve kaynak çeşitliliğini derlem büyüklüğüyle birlikte değerlendirir. Son yıllarda daha çok kullanım görülmesi sağlık, çalışma yaşamı veya gündelik deneyim metinlerinin derleme daha yoğun eklenmesinden kaynaklanabilir; dildeki gerçek yaygınlaşma da bu harekete katkıda bulunabilir. Algoritma bu iki nedeni bütünüyle ayıramadığı için sonuç “ilk kez oluşma” diye okunmaz. İlk, son ve tepe dönemler yalnız mevcut kaynak evrenindeki görünürlüğün özetidir.
Live Occurrences
5913
Per Million
3.3215
Attested Sentences
9212
Document Distribution
3991
Life Curve: 2025–2026-07 · yükselen Definability: İncelendi ve onaylandı · 3 Independent analysis

Context

Genellikle orta yaş üzerindekiler için yüklenme vücudu yıpratıp bazen zarar bile getirebilir.

Related Dictionary Searches

Scope and Limitations

Scope: Yanıt multiword bir birimin dönemsel görünürlüğünü ve yaşam eğrisinin derlem içi yorumunu açıklar.

Limitation: Kaynak tarihleri ve dönem dengesi eksik olabilir; grafik tarihsel sözlükteki ilk tanığın veya toplumsal değişimin kesin kanıtı değildir.

Headword Alan ve tür yayılımı Newly Added to Bitigçi
otomatik düşünce

Otomatik düşünce için ruh bilimi alanının baskın görünmesi, öbeğin eğitim veya gündelik yaşam metinlerindeki tanıklarını neden dışlamaz?

Alan baskınlığı kavramın en yoğun işlendiği kaynak kümesini gösterir; aynı zihinsel sürecin eğitim, öz yardım veya gündelik deneyim anlatılarında kullanılmasını engellemez.

Area distribution sözlükteki etiketi mekanik biçimde tekrarlamak yerine canlı geçişleri kaynakların konu sınıflarına göre sayar. Kavram bilişsel yaklaşımlarda teknik bir açıklama aracı olduğu için ruh bilimi belgelerinde yoğunlaşabilir. Bununla birlikte öğrencinin kaygısı, kişinin kendini değerlendirmesi veya davranış eğitimi anlatılırken de aynı ortak anlam çekirdeği korunabilir. Grafik bu yayılımı gösterir; her tanığın uzmanlık düzeyini veya tanımın değiştiğini tek başına kararlaştırmaz.
Live Occurrences
1843
Per Million
1.0353
Attested Sentences
916
Document Distribution
238
Definability: İncelendi ve onaylandı · 3 Independent analysis

Context

En yüzeyde yer alan otomatik düşünceler ve çekirdeği oluşturan temel inançlar arasında ise ara inançlar yer alır.

Related Dictionary Searches

Scope and Limitations

Scope: Açıklama uzmanlık etiketi, baskın alan ve alanlar arası gerçek kullanım arasındaki ilişkiyi kapsar.

Limitation: Kaynak sınıflandırması ve derlem dengesi oranları etkiler; alan grafiği klinik değerlendirme veya anlam ayrımı yapmaz.

Headword Origin Newly Added to Bitigçi
organik dayanışma

Organik dayanışma maddesindeki “Fransızca + Türkçe” köken bilgisi, toplum bilimi kavramının bütünüyle Fransızcadan değişmeden alındığını mı gösterir?

Hayır; kayıt öbeği kuran sözlerin Türkçeye geliş veya oluşum kaynaklarını belirtir, kavramın Türkçedeki tanımının ve kullanım tarihinin bütün ayrıntılarını tek başına açıklamaz.

Köken alanı önce söz varlığı birimlerinin biçimsel geçmişine ilişkindir: ilk bileşen Türkçeye yabancı bir kaynaktan girmiş, ikinci bileşen Türkçe türetim düzeni içinde kurulmuştur. İki sözün belirli bir toplum bilimi kavramında birleşmesi ise çeviri, terimleşme ve alan içi kullanım süreçleriyle ilgilidir. Bu nedenle dil etiketi kavramın kurucusunu, ilk yayın tarihini veya bütün dillerde aynı anlamla kullanıldığını kanıtlamaz. Tanım ve canlı derlem kanıtı bugünkü Türkçe kullanım sınırını ayrıca gösterir.
Live Occurrences
424
Per Million
0.2382
Attested Sentences
212
Document Distribution
107
Definability: İncelendi ve onaylandı · 3 Independent analysis

Context

Organik dayanışma ise, işbölümünden ileri gelen dayanışmadır.

