geniş

Bitigçi Sözlük Maddesi

geniş

(sıfat, mecaz)
· 6 anlam
  1. 1.

    (sıfat) Eni çok olan; enli, gen (I), vâsi.

  2. 2.

    (sıfat) Alanı büyük olan; makro, dar karşıtı.

  3. 3.

    (sıfat) Bol olan (elbise).

  4. 4.

    (sıfat) Kapsamı büyük, dar sınırlar içinde kalmayan, yaygın olan; makro.

  5. 5.

    (sıfat, mecaz) Kolay kolay tasalanmayan, hoşgörülü, rahat olan.

  6. 6.

    (sıfat, mecaz) Çok fazla.

İLERİ ÇÖZÜMLEMELER

geniş etimolojisi ve tarihsel dönemleri

Geniş, Ortak Türkçede ‘geniş, enli’ anlamındaki *kēŋ sözüne -(i)ş ekinin getirilmesiyle kurulmuştur; Stachowski ve Gülensoy bu çözümlemede birleşir, Şemseddin Sâmî de sözün aslını gen olarak gösterir. Taban keŋ Uygur ve Karahanlı metinlerinde tanıklıdır; -iş'li biçim Kırgızca, Karakalpakça, Kırım Tatarcası ve Türkmencede de yaşar. Tietze sözü aynı anlamdaki Çağatayca giŋiş'e bağlar. Stachowski'ye göre *kēŋiš başlangıçta ‘oldukça geniş’ anlamına gelmiş olabilir. Osmanlı Türkçesinde sözün incelenen kaynaklardaki en eski tarihli kaydı, Meninski'nin 1687 tarihli Latince dizinindeki *ǵen-iś* biçimidir.

  1. 15. yüzyıl · Çağatay Türkçesi: giŋiş
  2. 17. yüzyıl · Osmanlı Türkçesi: geniş
  3. 19. yüzyıl · Osmanlı Türkçesi: geniş
  4. 20. yüzyıl · Türkiye Türkçesi: geniş
Etimoloji Atlası'nda köken yolculuğunu aç

BD Bağlam Gösterimi · geniş

Not: Bu bölümde gösterilen cümleler, derlem cümle seçme algoritmasının otomatik seçimleridir. Cümlelerdeki görüş, ifade ve içerikler kaynak metinlere aittir; Bitigçi’yi bağlamaz ve Bitigçi’nin görüşünü ya da tutumunu yansıtmaz.

Sayfadaki özellikler henüz yüklenmedi. Lütfen kısa bir süre bekleyiniz.

Sonuçların yüklenmesi için hesaplama yapılıyor.

Bu maddeye atıf

Güncel madde için atıf biçimleri hazırlanıyor.

Dilsel parmak izi, terimlik, kullanım sicili, yerleşme ve veri kalitesi tek profilden yükleniyor…

İlgili Sözler

Tanım, alan etiketi ve sözcük ailesi ortaklığına göre seçilen maddeler.

Yazım ve Varyantlar Doğrulanmış ilişkiler, dönemsel sıklık ve kullanım payı

Panel açıldığında BD varyant verileri yüklenir.

İlk Tanık ve Yayılım Kaynak yayın tarihleri, güven düzeyi ve yayılım aşamaları

Panel açıldığında BD tanık verileri yüklenir.