başarmak

Bitigçi Sözlük Maddesi

başarmak

(-i)
· 1 anlam
  1. (-i) Uğraşılan hedefe güçlükler aşıldıktan sonra varmak. Sonuç tek kişinin emeğiyle veya başkalarıyla birlikte elde edilebilir, harcanan çabanın karşılığını bulup bulmadığı önceden belirlenen hedefe göre değerlendirilir; muvaffak olmak.

İLERİ ÇÖZÜMLEMELER

başarmak etimolojisi ve tarihsel dönemleri

Başarmak, baş adından isimden fiil yapan bir ekle türemiş Türkçe bir fiildir; Eski Türkçe biçimi başġar-'dır (Clauson, Tietze, Stachowski, Gülensoy). Clauson'a göre fiilin ilk anlamı ‘başlamak; yönetmek, yol göstermek’ olmalıdır, en yaygın anlamı ise zamanla ‘başarıyla sonuçlandırmak’ olmuştur. Fiil XIII. yüzyıldan beri Eski Anadolu Türkçesinde tanıklıdır; eski anlamın izi Dede Korkut Kitabı'ndaki _ḳulaġuzsuz yol başaran_ söyleyişinde ve ‘idare etmek’ kullanımında görülür (Bitigçi açıklaması). Kıpçak lehçelerinde -kar- ekiyle kurulmuş koşut başkar- ‘yönetmek’ yaşar; ÈSTJa becer- ile ilişkisini de tartışır.

  1. 9. yüzyıl · Eski Uygur Türkçesi: başġarmak
  2. 13. yüzyıl · Eski Anadolu Türkçesi: başarmak
  3. 14. yüzyıl · Harezm Türkçesi: başarmak
  4. 14. yüzyıl · Kıpçak Türkçesi: başarmak
  5. 17. yüzyıl · Osmanlı Türkçesi: başarmak
  6. 19. yüzyıl · Osmanlı Türkçesi: başarmak
  7. 20. yüzyıl · Türkiye Türkçesi: başarmak
Etimoloji Atlası'nda köken yolculuğunu aç

BD Bağlam Gösterimi · başarmak

Not: Bu bölümde gösterilen cümleler, derlem cümle seçme algoritmasının otomatik seçimleridir. Cümlelerdeki görüş, ifade ve içerikler kaynak metinlere aittir; Bitigçi’yi bağlamaz ve Bitigçi’nin görüşünü ya da tutumunu yansıtmaz.

Sayfadaki özellikler henüz yüklenmedi. Lütfen kısa bir süre bekleyiniz.

Sonuçların yüklenmesi için hesaplama yapılıyor.

Bu maddeye atıf

Güncel madde için atıf biçimleri hazırlanıyor.

Dilsel parmak izi, terimlik, kullanım sicili, yerleşme ve veri kalitesi tek profilden yükleniyor…

İlgili Sözler

Tanım, alan etiketi ve sözcük ailesi ortaklığına göre seçilen maddeler.

Yazım ve Varyantlar Doğrulanmış ilişkiler, dönemsel sıklık ve kullanım payı

Panel açıldığında BD varyant verileri yüklenir.

İlk Tanık ve Yayılım Kaynak yayın tarihleri, güven düzeyi ve yayılım aşamaları

Panel açıldığında BD tanık verileri yüklenir.