Related Dictionary Searches

Scope and Limitations

Scope: Yanıt çok bileşenli bir maddede köken etiketiyle terimleşme ve güncel anlam arasındaki ayrımı açıklar.

Limitation: Kısa köken kaydı ayrıntılı etimoloji değildir; ara diller, ilk tanık ve tarihsel anlam değişmeleri ayrıca araştırılmalıdır.

Headword Context
sözlük

Sözlük maddesi için gösterilen canlı bağlam, tanımın doğruluğunu tek başına kanıtlamak yerine hangi görevi üstlenir?

Bağlam, sözcüğün gerçek bir cümlede hangi öğelerle ve hangi anlam çevresinde kullanıldığını gösterir; sözlük tanımının yerini alan tekil bir kanıt oluşturmaz.

Bir tanım farklı kaynaklarda yinelenen kullanımların ortak anlam çekirdeğini soyutlar, bağlam ise bu çekirdeğin belirli bir cümledeki gerçekleşmesini görünür kılar. Seçilen örnek kullanıcının sözdizimsel çevreyi, (PHP 3, PHP 4)i ve anlam ipuçlarını incelemesine yardım eder. Bununla birlikte tek cümle bütün kullanımları kapsamaz ve rastlantısal bir ayrıntıyı kavramın zorunlu özelliği gibi gösterebilir. Bu nedenle Bitigçi bağlamı tanımın yanında sunar ve derlem büyüdükçe daha temsil edici bir tanıkla güncelleyebilir.
Live Occurrences
80645
Per Million
45.3001
Attested Sentences
61560
Document Distribution
5976

Context

Hâlbuki kelime öğretimi sözü edilen programda yer almış ve kelime öğretiminin sözlüklere dayandırılması istenmiştir.

Related Dictionary Searches

Scope and Limitations

Scope: Yanıt madde sayfasındaki tanım ile canlı temsil edici bağlamın farklı işlevlerini karşılaştırır.

Limitation: Gösterilen az sayıdaki cümle, sözcüğün bütün anlamlarını, türlerini ve tarihsel kullanımlarını tüketmez.

Headword Sözcük ağı
dil

Hibrit sözcük ağında dil maddesinin organ, iletişim sistemi ve anlatım aracı çevrelerine bağlanması neyi gösterir?

Bu dağılım, aynı yazılış altında bulunan farklı fakat tarihsel veya kavramsal olarak ilişkili anlamların sözlük bağlantılarıyla gerçek kullanım komşuluklarını birlikte etkilediğini gösterir.

Sözlük katmanı beden organı, insanlar arası işaret sistemi, üslup ve teknik anlatım düzeni gibi tanımlanmış anlamlardan ilişki üretir. Derlem katmanı ise sözcüğün cümlelerde gerçekten yakınında bulunan birimleri ekler. Sonuçtaki kümeler, tek bir anlamın kesin haritası değildir; çok anlamlı maddebaşının farklı kullanım çevrelerinin üst üste binen görünümüdür. Bu yüzden güçlü bir komşu, doğrudan eş anlamlı sayılmaz; hangi katmandan ve hangi bağlam kümesinden geldiğiyle birlikte değerlendirilir.
Live Occurrences
711246
Per Million
399.5226
Attested Sentences
764506
Document Distribution
26346
Word Network: 9 düğüm, 11 bağlantı

Context

Bu süreçte çeşitli dil bilgisi türleri de ortaya çıkmıştır.

Related Dictionary Searches

Scope and Limitations

Scope: Açıklama hibrit ağın sözlük ve derlem katmanlarını, çok anlamlı bir madde üzerinde birlikte yorumlar.

Limitation: Ağ şu anda bütün anlamları ayrı düğümlere kusursuz biçimde ayırmaz; konu yakınlığı anlam ilişkisiyle karıştırılmamalıdır.

Headword Derlem yaygınlığı
derlem

Derlem maddesinin canlı yaygınlık değeri, yeni metinler sisteme girdikçe neden sabit kalmaz?

Çünkü hem aynı lemaya bağlanan yeni kullanımların sayısı hem de milyon başına oranı hesaplamakta kullanılan toplam derlem büyüklüğü veri akışıyla birlikte değişir.

