ara

Bitigçi Sözlük Maddesi

ara

(isim, sıfat, sinema, tiyatro, spor)
· 9 anlam
  1. 1.

    (isim) İki nesnenin veya yerin birbirine değmeyen bölümleri arasında kalan boşluk ya da uzaklık; çatlak, mesafe.

  2. 2.

    (isim) Bir olayın bitişiyle ötekinin başlangıcı arasında geçen zaman parçası.

  3. 3.

    (isim) Kişilerin veya toplulukların birbirine yakınlık, uzaklık ya da anlaşmazlık bakımından içinde bulunduğu ilişki.

  4. 4.

    (isim) → iç.

  5. 5.

    (isim, sinema, tiyatro) Oyun, film veya gösterinin akışı kesilerek izleyicilere dinlenme süresi verilen bölüm; antrakt.

  6. 6.

    (isim, spor) Toplu jimnastik dizilişinde yan yana duran kişilerin arasında bırakılan yatay uzaklık.

  7. 7.

    (isim, spor) Spor karşılaşması sürerken oyuncuların dinlenmesi veya taktik konuşması için ayrılan kısa süre.

  8. 8.

    (sıfat) İki yerin, şeyin veya aşamanın ortasında yer alan (öge).

  9. 9.

    (sıfat) Sürmekte olan bir çalışmanın veya uğraşın yeniden başlanmak üzere kısa süreliğine durdurulduğu dinlenme ya da bekleme bölümü; mola.

Tarihsel söz varlığı

Türkçenin tarihsel dönemlerindeki görünüm

Aç / kapat
Büyük Anlam Atlası'nda aç

İlk tarihsel tanık: 21 Ağustos 732 · Kül Tigin Yazıtı · PDF s. 30

yazıtın dikiliş ve Türkçe metninin tamamlanma tarihi. Kaynak, Türkçe yazıtın 21 Ağustos 732'de tamamlandığını ve anıtın dikiliş tarihinin de bu gün olması gerektiğini belirtir. Tarih dayanağı: Giriş, PDF s. 13

Anlamsal gelişim çizgisi

İlk kayıttan günümüz Türkçesine

2 denetlenmiş basamak

720–735 · Orhon Türkçesi kaydından canlı Bitigçi sözlük anlamlarına uzanan sıra. Aynı yazımlı ham tanıklar tek başına anlam değişimi sayılmaz.

Denetlenmiş ilişki türleri: anlam ve biçim sürekliliği

  1. 1

    720–735

    Orhon Türkçesi

    Tarihsel kaynak

    Tarihleme dayanağı: yazıtların dikiliş tarihi aralığı · yazıtların yaklaşık dikiliş tarihleri

    Biçim: ara · ad

    Dönem anlamı

    İki varlık, yer ya da zaman bölümünü birbirinden ayıran uzaklık veya bölüm.

    anlam ve biçim sürekliliği

    Canlı sözlükteki güncel anlam kimliğiyle denetlendi.

    Birincil metin tanıklarını aç (2)
    Kül Tigin Doğu Yüzü (KT Dİ) üze kök : t(e)nri : (a)sra : y(a)g(ı)z : y(e)r : kıl(ı)ntukda : (e)kin (a)ra : kişi ogh : kıl(ı)nm(ı)ş : kişi : oglınta : üze : (e)çüm (a)pam : bum(ı)n

    Kül Tigin Yazıtı · 21 Ağustos 732 · PDF s. 30

    Denetlenmiş tarihsel biçimin birincil metin tanığı; tek başına anlam değişimi kanıtı değildir.

    [............. ]d(i)m : üze : kök t(e)nri (a)s[ra y(a)g(ı)z y(e)r kıl(ı)ntukda (e)kin (a)ra kişi oglı kıl(ı)nm(ı)ş] (BK D3) kişi : oghnta : üze : (e)çüm (a)pam : bum(ı)n k(a)g(a)n : (i)şt(e)mi

    Bilge Kağan Yazıtı · 20 Eylül 735 · PDF s. 56

    Denetlenmiş tarihsel biçimin birincil metin tanığı; tek başına anlam değişimi kanıtı değildir.

    Kaynak dayanağını aç (2)

    Tekin, Talât (2020). Orhon Yazıtları. 6. baskı. Ankara: Türk Dil Kurumu Yayınları.

    Kül Tigin ve Bilge Kağan metinleri, açıklamaları ve tam sözlük-dizin; tarihsel biçim ve satır konumlarının ana dizin kaynağı.

    Tekin, Talât (1998). Orhon Yazıtları: Kül Tigin, Bilge Kağan, Tunyukuk. 2. baskı. İstanbul: Simurg.

    Üç yazıtın Eski Türkçe yazı çevrimi ve karşılıklı metin yayını; biçim ve satır denetimi.

