ceylan

Bitigçi Sözlük Maddesi

ceylan

(isim, hayvan bilimi)
[l ince okunur] Farsça ceyrān · 1 anlam
  1. (isim, hayvan bilimi) Kurak bölgelerin açık düzlüklerinde otlayarak yaşayan, tehlike anında ince ve uzun uzuvlarının sağladığı çeviklikle süratle kaçan, iri gözlü ve boynuzlugillerden, çift toynaklı otçul memeli türü; ahu, ceren, gazal (Gazella dorcas).

İLERİ ÇÖZÜMLEMELER

ceylan etimolojisi ve tarihsel dönemleri

Ceylan, Moğolca ǯeren ~ ǯegeren 'antilop, ceylan' sözünden gelen bir alıntıdır: Eren sözün Türkçeye doğrudan ya da Farsça yoluyla geçtiğini, Stachowski Farsça ǯayrān aracılığıyla geldiğini yazar; Stachowski Moğolca sözü de Eski Türkçe jegren 'kestane rengi' sözüne bağlar. Sözün eski biçimi ceyran'dır; Tarihsel Derlem'de ilk kez XV. yüzyılda Çağatayca Gedāyī Dīvānı'nda güzel göz benzetmesinde görülür. ceylan değişkesini Eren arslan, kaplan, sırtlan gibi adların etkisine bağlar; Tietze'ye göre bu biçim sözlüklerde XIX. yüzyıl ortasından sonra ortaya çıkar.

  1. 15. yüzyıl · Çağatay Türkçesi: ceyran
  2. 17. yüzyıl · Osmanlı Türkçesi: ceyrân
  3. 19. yüzyıl · Osmanlı Türkçesi: ceyrân ~ ceylan
  4. 20. yüzyıl · Türkiye Türkçesi: ceylan
Etimoloji Atlası'nda köken yolculuğunu aç

BD Bağlam Gösterimi · ceylan

Not: Bu bölümde gösterilen cümleler, derlem cümle seçme algoritmasının otomatik seçimleridir. Cümlelerdeki görüş, ifade ve içerikler kaynak metinlere aittir; Bitigçi’yi bağlamaz ve Bitigçi’nin görüşünü ya da tutumunu yansıtmaz.

Sayfadaki özellikler henüz yüklenmedi. Lütfen kısa bir süre bekleyiniz.

Sonuçların yüklenmesi için hesaplama yapılıyor.

Bu maddeye atıf

Güncel madde için atıf biçimleri hazırlanıyor.

Dilsel parmak izi, terimlik, kullanım sicili, yerleşme ve veri kalitesi tek profilden yükleniyor…

İlgili Sözler

Tanım, alan etiketi ve sözcük ailesi ortaklığına göre seçilen maddeler.

Yazım ve Varyantlar Doğrulanmış ilişkiler, dönemsel sıklık ve kullanım payı

Panel açıldığında BD varyant verileri yüklenir.

İlk Tanık ve Yayılım Kaynak yayın tarihleri, güven düzeyi ve yayılım aşamaları

Panel açıldığında BD tanık verileri yüklenir.