Canlı yaygınlık yalnız çıplak maddebaşını saymaz; çekimli yüzey biçimlerinden güvenle aynı lemaya indirgenen geçişleri de bir araya getirir. Crawler, makale, tez veya kitap akışından yeni cümleler eklendiğinde paydaki geçiş sayısı artabilir. Aynı anda paydadaki toplam sözcük sayısı da büyüdüğü için milyon başına oran ham sayı ile aynı yönde hareket etmek zorunda değildir. Bu nedenle kart, değişmez bir sözlük özelliği değil, sorgu anındaki T-BDLD kesitinin yeniden hesaplanan kullanım ölçüsüdür.
Live Occurrences
3989
Per Million
2.2407
Attested Sentences
2090
Document Distribution
188

Context

Bununla birlikte, derlem verisinde pozitif kullanımlar sosyal medya verisindeki pozitif kullanımlardan daha çok iken, negatif kullanımlar bunun tam tersidir.
Bu nedenle derlem verisiyle sosyal medya verisi karşılaştırıldı.

Related Dictionary Searches

Scope and Limitations

Scope: Açıklama canlı lemma sıklığını, (PHP 3, PHP 4)lerin toplanmasını ve milyon başına normalleştirmeyi kapsar.

Limitation: Ölçüm derlem kapsamına bağlıdır; tek başına sözcüğün tarihsel yaygınlığını veya belirli bir anlamın sıklığını göstermez.

Headword Context
bilgi

Bilgi maddesinde gösterilen bağlam cümleleri neden derlemdeki ilk rastlanan örneklerden seçilmez?

Çünkü temsil edici bağlam, hedef kullanımı açıkça taşımalı; cümle bütünlüğü, metin kalitesi, anlam açıklığı ve kaynak çeşitliliği bakımından kalite kapılarından geçmelidir.

İlk rastlanan cümle kısa, eksiltili, yinelenmiş veya hedef sözcüğün hangi anlamda kullanıldığını göstermeyecek kadar belirsiz olabilir. Link selection önce doğru lemma eşleşmesini ve tam cümle sınırını denetler; ardından okunabilirlik, yeterli çevre, belge çeşitliliği ve aynı örneğin tekrar edilmemesi gibi ölçütleri uygular. Amaç en çarpıcı cümleyi bulmak değil, kullanıcının sözcüğün gerçek söz dizimsel çevresini kolayca değerlendirebileceği açık ve taşınabilir bir tanık sunmaktır.
Live Occurrences
1893630
Per Million
1063.6939
Attested Sentences
800940
Document Distribution
23826

Context

Saha çalışmalarını yerinde inceleyen öğrenciler, teorik eğitimlerde edindikleri bilgileri uygulamalarla pekiştirme fırsatı buldu.

Related Dictionary Searches

Scope and Limitations

Scope: Açıklama madde ve derlem sayfalarında kullanılan temsil edici bağlam seçiminin temel kalite ölçütlerini kapsar.

Limitation: Gösterilen birkaç cümle bütün anlam ve tür çeşitliliğini tüketmez; derlem büyüdükçe daha uygun tanıklarla değiştirilebilir.

Headword Sözcük yaşam eğrisi
zaman

Zaman maddesinin sözcük yaşam eğrisi neden sözcüğün Türkçede ilk kez ne zaman kullanıldığını göstermez?

Çünkü eğri tarihsel kökeni değil, T-BDLD’ye alınmış ve tarihi belirlenebilen kaynaklarda sözcüğün dönemlere göre görünürlüğünü gösterir.

Life curve, her dönemdeki tanıklı cümle ve sözcük toplamını kaynak tarihiyle ilişkilendirerek artış, durağanlık veya azalış eğilimi çıkarır. İlk görülen dönem, bütün Türkçe metinlerin başlangıcı değil, mevcut derlem kapsamındaki ilk güvenilir tarihli tanıktır. Son dönemdeki yükseliş de gerçek dil değişiminin yanı sıra yeni kaynakların eklenmesinden etkilenebilir. Bu nedenle grafik kullanım hareketini izlemek için güçlüdür, fakat etimolojik ilk tanıklama veya mutlak tarih hükmü olarak okunmaz.
Live Occurrences
825410
Per Million
463.6511
Attested Sentences
0
Document Distribution
0
Life Curve: 2023–2026-07 · yükselen

Context

Akademik stil için sonuç ve öneriler bölümünün şimdiki zaman kurgusu üzerine yazılması gerektiği belirtilmiştir.

