dolayı

Bitigçi Sözlük Maddesi

dolayı

(edat, sıfat)
· 2 anlam

Sebep bağlantısı kuran ilgeç; yakın çevrede bulunanı belirten sıfat.

  1. 1.

    Gerekçeyi sonuca bağlama

    (edat) → ötürü.

    Tanım kaynağı: BİTİGÇİ özgün içerik üretimi · 16.10.2026 23:24:24 · Türkiye saati (UTC+3)
  2. 2.

    Yakın çevrede bulunan

    (sıfat) Başvuru alınan yerin yakın çevresinde bulunan; ilgili: → yakın.

    Tanım kaynağı: BİTİGÇİ özgün içerik üretimi · 16.10.2026 23:24:24 · Türkiye saati (UTC+3)

İLERİ ÇÖZÜMLEMELER

dolayı etimolojisi ve tarihsel dönemleri

Dolayı, dola- ‘sarmak, çevirmek’ fiilinden türemiştir; bu fiil de Orta Türkçe tolġa- ‘yumak yapmak, döndürmek’ biçimine dayanır (Räsänen, Gülensoy). Eski Anadolu Türkçesinde dolayu ~ dolayı ‘çepeçevre, etrafında’ anlamlı bir zarftı: Tietze onu dola- fiilinin -yu zarf-fiili sayar, Gülensoy da sözü tolġa- fiilinin -yu ekli biçimi tolġayu'ya kadar geri götürür. Stachowski ise dolayı'yı dolay ‘çevre’ adına iyelik eki getirilmiş biçim olarak görür. Tietze'ye göre zarftan ‘çevre’ adı doğmuş, ‘-den dolayı’ kalıbındaki ‘sebebiyle’ anlamı ise dolayısıyla'dan geriye doğru ayrılmış olabilir.

  1. 11. yüzyıl · Karahanlı Türkçesi: tolġa-
  2. 15. yüzyıl · Eski Anadolu Türkçesi: dolayu ~ dolayı
  3. 17. yüzyıl · Osmanlı Türkçesi: dolayı
  4. 19. yüzyıl · Osmanlı Türkçesi: dolayı
  5. 20. yüzyıl · Türkiye Türkçesi: dolayı ~ dolay
Etimoloji Atlası'nda köken yolculuğunu aç

BD Bağlam Gösterimi · dolayı

Not: Bu bölümde gösterilen cümleler, derlem cümle seçme algoritmasının otomatik seçimleridir. Cümlelerdeki görüş, ifade ve içerikler kaynak metinlere aittir; Bitigçi’yi bağlamaz ve Bitigçi’nin görüşünü ya da tutumunu yansıtmaz.

Sayfadaki özellikler henüz yüklenmedi. Lütfen kısa bir süre bekleyiniz.

Sonuçların yüklenmesi için hesaplama yapılıyor.

Bu maddeye atıf

Güncel madde için atıf biçimleri hazırlanıyor.

Dilsel parmak izi, terimlik, kullanım sicili, yerleşme ve veri kalitesi tek profilden yükleniyor…

İlgili Sözler

Tanım, alan etiketi ve sözcük ailesi ortaklığına göre seçilen maddeler.

Yazım ve Varyantlar Doğrulanmış ilişkiler, dönemsel sıklık ve kullanım payı

Panel açıldığında BD varyant verileri yüklenir.

İlk Tanık ve Yayılım Kaynak yayın tarihleri, güven düzeyi ve yayılım aşamaları

Panel açıldığında BD tanık verileri yüklenir.