(isim) Bir şeyin gerçekte bulunması veya yaşamdaki yerini koruması, yokluğun karşıtı olan mevcut bulunma hâli; mevcudiyet.
(isim) Paranın, mal mülkün tamamı.
(isim) Canlı varlıkların sayısal yoğunluğu veya dağılımı; popülasyon.
(isim, felsefe) Kalıcı olan, gelip geçici olmayan şey.
Tarihsel söz varlığı
İlk tarihsel tanık: 11. yüzyıl sonu–12. yüzyılın ilk yarısı · Atebetü’l-Hakayık · PDF s. 12
yazarın kaynakta verilen yaşama döneminden türetilen telif aralığı. Kaynak, Edib Ahmed'in 11. yüzyıl sonlarıyla 12. yüzyılın ilk yarısında yaşadığını bildirir; kesin telif yılı verilmez. Tarih dayanağı: Giriş, PDF s. 7
Anlamsal gelişim çizgisi
1069–1220 · Karahanlı Türkçesi kaydından canlı Bitigçi sözlük anlamlarına uzanan sıra. Aynı yazımlı ham tanıklar tek başına anlam değişimi sayılmaz.
Denetlenmiş ilişki türleri: sözcüksel değişim ve anlam ayrışması
1069–1220
Tarihleme dayanağı: eserin yazılış dönemi · yaklaşık telif dönemi
Biçim: neñg, neng, neñgi, neñgin, neñgke · ad
Dönem anlamı
Adı belirtilmeyen somut veya soyut varlık; bağlama göre nesne, mal ya da herhangi bir şey.
sözcüksel değişim ve anlam ayrışmasıKutadgu Bilig’de neñg ve Atebetü’l-Hakayık’ta neng, belirsiz varlığı ve sahip olunan malı gösteren bağlamlarda kullanılır.
Günümüze uzanan değişim
Neñg/neng genel dilde çekilmiş; belirsiz varlık anlamını şey, somut varlık anlamını nesne karşılamıştır.
Canlı sözlükteki güncel anlam kimliğiyle denetlendi.
7 senin birligingke delil arkagan 8 bulur bir neng içre deliller minge fefi külli şey'in lehü ayetti tedallü
Atebetü’l-Hakayık · 11. yüzyıl sonu–12. yüzyılın ilk yarısı · PDF s. 12
Denetlenmiş tarihsel biçimin birincil metin tanığı; tek başına anlam değişimi kanıtı değildir.
99 baka körgil emdi uka sınayu 1 00 ne neng bar bilig teg asıglık öngin 1 01 bilig birle alim yakar yokladı
Atebetü’l-Hakayık · 11. yüzyıl sonu–12. yüzyılın ilk yarısı · PDF s. 28
Denetlenmiş tarihsel biçimin birincil metin tanığı; tek başına anlam değişimi kanıtı değildir.
Arat, Reşid Rahmeti (1979). Kutadgu Bilig III: İndeks. İndeksi neşre hazırlayanlar: Kemal Eraslan, Osman F. Sertkaya ve Nuri Yüce. İstanbul: Türk Kültürünü Araştırma Enstitüsü.
Madde, anlam, (PHP 3, PHP 4) ve beyit numarası için ana dizin.
Arat, Reşid Rahmeti. Kutadgu Bilig I: Metin. Ankara: Türk Dil Kurumu Yayınları.
Dizindeki biçimlerin beyit metninde karşılaştırıldığı eleştirmeli metin yayını.
Edib Ahmed Yüknekî (2016). Atebetü’l-Hakayık. Çeviren: Ayşegül Çakan. İstanbul: Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları.
Yandex yerel kitaplığındaki numaralı özgün dize metni; biçim ve dize tanıklığı.
Canlı Bitigçi sözlük kaydı
Biçim: varlık
1. güncel anlam
Bir şeyin gerçekte bulunması veya yaşamdaki yerini koruması, yokluğun karşıtı olan mevcut bulunma hâli; mevcudiyet.
2. güncel anlam
Doğada, toplumda veya düşüncede gerçekten bulunduğu kabul edilen canlı ve cansız her şey.