Related Dictionary Searches

Scope and Limitations

Scope: Yanıt dönem çizgisi, ilk ve son görünüm, tepe dönem ile eğilim etiketinin derlem içindeki anlamını açıklar.

Limitation: Kaynak yıllarının eksikliği ve dönemler arasındaki belge dengesizliği eğriyi etkileyebilir; tarihsel sözlük kanıtının yerini tutmaz.

Headword Sözcük ağı
yol

Yol maddesinin hibrit sözcük ağında sözlük bağlantıları ile derlem komşuluklarının birlikte gösterilmesi ne kazandırır?

Sözlük katmanı tanımsal ve yapısal ilişkileri, derlem katmanı gerçek kullanımdaki güçlü komşuları verir; kesişimleri kavramsal bağın kullanımda da desteklendiği yerleri görünür kılar.

Yalnız sözlük içi bağlantılar düzenlenmiş anlam ilişkilerini gösterir fakat güncel kullanım ortaklarını kaçırabilir; yalnız derlem komşuluğu ise konu yakınlığını gerçek anlam ilişkisi sanabilir. Hibrit ağ iki kanıt türünü ayrı kaynak işaretleriyle bir araya getirir. Derece doğrudan komşu sayısını, kümelenme komşuların kendi aralarındaki örgüyü, aradalık ise merkezin farklı kümeler arasında köprü olma eğilimini özetler. Bu ölçüler keşfi kolaylaştırır, ancak hiçbir düğüm tek başına eş anlamlı sayılmaz.
Live Occurrences
837504
Per Million
470.4445
Attested Sentences
977830
Document Distribution
52501
Word Network: 9 düğüm, 15 bağlantı

Context

Bayatlayan yemeğin ishale yol açabileceği belirtilmiştir.

Related Dictionary Searches

Scope and Limitations

Scope: Yanıt madde sayfasındaki sözlük, derlem ve birleşik graf görünümleriyle temel ağ ölçülerini açıklar.

Limitation: Ağ, seçilen pencere ve destek eşiklerine bağlıdır; yüksek merkezilik sözlükbilimsel yakınlığın veya anlam eşitliğinin kesin kanıtı değildir.

Headword Alan ve tür yayılımı
sağlık

Sağlık maddesinin alan yayılımında kendi adını taşıyan alanın baskın çıkması, öteki alanlardaki kullanımları neden geçersiz kılmaz?

Baskınlık, sözcüğün canlı derlemde en yoğun görüldüğü alanı gösterir; eğitim, ekonomi veya teknoloji metinlerindeki kurumsal ve toplumsal kullanımlarını ortadan kaldırmaz.

Domain dispersion bir maddeye değişmez uzmanlık etiketi yapıştırmak için değil, kullanımların kaynak kümeleri arasındaki dağılımını göstermek için hesaplanır. İncelenen sözcük temel konusu nedeniyle sağlık metinlerinde yoğunlaşırken hizmet yönetimi, eğitim, bütçe, teknoloji ve gündelik yaşam anlatılarında da doğal olarak yer alır. Algoritma geçiş sayısını belge çeşitliliği ve alan içindeki göreli payla birlikte değerlendirir. Sonuç, anlamın sınırını belirleyen sözlük tanımından ayrı bir canlı kullanım profilidir.
Live Occurrences
812198
Per Million
456.2296
Attested Sentences
293223
Document Distribution
18104

Context

Bu durumun salgınla mücadeleyi daha da zorlaştırdığı ve sağlık sistemleri üzerindeki baskıyı artırdığı belirtiliyor.

Related Dictionary Searches

Scope and Limitations

Scope: Açıklama field tagsnin canlı geçiş, belge yayılımı ve göreli yoğunluk üzerinden nasıl yorumlandığını kapsar.

Limitation: Kaynak dengesi değiştikçe oranlar değişebilir; baskın alan tek başına sözcüğün yalnız o uzmanlık alanına ait olduğunu kanıtlamaz.

Headword Derlem yaygınlığı
kitap

Kitap maddesindeki canlı geçiş sayısı neden yalnızca metinlerde aynen yazılmış “kitap” biçiminin sayısı değildir?

Çünkü madde yaygınlığı, bağlama duyarlı olarak aynı lemaya bağlanan kitap, kitabı, kitabın, kitaplar ve benzeri çekimli yüzey biçimlerinin toplamıyla hesaplanır.

