arı
I (sıfat)
· 2 anlam
Seçili Derlem İstatistikleri
İLERİ ÇÖZÜMLEMELER
arı etimolojisi ve tarihsel dönemleri
Arı (I), 'temiz, katışıksız' anlamında Türkçe bir sıfattır. Clauson, Stachowski, Gülensoy ve ÈSTJa onu 'temiz olmak' anlamlı arı- fiilinden -(ı)g ekiyle kurulmuş arıg'a bağlar; Tietze de Eski Osmanlıca aru ~ arı'yı Eski Türkçe arıg'dan getirir. En eski tanığı VIII. yüzyıl Tonyukuk Yazıtı'ndaki 'arıg ubutı yeg' sözüdür. Uygurca ve Karahanlı metinlerinde arıġ, Kıpçakça Codex Cumanicus'ta 'kutsal' anlamına da kayan arı (arı tın 'Kutsal Ruh'), Yûnus Emre'den beri Anadolu'da arı dirlik 'temiz yaşayış' gibi kullanımlarla yaşar. 'Bal yapan böcek' anlamındaki arı (II) ayrı bir sözdür.
- 8. yüzyıl · Eski Türkçe (Orhon): arıg
- 9. yüzyıl · Eski Uygur Türkçesi: arıġ
- 11. yüzyıl · Karahanlı Türkçesi: arıġ ~ arrıġ
- 13. yüzyıl · Kıpçak Türkçesi: aru
- 13. yüzyıl · Eski Anadolu Türkçesi: arı
- 14. yüzyıl · Kıpçak Türkçesi: arı
- 14. yüzyıl · Harezm Türkçesi: arığ ~ arı
- 14. yüzyıl · Eski Anadolu Türkçesi: arı ~ aru
- 15. yüzyıl · Eski Anadolu Türkçesi: aru
- 16. yüzyıl · Osmanlı Türkçesi: arı
- 17. yüzyıl · Osmanlı Türkçesi: arı ~ aru
- 20. yüzyıl · Osmanlı Türkçesi: arı
- 20. yüzyıl · Türkiye Türkçesi: arı
BD Bağlam Gösterimi · arı
Not: Bu bölümde gösterilen cümleler, derlem cümle seçme algoritmasının otomatik seçimleridir. Cümlelerdeki görüş, ifade ve içerikler kaynak metinlere aittir; Bitigçi’yi bağlamaz ve Bitigçi’nin görüşünü ya da tutumunu yansıtmaz.
Sayfadaki özellikler henüz yüklenmedi. Lütfen kısa bir süre bekleyiniz.
Sonuçların yüklenmesi için hesaplama yapılıyor.
Bu maddeye atıf
Güncel madde için atıf biçimleri hazırlanıyor.
Dilsel parmak izi, terimlik, kullanım sicili, yerleşme ve veri kalitesi tek profilden yükleniyor…
Yazım ve Varyantlar Doğrulanmış ilişkiler, dönemsel sıklık ve kullanım payı
Panel açıldığında BD varyant verileri yüklenir.
İlk Tanık ve Yayılım Kaynak yayın tarihleri, güven düzeyi ve yayılım aşamaları
Panel açıldığında BD tanık verileri yüklenir.