hızlı

Bitigçi Sözlük Maddesi

hızlı

(sıfat, zarf, mecaz)
· 4 anlam

Çabuk hareket, kuvvetli uygulama veya hareketli yaşam bildiren.

  1. 1.

    Kısa sürede ilerleyen

    (sıfat) Aynı yolu veya işi benzerlerinden daha kısa sürede tamamlayan; ilgili: → çabuk.

    Tanım kaynağı: BİTİGÇİ özgün içerik üretimi · 17.10.2026 00:40:55 · Türkiye saati (UTC+3)
  2. 2.

    Kuvvetle uygulayarak

    (zarf) Darbe veya basıncı belirgin kuvvetle uygulayarak; ilgili: → kuvvet.

    Tanım kaynağı: BİTİGÇİ özgün içerik üretimi · 17.10.2026 00:40:55 · Türkiye saati (UTC+3)
  3. 3.

    Az zamanda

    (zarf) Bekletmeden veya az zamanda, çabukça; ilgili: → çabuk.

    Tanım kaynağı: BİTİGÇİ özgün içerik üretimi · 17.10.2026 00:40:55 · Türkiye saati (UTC+3)
  4. 4.

    Hareketli yaşantı

    (sıfat, mecaz) Etkinliği, değişimi ve yaşanan olayları bol; ilgili: → yaşam.

    Tanım kaynağı: BİTİGÇİ özgün içerik üretimi · 17.10.2026 00:40:55 · Türkiye saati (UTC+3)

İLERİ ÇÖZÜMLEMELER

hızlı etimolojisi ve tarihsel dönemleri

Hızlı, hız adına sahiplik ve nitelik bildiren -lı ekinin getirilmesiyle kurulmuştur. Kâmûs-ı Türkî XIX. yüzyıl sonunda hızlı'yı ‘süratli’, ‘şiddetli’, ‘yüksek sesli’ ve ‘hamleli’ anlamlarıyla, zarf olarak da ‘süratle, şiddetle, yüksek sesle’ karşılıklarıyla verir. Taban söz hız'ın kökeni ise kesin değildir: Tietze onu Farsça ḫēz ~ ḫīz ‘kalkış, atlayış’tan gelen Osmanlıca hiz sözüne ya da ses taklidi sözlere bağlamayı olasılık olarak sunar. Tietze'nin 1920 tarihli bir tanığında söz ḫız yazımıyla görünür.

  1. 19. yüzyıl · Osmanlı Türkçesi: hızlı
  2. 20. yüzyıl · Türkiye Türkçesi: hızlı
Etimoloji Atlası'nda köken yolculuğunu aç

BD Bağlam Gösterimi · hızlı

Not: Bu bölümde gösterilen cümleler, derlem cümle seçme algoritmasının otomatik seçimleridir. Cümlelerdeki görüş, ifade ve içerikler kaynak metinlere aittir; Bitigçi’yi bağlamaz ve Bitigçi’nin görüşünü ya da tutumunu yansıtmaz.

Sayfadaki özellikler henüz yüklenmedi. Lütfen kısa bir süre bekleyiniz.

Sonuçların yüklenmesi için hesaplama yapılıyor.

Bu maddeye atıf

Güncel madde için atıf biçimleri hazırlanıyor.

Dilsel parmak izi, terimlik, kullanım sicili, yerleşme ve veri kalitesi tek profilden yükleniyor…

İlgili Sözler

Tanım, alan etiketi ve sözcük ailesi ortaklığına göre seçilen maddeler.

Yazım ve Varyantlar Doğrulanmış ilişkiler, dönemsel sıklık ve kullanım payı

Panel açıldığında BD varyant verileri yüklenir.

İlk Tanık ve Yayılım Kaynak yayın tarihleri, güven düzeyi ve yayılım aşamaları

Panel açıldığında BD tanık verileri yüklenir.