Türkçe, adları çoğul, iyelik ve durum ekleriyle cümleye yerleştirir; bu nedenle yalnız çıplak yazımı saymak gerçek kullanımı büyük ölçüde eksik gösterir. T-BDLD önce surface formatni cümle içindeki görevine göre çözümler, sonra güvenli biçimleri ortak lemada toplar. Karttaki milyon başına oran da bu toplamı o anda erişilebilen derlem büyüklüğüne göre ölçekler. Böylece farklı tarihlerdeki derlem kesitleri karşılaştırılabilir; yine de eş yazımlı veya çözümlemesi belirsiz biçimler bulunduğunda sayı dil bilgisel kesinlik değil, denetlenen derlem ölçümü olarak okunur.
Live Occurrences
572481
Per Million
321.5752
Attested Sentences
459469
Document Distribution
27912

Context

Müelliflerin matbaaya olan ilgisi ve kitap basma talepleri her geçen gün artarak devam etmiştir.

Related Dictionary Searches

Scope and Limitations

Scope: Açıklama maddebaşı sıklığı, yüzey biçimlerin lemada toplanması ve milyon başına normalleştirme işlemlerini kapsar.

Limitation: Canlı toplam derlem büyüdükçe değişir; sayı tek başına bir anlamın, türün veya kullanım alanının ne kadar yaygın olduğunu göstermez.

Meaning / Definition Definition Newly Added to Bitigçi
nem tutucu

Nem tutucu” tanımı neden hem maddeyi hem bileşeni hem de niteliği kapsar?

Çünkü derlemde ifade yalnız bağımsız bir kimyasalı değil, ürün içindeki işlevsel bileşeni ve su kaybını azaltan özelliği de adlandırır.

İncelenen Bitigçi tanımı
Bulunduğu ürün veya ortamda suyu yüzeyine bağlayan, bünyesine alan ya da buharlaşmasını yavaşlatan; böylece kuruma, sertleşme veya su kaybını sınırlayan madde, bileşen veya nitelik.
Tek bir üst kavram seçip öteki kullanımları dışlamak, gerçek kullanım alanını gereksiz biçimde daraltırdı. Common meaning core suyu yüzeye bağlama, bünyeye alma veya buharlaşmayı yavaşlatma yoluyla kuruma ve sertleşmeyi sınırlamaktır. Bu işlev kimi cümlede bir maddeye, kiminde karışım içindeki bileşene, kiminde de malzeme niteliğine yüklenir. Ad ve sıfat etiketlerinin birlikte verilmesi, bu sözdizimsel çeşitliliği tanım içinde denetimli biçimde karşılar.
Live Occurrences
89
Per Million
0.05
Attested Sentences
46
Document Distribution
15
Definability: İncelendi ve onaylandı · 3 Independent analysis

Context

Hazır bez, idrarı ve dışkı suyunu dışarı sızdırmaması için kuvvetli nem tutucu kimyasal maddeler içerir.
Uzmanlar, hiyalüronik asit, seramid ve gliserin gibi nem tutucu içeriklere sahip hafif nemlendiricilerin kullanılmasını öneriyor.

Related Dictionary Searches

Scope and Limitations

Scope: Açıklama yeni maddenin üst kavram seçimini, ortak işlevini ve ad-sıfat kullanımlarını birlikte kapsar.

Limitation: Belirli endüstrilerdeki teknik sınıflandırmalar farklılaşabilir; tanım bütün kimyasal mekanizmaları tek tek sıralamaz.

Meaning / Definition Anlam ayrımı Newly Added to Bitigçi
nehir teknesi

Nehir teknesi” ile “nehir gemisi” arasındaki sözlüksel sınır nasıl kurulmuştur?

İki araç aynı su ortamına uyarlanır; ayrım temel olarak gövde ölçeği, taşıma kapasitesi, sefer mesafesi ve kullanım düzeninde belirginleşir.