  2. 2

    Canlı Bitigçi sözlük kaydı

    Günümüz Türkçesi

    Güncel sözlük

    Biçim: ara

    1. güncel anlam

    İki nesnenin veya yerin birbirine değmeyen bölümleri arasında kalan boşluk ya da uzaklık; çatlak, mesafe.

    2. güncel anlam

    Bir olayın bitişiyle ötekinin başlangıcı arasında geçen zaman parçası.

    3. güncel anlam

    Kişilerin veya toplulukların birbirine yakınlık, uzaklık ya da anlaşmazlık bakımından içinde bulunduğu ilişki.

    4. güncel anlam

    → iç

    5. güncel anlam

    Oyun, film veya gösterinin akışı kesilerek izleyicilere dinlenme süresi verilen bölüm; antrakt.

    6. güncel anlam

    Toplu jimnastik dizilişinde yan yana duran kişilerin arasında bırakılan yatay uzaklık.

    7. güncel anlam

    Spor karşılaşması sürerken oyuncuların dinlenmesi veya taktik konuşması için ayrılan kısa süre.

    8. güncel anlam

    İki yerin, şeyin veya aşamanın ortasında yer alan (öge).

    9. güncel anlam

    Sürmekte olan bir çalışmanın veya uğraşın yeniden başlanmak üzere kısa süreliğine durdurulduğu dinlenme ya da bekleme bölümü; mola.

Yöntem ve tarih sınırları

Tarihsel basamaklar yalnız editoryal olarak denetlenmiş tarihsel tanım ve çağdaş anlam bağlantılarından kurulur; aynı yazımlı ham derlem eşleşmeleri anlam değişimi iddiasına dönüştürülmez.

Tarihler eser veya yazıt tarihleridir; bir anlamın dilde ilk ya da son kez kullanıldığı tarihi göstermez. Günümüz basamağı canlı sözlük durumudur.

Orhon Türkçesiaraad

Bağlama dayalı özgün Bitigçi tanımı: İki varlık, yer ya da zaman bölümünü birbirinden ayıran uzaklık veya bölüm.

Çağdaş arama bağı: ara · biçim ve anlam sürekliliği · kaynak biçimi ve özgün tanım denetimli

Kaynaklarda tanıklanan biçimler

  • ara (yalın biçim)
    Tanıklık: Kül Tigin Yazıtı, doğu yüzü, 1., 2. satırlar; Bilge Kağan Yazıtı, doğu yüzü, 2., 4. satırlar

Bu kaynak kapsamındaki tanıklarda ayrıca çekimli bir biçim kaydedilmemiştir.

Kaynak yayınlar ve okuma notu

Tekin, Talât (1998). Orhon Yazıtları: Kül Tigin, Bilge Kağan, Tunyukuk. 2. baskı. İstanbul: Simurg.

Tekin, Talât (2020). Orhon Yazıtları. 6. baskı. Ankara: Türk Dil Kurumu Yayınları.

Yayın yılı, sözcüğün ilk kullanım tarihi değildir. Çağdaş madde bağlantıları kaynak yayındaki anlam karşılığı ve biçim denetimiyle kurulmuştur; tek başına ses benzerliği tarihsel akrabalık kanıtı sayılmaz.

BD Bağlam Gösterimi · ara

Not: Bu bölümde gösterilen cümleler, derlem cümle seçme algoritmasının otomatik seçimleridir. Cümlelerdeki görüş, ifade ve içerikler kaynak metinlere aittir; Bitigçi’yi bağlamaz ve Bitigçi’nin görüşünü ya da tutumunu yansıtmaz.

Sayfadaki özellikler henüz yüklenmedi. Lütfen kısa bir süre bekleyiniz.

Sonuçların yüklenmesi için hesaplama yapılıyor.

Madde geçmişi ve atıf

Güncel içerik sürümü ve kayıtlı editoryal olaylar yükleniyor.

Dilsel parmak izi, terimlik, kullanım sicili, yerleşme ve veri kalitesi tek profilden yükleniyor…

İlgili Sözler

antrene olmak hareket analizi ara transfer dönemi film uyarlaması fırlatmaca rekreasyon yönetimi açılma kurmaca evren künde atma saha kenarı dramlaştırma gişe yapmak video analizi oyuncu performansı

Tanım, alan etiketi ve sözcük ailesi ortaklığına göre seçilen maddeler.

Yazım ve Varyantlar Doğrulanmış ilişkiler, dönemsel sıklık ve kullanım payı

Panel açıldığında BD varyant verileri yüklenir.

İlk Tanık ve Yayılım Kaynak yayın tarihleri, güven düzeyi ve yayılım aşamaları

Panel açıldığında BD tanık verileri yüklenir.