3. güncel anlam
Paranın, mal mülkün tamamı
4. güncel anlam
Önemli, yararlı, değerli şey
5. güncel anlam
Bir kimsenin iç dünyasının derinlikleri, kişinin manevi dünyası
6. güncel anlam
Canlı varlıkların sayısal yoğunluğu veya dağılımı; popülasyon
7. güncel anlam
Kalıcı olan, gelip geçici olmayan şey
Tarihsel basamaklar yalnız editoryal olarak denetlenmiş tarihsel tanım ve çağdaş anlam bağlantılarından kurulur; aynı yazımlı ham derlem eşleşmeleri anlam değişimi iddiasına dönüştürülmez.
Tarihler eser veya yazıt tarihleridir; bir anlamın dilde ilk ya da son kez kullanıldığı tarihi göstermez. Günümüz basamağı canlı sözlük durumudur.
Transkripsiyon notu: Kaynak çevriyazısındaki ñg işaretleri korunmuştur. Atebetü’l-Hakayık baskısının işaretsiz çevriyazısı kendi tanıklarında aynen bırakılmıştır; işaretsiz biçimler yalnız aramada eş değer anahtar olarak kullanılır.
Bağlama dayalı özgün Bitigçi tanımı: Adı belirtilmeyen somut veya soyut varlık; bağlama göre nesne, mal ya da herhangi bir şey.
Tarihsel bağlam: Kutadgu Bilig’de neñg ve Atebetü’l-Hakayık’ta neng, belirsiz varlığı ve sahip olunan malı gösteren bağlamlarda kullanılır.
Anlamsal gelişim notu: Neñg/neng genel dilde çekilmiş; belirsiz varlık anlamını şey, somut varlık anlamını nesne karşılamıştır.
Çağdaş arama bağı: şey, nesne · sözcüksel değişim ve anlam ayrışması · kaynak biçimi, anlam bağı ve özgün tanım denetimli
Kaynaklarda tanıklanan biçimler
Yalnız birincil metin bölümünden alınan kaynak çevriyazıları gösterilir; arama için kullanılan sade anahtar metnin yerine geçmez.
7 senin birligingke delil arkagan 8 bulur bir neng içre deliller minge fefi külli şey'in lehü ayetti tedallü
Karahanlı Türkçesi · Atebetü’l-Hakayık · 11. yüzyıl sonu–12. yüzyılın ilk yarısı · PDF s. 12 · çevriyazı güveni A
99 baka körgil emdi uka sınayu 1 00 ne neng bar bilig teg asıglık öngin 1 01 bilig birle alim yakar yokladı
Karahanlı Türkçesi · Atebetü’l-Hakayık · 11. yüzyıl sonu–12. yüzyılın ilk yarısı · PDF s. 28 · çevriyazı güveni A
Arat, Reşid Rahmeti (1979). Kutadgu Bilig III: İndeks. İndeksi neşre hazırlayanlar: Kemal Eraslan, Osman F. Sertkaya ve Nuri Yüce. İstanbul: Türk Kültürünü Araştırma Enstitüsü.
Arat, Reşid Rahmeti. Kutadgu Bilig I: Metin. Ankara: Türk Dil Kurumu Yayınları.
Edib Ahmed Yüknekî (2016). Atebetü’l-Hakayık. Çeviren: Ayşegül Çakan. İstanbul: Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları.
Yayın yılı, sözcüğün ilk kullanım tarihi değildir. Çağdaş madde bağlantıları kaynak yayındaki anlam karşılığı ve biçim denetimiyle kurulmuştur; tek başına ses benzerliği tarihsel akrabalık kanıtı sayılmaz.
Not: Bu bölümde gösterilen cümleler, derlem cümle seçme algoritmasının otomatik seçimleridir. Cümlelerdeki görüş, ifade ve içerikler kaynak metinlere aittir; Bitigçi’yi bağlamaz ve Bitigçi’nin görüşünü ya da tutumunu yansıtmaz.
Sayfadaki özellikler henüz yüklenmedi. Lütfen kısa bir süre bekleyiniz.
Sonuçların yüklenmesi için hesaplama yapılıyor.
Loading the current content revision and documented editorial events.
The definition, field tag and the word family partnership are selected in the dictionary entry.
Panel açıldığında BD varyant verileri yüklenir.
Panel açıldığında BD tanık verileri yüklenir.
/karşılaştır umut ile ümit