İncelenen Bitigçi tanımı
Akarsu akıntısı, sığlık, dar geçit ve değişen su düzeylerinde yol alabilecek gövde ve manevra özellikleriyle yapılmış; yolcu, yük veya hizmet amacıyla kullanılan küçük su aracı.
Tanımlar yalnız “nehirde kullanılan araç” ortaklığını tekrar etmez. Tekne için sığlık, dar geçit ve manevra gereksinimiyle uyumlu daha küçük su aracı öne çıkar. Gemi tanımı ise akarsu koşullarına uyarlanmış olmakla birlikte uzun mesafede yolcu veya ağır yük taşıyabilen daha büyük ulaşım aracını belirtir. Derlem bağlamları her zaman kesin teknik tonaj sınırı vermediğinden sözlük, kullanımlarda kararlı kalan işlevsel ve ölçeksel ayrımı esas alır.
Reviewed Evidence Occurrences
8
Per Million
0.0045
Attested Sentences
0
Document Distribution
0
Definability: İncelendi ve onaylandı · 3 Independent analysis

Context

Üzerimde gezinen bir nehir teknesinin çarkları, balçıkları fırıl fırıl döndürüyordu.
Güneye bir yolculuk için on nehir teknesi bulmak ne kadar zor?

Related Dictionary Searches

Scope and Limitations

Scope: Açıklama iki yeni iç su ulaşım maddesinin ortak üst kavramını ve ayırıcı ölçek-işlev özelliklerini karşılaştırır.

Limitation: Hukuki gemi sınıfları ülke ve mevzuata göre değişebilir; sözlük ayrımı genel Türkçe kullanımındaki baskın karşıtlığı yansıtır.

Headword Sözcük yaşam eğrisi
kalem

Kalem” sözcüğünün yaşam eğrisi dil tarihini mi, T-BDLD içindeki görünürlüğünü mü gösterir?

Grafik doğrudan dil tarihini değil, eldeki kaynakların derleme giriş dönemleri boyunca sözcüğün görünürlüğünü, yayılımını ve değişim yönünü gösterir.

Life curve her dönemdeki tanıklı cümleleri, geçişleri ve kaynak gruplarını karşılaştırarak ilk görünüm, son görünüm, tepe dönem ve eğilim gibi göstergeler üretir. Bu, bir sözcüğün Türkçede ilk kez o tarihte doğduğu anlamına gelmez; T-BDLD’ye alınan ve tarihlenebilen metinlerde hangi yoğunlukta temsil edildiğini anlatır. Derlem büyüdükçe geçmiş dönemlere yeni belgeler eklenebileceği için eğri de yeniden hesaplanır ve daha dengeli hâle gelir.
Live Occurrences
104640
Per Million
58.7786
Attested Sentences
94419
Document Distribution
12457
Life Curve: 2025–2026-07 · yükselen

Context

Doğrudan yatırımlar ise 223 milyon dolar giriş ile geçen yılın altında olurken, bunun alt kalemi olan yabancı gayrimenkul alımı ise 514 milyon dolar düzeyine geriledi.
Yazılarını daktiloyla yazıp yeşil tükenmez kalemle düzelttiğini ve kendinden ve hayatından memnun olmadığını biliyorum.

Related Dictionary Searches

Scope and Limitations

Scope: Açıklama dönemsel geçiş, cümle ve kaynak yayılımına dayalı canlı yaşam eğrisi göstergelerini kapsar.

Limitation: Derleme giriş ayı ile metnin özgün yayımlanma tarihi her kayıtta aynı değildir; grafik bu ayrımı açıkça belirttiği ölçüde yorumlanmalıdır.

Headword Alan ve tür yayılımı
kalem

Kalem” için baskın bir alan etiketi görülmesi sözcüğün yalnız o alana ait olduğu anlamına gelir mi?

Hayır. Baskın etiket, incelenen derlem kesitinde göreli yoğunluğu gösterir; geniş alan ve tür yayılımı genel dildeki çok yönlü kullanımı ayrıca ortaya koyar.

Alan ve tür çözümlemesi, ham geçiş sayısını doğrudan uzmanlık etiketi saymaz. Farklı alanlardaki dağılım, Discretion, belge çeşitliliği ve güven kapıları birlikte değerlendirilir. Çok anlamlı ve genel kullanımlı bir sözcük belirli bir dönemde şiir, eğitim veya büro metinlerinde yoğunlaşabilir; bu, öteki alanlardaki kullanımlarını geçersiz kılmaz. Bu nedenle karttaki baskın alan, sözlük anlamını sınırlayan normatif bir etiket değil, canlı derlemdeki göreli yayılımın özetidir.
Live Occurrences
104640
Per Million
58.7786
Attested Sentences
94419
Document Distribution
12457

Context

Mevduat kaleminin şubat ayındaki girişle beraber son 12 aylık dönemde 27 milyar dolar ile finansmana en yüksek katkı veren kalem olması da çarpıcı bir sonuç.
Yazılarını daktiloyla yazıp yeşil tükenmez kalemle düzelttiğini ve kendinden ve hayatından memnun olmadığını biliyorum.

