ayı

Bitigçi Sözlük Maddesi

ayı

(isim, ünlem, sıfat, hayvan bilimi, hakaret yollu)
· 2 anlam

Tabanına basan iri memeli veya kişiyi küçümseyen söz.

  1. 1.

    Tabanına basan iri memeli

    (isim, hayvan bilimi) Carnivora takımından, Türkiye’de Ursus arctos türüyle görülen, beş tırnaklı uzuvlarının tabanlarıyla ilerleyen iri yapılı memeli; ilgili: → memeli.

    Tanım kaynağı: BİTİGÇİ özgün içerik üretimi · 18.10.2026 22:51:09 · Türkiye saati (UTC+3)
  2. 2.

    Görgüsüzlük yükleyen söz

    (ünlem, isim, sıfat, hakaret yollu) Konuşanın, görgüsüz veya kırıcı bulduğu kişiye yönelik küçümseyici sözü; ilgili: → kırıcı.

    Tanım kaynağı: BİTİGÇİ özgün içerik üretimi · 18.10.2026 22:51:09 · Türkiye saati (UTC+3)
Fiilimsilerİsim-fiil · sıfat-fiil · zarf-fiil

Bağlamda doğrulanan kullanım biçimlerini görmek için kartı açın.

Serbest ÖbeklerSözlük maddelerinden ayrı, bağlamda çözümlenen öbek adayları

Öbekleri ve derlem tanıklarını görmek için kartı açın.

Fiilimsiler ve serbest öbekler nasıl bulunur?

İLERİ ÇÖZÜMLEMELER

ayı etimolojisi ve tarihsel dönemleri

Ayı, Eski Türkçe adığ 'ayı' sözünün Oğuz ve Kıpçak ağızlarındaki ayığ ~ ayu biçimlerinden gelişmiş Türkçe bir hayvan adıdır. Kâşgarlı Mahmud XI. yüzyılda adığ'ı kaydeder ve ayığ'ın Oğuz, Kıpçak ve Yağma ağız biçimi olduğunu belirtir. Daha eski kökeni tartışmalıdır: Stachowski sözü 'yaşlı' anlamlı bir yasak (tabu) adı sayıp *aδ- 'yaşlanmak' fiiline bağlar, ÈSTJa da benzer bir açıklamayı olasılık olarak sunar; Eren ise kökenini bilmediğini söyler. Tietze'ye göre XVI. yüzyıl başında ayu diye yazılan söz ayı diye söyleniyordu.

  1. 11. yüzyıl · Karahanlı Türkçesi: aḍıġ ~ ayığ
  2. 14. yüzyıl · Kıpçak Türkçesi: ayu
  3. 14. yüzyıl · Eski Anadolu Türkçesi: ayu
  4. 15. yüzyıl · Çağatay Türkçesi: ayığ
  5. 16. yüzyıl · Osmanlı Türkçesi: ayu ~ ayı
  6. 17. yüzyıl · Osmanlı Türkçesi: ayu
  7. 19. yüzyıl · Osmanlı Türkçesi: ayı ~ ayu
  8. 20. yüzyıl · Türkiye Türkçesi: ayı
Etimoloji Atlası'nda köken yolculuğunu aç

BD Bağlam Gösterimi · ayı

Not: Bu bölümde gösterilen cümleler, derlem cümle seçme algoritmasının otomatik seçimleridir. Cümlelerdeki görüş, ifade ve içerikler kaynak metinlere aittir; Bitigçi’yi bağlamaz ve Bitigçi’nin görüşünü ya da tutumunu yansıtmaz.

Sayfadaki özellikler henüz yüklenmedi. Lütfen kısa bir süre bekleyiniz.

Sonuçların yüklenmesi için hesaplama yapılıyor.

Bu maddeye atıf

Güncel madde için atıf biçimleri hazırlanıyor.

Dilsel parmak izi, terimlik, kullanım sicili, yerleşme ve veri kalitesi tek profilden yükleniyor…

İlgili Sözler

ceylan panda şempanze eşek morsgiller sivrisinek fok kanguru kestanecik balina funda sıçanı paratüberküloz vampir gagalı memeliler

Tanım, alan etiketi ve sözcük ailesi ortaklığına göre seçilen maddeler.

Yazım ve Varyantlar Doğrulanmış ilişkiler, dönemsel sıklık ve kullanım payı

Panel açıldığında BD varyant verileri yüklenir.

İlk Tanık ve Yayılım Kaynak yayın tarihleri, güven düzeyi ve yayılım aşamaları

Panel açıldığında BD tanık verileri yüklenir.