katkı

Bitigçi Sözlük Maddesi

katkı

(isim, ağızlardan)
· 4 anlam
  1. 1.

    (isim) Ortak bir işin ilerlemesi için kişinin emeğinden, bilgisinden veya elindeki kaynaklardan ayırdığı pay; tek başına bütün işi karşılamasa da başkalarının çabasıyla birleşerek sonuca ulaşılmasını kolaylaştırır; yardım, pay.

  2. 2.

    (isim) Karışımın, ürünün veya sürecin özelliklerini değiştirmek amacıyla içine eklenen madde; küçük miktarda kullanıldığında bile renk, dayanıklılık, kıvam veya saklanma süresi üzerinde belirgin bir fark yaratabilir.

  3. 3.

    (isim) Ergitme işleminde ham bileşenlere eklenerek yabancı unsurların ayrılmasını veya istenen yapının oluşmasını sağlayan yardımcı bileşen; miktarı ve eklenme zamanı son ürünün sertliğini, işlenebilirliğini ya da saflığını değiştirebilir.

  4. 4.

    (isim, ağızlardan) Bazı yörelerde evlilik töreni hazırlayan haneye kutlama gününün ilk yarısında katılanlarca yiyecek, eşya veya maddi destek ulaştırma geleneği ve bu yolla ulaştırılan şey; kutlama öncesi hazırlık yükünü paylaşır, katılanlar arasındaki dayanışmayı görünür kılar.

İLERİ ÇÖZÜMLEMELER

katkı etimolojisi ve tarihsel dönemleri

Katkı, kat- ‘katmak, eklemek, karıştırmak’ fiilinden -gı ekiyle türemiş görünen Türkçe bir addır (Bitigçi açıklaması); kat- fiili Eski Türkçeden beri ‘iki şeyi karıştırmak, bir şeyi ötekine eklemek’ anlamıyla tanıklanır (Clauson). Gülensoy sözü Divanü Lugati't-Türk'teki katık ‘bir şeye katılan nesne’ ile karşılaştırır, aynı eserdeki katgı ~ katkı'nın ise ‘katı, sert’ demek olduğunu belirtir; Kutadgu Bilig'deki katkı kişi ‘katı yürekli kişi’ de bu öteki söze aittir. Sözün ‘yardım, pay’ ve ‘eklenen madde’ anlamlarıyla eski metinlerde tanığı yoktur; Anadolu ağızlarında düğün evine gönderilen bir armağanın adı olarak da yaşar (Gülensoy, Derleme Sözlüğü).

  1. 20. yüzyıl · Türkiye Türkçesi: katkı
Etimoloji Atlası'nda köken yolculuğunu aç

BD Bağlam Gösterimi · katkı

Not: Bu bölümde gösterilen cümleler, derlem cümle seçme algoritmasının otomatik seçimleridir. Cümlelerdeki görüş, ifade ve içerikler kaynak metinlere aittir; Bitigçi’yi bağlamaz ve Bitigçi’nin görüşünü ya da tutumunu yansıtmaz.

Sayfadaki özellikler henüz yüklenmedi. Lütfen kısa bir süre bekleyiniz.

Sonuçların yüklenmesi için hesaplama yapılıyor.

Bu maddeye atıf

Güncel madde için atıf biçimleri hazırlanıyor.

Dilsel parmak izi, terimlik, kullanım sicili, yerleşme ve veri kalitesi tek profilden yükleniyor…

İlgili Sözler

katkıcı katkılı katkısal katkısız katkılama katkılanma katkılılık katkı oranı katkı sunan katkı verme katkılanmak katkısızlık katkı koymak katkı sunmak

Tanım, alan etiketi ve sözcük ailesi ortaklığına göre seçilen maddeler.

Yazım ve Varyantlar Doğrulanmış ilişkiler, dönemsel sıklık ve kullanım payı

Panel açıldığında BD varyant verileri yüklenir.

İlk Tanık ve Yayılım Kaynak yayın tarihleri, güven düzeyi ve yayılım aşamaları

Panel açıldığında BD tanık verileri yüklenir.