hıyar

Bitigçi Sözlük Maddesi

hıyar

I (isim, sıfat, bitki bilimi, argo)
Farsça ḫiyār · 3 anlam
  1. 1.

    (isim, bitki bilimi) Kabakgillerden, uzun, iri meyveli, sürüngen, bir yıllık otsu bir bitki (Cucumis sativus).

  2. 2.

    (isim, bitki bilimi) Bu bitkinin iri, yeşil ürünü; salatalık.

  3. 3.

    (sıfat, argo) Kaba saba, görgüsüz, budala olan.

İLERİ ÇÖZÜMLEMELER

hıyar etimolojisi ve tarihsel dönemleri

Hıyar (I), 'salatalık' anlamındaki bitki ve sebze adıdır. Eren, Räsänen ve Karaağaç sözü Farsça xiyār'a bağlar; Kâmûs-ı Türkî aslını Farsça sayıp Arapçada da kullanıldığını ekler, Tietze ise kaynak olarak Arapça ḫiyār'ı gösterir. Söz XIV. yüzyılda Codex Cumanicus'un meyve adları arasında ve Gülşehrî'nin Mantıku't-Tayr'ında (1317) görülür; Müntahab-ı Şifâ'da serinletici yiyecek ve ilaç maddesi olarak sık anılır. 'Kaba saba, görgüsüz' anlamı Tietze'ye göre argoda bu sözden gelişmiştir. 'Seçme özgürlüğü' anlamındaki hıyar (II) ayrı bir Arapça sözdür.

  1. 14. yüzyıl · Kıpçak Türkçesi: hıyar
  2. 14. yüzyıl · Eski Anadolu Türkçesi: hıyâr ~ ḫıyār
  3. 15. yüzyıl · Eski Anadolu Türkçesi: hıyâr ~ ḫiyār
  4. 16. yüzyıl · Osmanlı Türkçesi: ḫıyār
  5. 17. yüzyıl · Osmanlı Türkçesi: ḫıyār ~ hıyâr
  6. 19. yüzyıl · Osmanlı Türkçesi: hıyar
  7. 20. yüzyıl · Türkiye Türkçesi: hıyar
Etimoloji Atlası'nda köken yolculuğunu aç

BD Bağlam Gösterimi · hıyar

Not: Bu bölümde gösterilen cümleler, derlem cümle seçme algoritmasının otomatik seçimleridir. Cümlelerdeki görüş, ifade ve içerikler kaynak metinlere aittir; Bitigçi’yi bağlamaz ve Bitigçi’nin görüşünü ya da tutumunu yansıtmaz.

Sayfadaki özellikler henüz yüklenmedi. Lütfen kısa bir süre bekleyiniz.

Sonuçların yüklenmesi için hesaplama yapılıyor.

Bu maddeye atıf

Güncel madde için atıf biçimleri hazırlanıyor.

Dilsel parmak izi, terimlik, kullanım sicili, yerleşme ve veri kalitesi tek profilden yükleniyor…

İlgili Sözler

hıyarcık hıyarlık hıyarlaşma hıyarlaşmak hıyarlık etmek hıyar akçesiyle alınan eşeğin ölümü sudan /ucuz/ olur kornişon acı kavun salatalık Rus salatası karga düleği derisi dikenliler asma kabağı kabakgiller

Tanım, alan etiketi ve sözcük ailesi ortaklığına göre seçilen maddeler.

Yazım ve Varyantlar Doğrulanmış ilişkiler, dönemsel sıklık ve kullanım payı

Panel açıldığında BD varyant verileri yüklenir.

İlk Tanık ve Yayılım Kaynak yayın tarihleri, güven düzeyi ve yayılım aşamaları

Panel açıldığında BD tanık verileri yüklenir.