Related Dictionary Searches

Scope and Limitations

Scope: Açıklama canlı alan ve tür dağılımını, bağlam çeşitliliğini ve güven temelli etiketleme yaklaşımını kapsar.

Limitation: Derleme yeni kaynaklar eklendikçe dağılım değişebilir; düşük belgeli alanlar için küçük farklar kesin uzmanlık göstergesi sayılmaz.

Headword Valency
güvenmek

Güvenmek” fiilinin canlı değerlik çözümlemesi “-e” etiketini nasıl sınar?

Çözümleme, fiilin güvenilen kişi veya varlığı yönelme durumuyla kurma eğilimini gerçek cümlelerde ölçer ve sözlükteki “-e” bilgisini derlem kanıtıyla destekler.

Değerlik algoritması yalnız sözcüğün yakınındaki ekli biçimleri saymaz; cümle içindeki aday tamlayıcıları, durum eklerini, fiile uzaklıklarını ve farklı belgelerde tekrarlanma kararlılığını birlikte değerlendirir. “Birine güvenmek” ve “bir kuruma güvenmek” gibi yapılarda yönelme durumunun baskınlaşması, sözlük etiketinin kullanım karşılığını gösterir. Bununla birlikte sonuç olasılıksal bir derlem profilidir: eksiltili cümleler, zamir düşmesi ve dolaylı anlatım nedeniyle her örnekte açık bir -e tamlayıcısı bulunması beklenmez.
Live Occurrences
72844
Per Million
40.9181
Attested Sentences
37418
Document Distribution
8781
Valency: 103 çözümlenen kullanım, yüksek

Context

Uzmanlar, sesin veya görüntünün kendisine güvenmek yerine gelen talebin niteliğine odaklanılması gerektiğini vurguluyor.

Related Dictionary Searches

Scope and Limitations

Scope: Yanıt sözlükteki durum eki etiketini canlı yüzey-lema dizileri, tamlayıcı yuvaları, belge yayılımı ve kararlılık ölçüsüyle ilişkilendirir.

Limitation: Otomatik değerlik çözümlemesi dil bilgisel yargının yerine geçmez; düşük destekli yuvalar seçimlik bağlam öğeleriyle karışabileceği için eğilim olarak okunur.

Headword Sözcük ağı
kalem

Kalem” için gösterilen hibrit sözcük ağı hangi iki tür ilişkiyi birleştirir?

Ağ, sözlüğün açık anlam ve madde ilişkilerini derlemdeki güçlü birlikte kullanım komşuluklarıyla aynı görünümde birleştirir.

Sözlük katmanı gönderme, birleşik, türetim ailesi ve tanımsal yakınlık gibi editoryal ilişkileri temsil eder. Derlem katmanı ise sözcüğün temiz cümlelerde hangi öğelerle anlamlı bir yakınlık kurduğunu ölçer. İki katmanın kesişmesi, yalnız biçim benzerliğine dayanan ilgisiz maddelerin ayıklanmasını ve sözlükte yazılı olmayan kullanım bağlarının görünmesini sağlar. Düğüm derecesi veya PageRank tek başına anlam eşitliği değildir; ağ içindeki bağlantı yoğunluğunu özetleyen keşif ölçütüdür.
Live Occurrences
104640
Per Million
58.7786
Attested Sentences
94419
Document Distribution
12457
Word Network: 9 düğüm, 12 bağlantı

Context

Doğrudan yatırımlar ise 223 milyon dolar giriş ile geçen yılın altında olurken, bunun alt kalemi olan yabancı gayrimenkul alımı ise 514 milyon dolar düzeyine geriledi.
Yazılarını daktiloyla yazıp yeşil tükenmez kalemle düzelttiğini ve kendinden ve hayatından memnun olmadığını biliyorum.

Related Dictionary Searches

Scope and Limitations

Scope: Açıklama madde sayfasındaki hibrit grafın sözlük ve canlı derlem bileşenlerini, düğüm ve bağlantı ölçülerini kapsar.

Limitation: Graf komşuluğu eş anlamlılık hükmü vermez; yüksek birlikte kullanım sözdizimsel veya konusal yakınlıktan da doğabilir.